Full Text
��రత�ేశప� స��్వనన్త ��య్య�ా
� నమ�
�ి�ల్ అ�ీప్ల�ట్ అ���ార ప����
�ి�ల్ అ�ీల� సంఖయ్: 7843/2009
బ� ర్్డ ఆఫ్ ట్ర�ీ్ట �క్క
స��ధయ్�డ�. ���ామ మం��రమ�
జ����య్ల, క��ంనగర్ �ల�
్ల , ఎ.�ి – �ా��(ల�)
మ��య�
ఎస్. �ాజయ్ల��్మ (ల�ట్) & ఇతర�ల�, - (ప్ర��ా�� (ల�)
�ర�ప్
�� ఎన్. �. రమణ, జ��జ్
ఉనన్త ��య్య�ా
� నమ� ���ద�ాబ�ద్ �ా���ే నవంబర� 18వ ����ఖు, 2006 సంవతస్రమ�ల�
అ�ీప్ల� సూట� సంఖయ్ 1964/1993 ల� జ��� �ేయబ��న �ర�ప్ వయ్����సూ
త్ ప్రసు
త్ త అ�ీప్ల� ��ఖల�
�ే�ి��. ఆ అ�ీప్ల� సూట�ల� సబ���్డ��ట్ ��ర�
్ట �ార� �.యస్. సంఖయ్ 69/1987 ల� ఇ�్చన ఉతర�్వలను
ఉనన్త ��య్య�ా
� నమ� ���ద�ాబ�దు �ార� రదు
ద్ �ే�ి, ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� పకష్మ��ా ఉతర�్వల�
జ��� �ే�ి��.
JUDGMENT
2. ప్రసు త్ త �ాయ్జయ్మ�ను ప��ష్క��ంచుటక� �ాసత్వ �షయమ�ల� సం��పత్మ��ా అన్వ�ంచవల�ను. ���ల� అసల� �ా�� ��ం.[1] (�ీ్ర�ె�ి�� స్��న్ ఇంట్రస్్ట ఆఫ్ ప్ర��ాదుల� 1 నుం�� 6) వరక� మ��య� అసల� �ా�� ��ం: 2 (ప్ర��ా�� ��ం. 7) ప్ర��ాదుల��ౖ (ప్ర��ాదుల� ��ం: 8, 9, మ��య� 10) ��క్ల��షన్ సూట�ను ��ఖల� �ే�ి��, �ా�� �ాదన ఏమన�ా, సూట్ ��డూయ్ల� ‘ఎ’ ఇంట� నంబర� 5669 (�ాత) 617 (�ాత) ���తత్�ా మ�ర్చబ��న నంబర� 61, 81 మ��య� 618/1, బ� ్ర ��్మణ� �ా��, జ����య్లల� గల ఆ�ి��� �ా�� స్వంత��ర�� ��క్ల��షన్ సూట� ���ి��. ‘�’ ఆసు త్ ల� అసల� ల��� ల�వ�. మ��య� అట�్ట ఆసు త్ ల� �ే�ాలయమ�నక� సంబం��ం�న� �ావ�. �వ���ా, �ా�� �క్క ఆసు త్ లను �ాం� య�తమ��ా అనుభ�ంచుల�గ�న ప్ర��ాదుల� జ�కయ్మ� �ే�ి��నక�ం�� ప��్మ��ంట్ ఇంజంకష్న్ ఉతత్ర�్వలను జ��� �ే�ి తత్ఫ�త���న ఉపశమనమ�ను కల�గజ�యవల�న� ��ర� ్ట �ా��� ������.
3. ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� ��డూయ్ల� ‘ఎ’ ఆ�ి��� �ా�� హక�్క��ర�ల�య� �ా�� ప���్వక�ల నుం�� అ�ే ఇంట�ల� �వ�ించుచు��న్ర�య� �ా��ం���. అందు�ేత ఆ ఇల� ్ల �ా�� ����ట ���ార� ్డ లల� న�దు �ాబ��న��. మ��య� ప�ర�ాలక సంఘమ� పనున్ల� �ా�� �ె�్లంచుచు��న్ర�. ఇట�్ట ��సుల� ప్ర�ా త్ �ం�న ఆ�ిత్�� ఉతత్రమ� ��ౖప� ఇంట� ��ంబర� ్ల 5, 670 (�ాత) మ��య� 618 (�ాత) మ��య� ��� తత్�ా ఇవ్వబ��న ఇంట� ��ంబర� 6182, అ��ే అ�� ఒక �ామమం��రమ�. అ�� �ే�ా��య �ాఖ�ా�� ఆ�ిత్�ా �ే�ా��య �ాఖ�ార� ����్క���. �ే�ాలయమ�నక� గల త�ర�ప్ మ��య� ద��ణమ� ��ౖప� స��హదు ద్ ల� �ాదుల �క్క ఇంట� హదు ద్ ల� �ా�� ��ం:1 �ె���ను. మ��య� ప�ర�ాలక సంఘమ� �ార� ఇంట� ��ౖ కప�ప్ ప�న��న్�ా్మణమ� ��రక� 14- 10-1977 న ఇ�్చన అనుమ� గ���్చ ��ర� ్ట దృ�ి్ట�� �సు��� వ�్చ��. �ావ�న అసల�ౖన �ా�� ��ం:1 మ��య� �ా�� ��ం:2 ��డూయ్ల� “ఎ” ఆ�ిత్� �ే�� 27-6-1983 న మ��క �భజన �ే�ి�����.
4. ప్రసు త్ త అ�ీప్ల� �క్క �ారణ���య ఈ �ధమ��ా �ా ్ర రంభ���న��. ప్ర��ా�� ��ం:9 (ప్ర��ా�� ��ం:2, ��ప�య్ట� క�షనర్, �ే�ా��య �ాఖ) ఓ.ఎ.నం. 70/1985 ల� �ే�� 24-10-1986 న ఎక్స్ �ా��్ట ఉతత్ర�్వను జ��� �ేసూ త్, ��డూయ్ల� ’ఎ’ ఇల� ్ల మ��య� ��డూయ్ల� ‘�’ ల� గల చ�ాసు త్ ల� �ామమం��ర్, జ����య్ల �ా���� �ెందున� ��ా్మ�ం���. ���� �����ంచుటక� ఎ.�ి.����టబ�ల్ మ��య� ��ందూమత సంస�ల� మ��య� �ే�ా��య చట్టమ�, 1996 (చట్టమ��ా �ెపప్బ��న) ల�� ��కష్న్ 93 (2) ప్ర�ారమ� �ా�� (ప్ర��ా�� నం:4, స��ధయ్�డ�, బ� ర్్డ ఆఫ్ ట్ర�ీ్ట, ���ామ మం��ర్), �య్���ియల్ �����్ట�ట్ ��ర� ్ట ల� Cr.MP.No.173/1987 ను file �ే�ి��. ���ల� సూట్ ��డూయ్ల� ‘ఎ’ మ��య� ��డూయ్ల� ‘�’ ఆసు త్ ల� ప్రక్క�� గల �ామ మం��రమ�,����న ఆసు త్ ల� �ా�� �ా్వ��నమ� �ేయవల�న� ������.
5. ప్ర��ాదుల�/�ాదుల�, ��డూయ్ల� ‘ఎ’ మ��య� ‘�’ ఆసు త్ ల� అనుభ�ంచునప�డ� ప్రతయ్ర� ధ్ ల� ఆక�ి్మక జ�కయ్మ� �ేసు��ందు��� అ���� భయమ��� ఓ.ఎస్.69/1987 ల� ��క్ల��షన్ ఆఫ్ ట�ౖట�ల్ మ��య� ప��్మ��ంట్ ఇంజంకష్న్ ఉతత్ర�్వలను ��ర������.
6. �ా�� (ప్ర��ా�� ��ం.[4] ఈ ��సును అ��క �ారణ�ల��ౖ �����ం�ెను. �ాదుల �క్క ప���్వక�ల� �ామమం��రమ�ల� అనన్సత్రమ�ను న������ �ార� �ా�� (ప్ర��ా�� ��ం.4) ఒప�ప్��నన్పప్ట��� అతను �ాదుల�క్క ప���్వక�ల� ��డూయ్ల� ‘ఎ’ ఇంట�� సుమ�ర� 100 సంవతస్రమ�ల ���తమ� 6221 ఇంట� ��ంబర� గల ఇంట��� �ాట��ా ���్మం���ర�� �షయమ�ను ర����ా ఖం��ం�ెను. భక� త్ ల ��్వ�ా ��క��ం�న ��ాళమ�ల�� ‘ఎ’ ఇల� ్ల ���్మంపబ��నద� ����్క��ను. మ��య� చట్టమ�ల�� ��కష్న్ 77 ప్ర�ారమ� ��ప�య్ట� క�షనర�, �ే�ా��య �ాఖ, ���ద�ాబ�దు (ప్ర��ా�� ��ం.2) �ా�� ఎదుట, �ా�� ��ం.1, �ామమం��రమ� �ే�ా��య �ాఖ �ా�� ఆ�ిత్�ాద� ఒ.ఎ.��ం.[2] ల���క్ల��షన్ �ిట�షను ���ిననూ, ��ప�య్ట� క�షనర� 26-12-1976 ��డ� అట�్ట �ిట�షను ��ట�్ట����ను. �ే�ాలయమ� ప్రజ�సంస� అ�య� అ�� �ే�ా��య ప�సత్కమ�ల��ా ్ర యబ��, న�దు �ాబ��నద� ��ా్మ�ం�ెను. �ా��-1, ���� �����సూ త్ చట్టమ�ల�� 78 ��కష్న్ ప్ర�ారమ� ��ప�య్ట� క�షనర్ �ార� అంతక� మ�ందుజ��� �ే�ిన ఉతత్ర�్వను రదు ద్ �ేయవల�ిన���ా ఓ.ఎస్.నం.134/1977 ��సును ��ఖల� �ే��ను. ఈ ��సుక��� �ే�� 19-8-1981 ��డ� ��ట�్ట��యబ��న��. ఇప�ప్డ� �వ�� దశక� �ే��న��, ఏ���నను �ాదుల� ప�����త�ల� �ావ�న �ాయ్జయ్మ� ���రణల� వ�నన్ప�ప్డ� ��డూయ్ల� ఆసు త్ ల� �ా�� ����ట అక�మమ��ా మ�ర�్చ�����. �ా�� ��ం.[1] ప�జ��� మ��య� ఆలయ వయ్వ�ర కరత్ �ాబట�్ట, �ామ�లయమ� �క్క ఆసు త్ ల జ���� తయ���ల� అ�ి��్టంట్ క�షనర్, �ే�ా��య ���గమ� (ప్ర��ా��) �ా�� సమకష్మ�ల� తప�ప్డ� �వరణల� ఇ�్చ��డ�. తన ��ర� చట్ట �ర��ద్మ��ా న�దు �ే�ంచుక���న్డ�. మ��య� �ా�� ��ం.[1] క�య���త్��, ఇంట� ��ౖ కప�ప్ప�న��న్�ా్మణమ� ��రక� ప�ర�ాలక సంఘమ� �ా���్చనట� ్ల �ా అనుమ� పత్రమ� ప�ట�్టం�ెను. �ా�� ��ం.[1] ప�జ��� మ��య� ఆలయ సంరకష్క�� హ� ��ల� మ�త్ర��, అత� ఆధ్వరయ్మ�ల� మ��స్పల్ ���ార� ్డ లల� మ�ర�ప్ల�, �ేర�ప్ల� జ����న�. అం�ే�ా�, �ా�� ��ం.[1] స్వంత��ర� హ� ��ల� జర�గల�దు. మ��య� �ా�� ఈ �ధమ��ా ����్క��ను. ‘�’ ��డూయ్ల� ఆసు త్ ల� వ�నన్వ�య�, అ� �ా�� ��ం.[1] �క్క ఆ��నమ�ల��� వ�నన్వ�య�, అట�్ట �షయమ�ను �ా�� ��ం.[1] క�ిప్ప��్చ��డ� �ె���ను. �వ���ా, �ాదుల� చట్టమ�ల� అందుబ�ట�ల� గల అ�న్ �ాధనమ�లను ఉప���ంచు��� క���, �ాయ్జయ్మ�ను �� ����ంచుటక� మ�త్ర�� ఈ ���ాను ���ి�� �ాబట�్ట ఈ���ా ��ట�్ట��యత��న�� అ� �ె���ను.
7. ట్రయల్ ��ర� ్ట �ార� �ి�ాయ్��ల� ��ౖన ����్కనన్ �షయమ�లను ప్రసు త్ త ���ాల�� ��ా��ంశమ�లను ప��గణనల���� �సు��� ఈ ���ం�� అంశమ�లను ర���ం��ం�ెను. i) �ాదుల� ఈ ��సుల�� ఆసు త్ లక� హక�్క��ర�ల� ��ా ధ్ ��ంచుటక� అర� ్హ ల���? ఈ ��సుల� �ెపప్బ��న ఆసు త్ ల� �ా���� �ెం��న����? ��డూయ్ల� ‘�’ ఆ�ిత్ ల��� ల���? మ��య� అట�్ట ఆసు త్ ల� �ామమం��రమ�నక� �ెం��న ఆసు త్ ల� �ా�ా? ii) �ాదుల� �ాశ్వత ���ధమ� (ప��్మ��ంట్ ఇంజన్ కష్న్ ఆర్డర�) ఉతత్ర�్వల� ��ందుటక� అర� ్హ ల���? iii) ఈ ���ా ‘��స్ ��� ��ట�’ ప����ల��� వసు త్ ం��? iv) ��ర� ్ట ర�సుమ� స���ా�� కట�్ట��ా? v) ����న ఫ�తమ� ఏ�ట�?
8. మ��క మ��య� �ా ్ర త ప�ర్వక ���ార� ్డ ల�, ర��వ�ల� ప����ం�న తర��ాత ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� ��ఖల� �ే�ిన �ాయ్జయ్మ�ను ��ట�్ట���ి��, ఈ తకష్ణ ���ా ‘��స్ ��� ��ట�’ ప����ల���� �ాద� ట్రయల్ ��ర� ్ట అ��ా ్ర య ప��న��. ఎందువలన అన�ా, మ�ందు ��సు నంబర� ఓ.ఎస్.134/1977 �ోషభ��త���న���ా ఎం�, ��ట�్ట���ి��. ఏ���నను, ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� �ా�� �ా్వమయ్మ� మ��య� హక�్కక� గల ఆ��రమ�ను ర��వ� �ేయల�క�� వ�ట�ే, �ార� �ాశ్వత ���ధ ఉతత్ర�్వలక� అర� ్హ ల� �ార�.
9. ��ౖన ��ర్కనన్ రదు ద్ �ేయబ��న ���ా వలన ��ాశక� ల���ౖన ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� ఉనన్త ��య్య�ా � నమ�ల� అ�ీప్ల� నం. 1964/1993 ��ఖల� �ే�ి��. ట్రయల్ ��ర� ్ట �ాసత్వ సంగత�లను చట్ట����య్ స�����న �ధమ��ా ప��గణ�ంచక�ం�� ఉతత్ర�్వల� జ��� �ే�ినద� ఉనన్త ��య్య�ా � నమ� అ��ా ్ర య ప��న��. అందువలన ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� ��ఖల� �ే�ిన �ా ్ర త ప�ర్వక, మ��య� మ��క ర��వ�ల�, ఆ��ర పత్రమ�లను �ీ్వక��ం� 18-11-2006 ��డ� �ా���� అనుక�లమ��ా �ర�ప్��్చ��. ఈ ���ాల� ఆ���ించబ��న ఆసు త్ ల� �ే�ా��య ప�సత్కమ�ల� �ా ్ర యబ��ల�ద� ఉనన్త ��య్య�ా � నమ� ప������ం�న��. మ��య� �ాదుల� ��ా��సప్ద ఆసు త్ లక� �ా�� ����ట పనున్ల� �ా�� కట� ్ట చు��న్ర�. �ాబట�్ట ప్ర��ాదుల� �గయ్�� పత్రమ� (స��్ట�ి��ట� ్ట ) మ�సుగ�ల�ఈ ���ాల� ప్ర�ా � �ం�న ఆవరణను హక�్క�ా ��ందల�ర�. ��ౖన ����్కనన్ ఉతత్ర�్వల� అన�ా ఉనన్త ��య్య�ా � నమ� �ార� జ��� �ే�ిన� ప్ర��ాదుల�/�ాదులక� అనుక�లమ��ా వ�్చన� �ావ�న ��ౖన ����్కనన్ ����� మ�లమ��ా బ���త��ైన �ా�� ప్ర��ా�� ��ం.[4] ప్రసు త్ త ���ా ����ను.
10. ఇర� ప��ల �ా�� �ప�ణ�ల�ౖన ��య్య�ాదుల �ాదనల� ���న్మ�.
11. �ా�� (ప్ర��ా�� ��ం.4) తరప� ��య్య�ా�� తన �ాదనను ఈ ���ం�� �ధమ��ా ����్క వ�ా్కణ�ం�ెను. ��వలమ� �ే�ా��య �ాఖ�ార� �ర్వ��ంచుచునన్ ప�సత్కమ�ల� ��త���న స��హదు ద్ ల� చూ�, ��� ��ౖ�� ఆ��రప��, ప్ర��ాదుల�/�ాదుల�క� అనుక�ల���న ������ ��ల� తప�ప్�ా జ��� �ే�ి��. �ా�� ��ం.[1] ���ార� ్డ ల� తనను ��ను ఆసు త్ ల స్వంత��ర���ా �్ర�ిప్ �ా ్ర సు����ను. �జ���� అతడ� ఒక ప�జ��� మ��య� ఆలయ సంర�క�డ� మ�త్ర��. ��ప�య్ట� క�షనర్ ఓ.ఎ.��ం. 70/1985 ���ాల� జ��� �ే�ిన �గయ్�� పత్రమ� ��ణయ్���న�� �ావ�న ఇపప్ట��� �ెల� ్ల ను, అందువలన ప్ర��ాదులను ��డూయ్ల� ‘ఎ’ ఆసు త్ ల� మ��య� ‘�’ ఆసు త్ ల� �ా్వ��నపర్చమ�, �ా��� త������� ఉతత్ర�్వల� ��ందవల�న� �ాదుల� ���ిన �ాయ్జయ్మ� �ెల్ల��రద� �ా�� ( ప్ర��ా�� ��ం.4) �క్క ��య్య�ా�� తన �ాదనను మ���ం�ెను.
12. ����� �నన్మ��ా �ాదుల�/ప్ర��ాదుల� తరప� ��య్య�ా�� తన �ాదనను ఇల� �ా��ం�ెను. ఈ ��సుల�� ��ా��ంశ ఆ�ిత్ ఎనన్డ� �ే�ా��య �ాఖ �ా�� ఆ�ిత్�ా న�దు �ాల�దు. మ����ౖప�, ఈ ఆ�ిత్ �ాదుల �క్క ����ట ప�ర్వ�ాలమ�ల��� న�దు �ాబ��న��. అందువలన అ�� �ాదుల ����ట �ా ్ర �ిత్ంచును. ఇంట� ��ౖ కప�ప్ ప�న��న్�ా్మణమ� ��రక� ప�ర�ాలక సంఘమ� �ా���్చన అనుమ� పత్రమ��ా�� పకష్మ��ా ఈ �ాదనను బలపర�్చత�ం��. �ావ�న �ా ్ర తప�ర్వక, మ��య� మ��క ర��వ�ల�, ���ార� ్డ ల��ౖ ఆ��రప�� ఉనన్త ��య్య�ా � నమ� �ార� �ాదుల/ప్ర��ాదులక� అనుక�ల���న ����� జ��� �ేయట సమంజస���న�ే.
13. �తత్మ� �ద ఇర�ప��ల�ార� ��ఖల� ప��్చన ���న్ ��లక���న ర��వ�ల�, అ��రమ�లను ప����ంచుట ��ల� అవసరమ�.
14. ఈ ���ాల�� ఆసు త్ ల� ఆ��్బట�్రషన్ అ�ార� ్డ �ే�� 21-12-1914 ప్ర�ారమ� 1914 వ సంవతస్రమ�ల� �భ�ం���ర� ర��వ� �ేయ�టక� P.W.[3] (ప�����త�డ�) �ాదుల� ప్ర�న్ం���. �ా�, ఈ �ా ్ర త పత్రమ� ����� మ�ందు ���ిన �ాయ్జయ్మ�ల� ���ార� ్డ �ేయబడల�దు. ����� �ర��ధ్మ��ా మ�ందు �ాయ్జయ్మ� ��ం. ఓ.ఎ.2/1973 ల� �ా�� ��ం.[1] ఈ �ధమ��ా �ె��ాడ�. ��ాసప్ద ఆ�ిత్ మం��రమ� �ాదు. అ�� ఒక ఇల� ్ల మ��య� అట�్ట ఇల� ్ల తన తం��్ర అవసర���న అనుమ�� తహ�ల� ద్ ర� నుం�� ��ి��� కట�్ట��డ� �ె��ప్ను. ��ౖన ����్కనన్ ��ౖర�ధయ్మ� �ా�� �క్క �శ్వస�యతను అనుమ��ంచుటక� ఆ�ా్కరమ� కల�గజ�య�చునన్��. ��ాసప్ద ఇల� ్ల మ��య� �ే�ాలయ ��ా్మణమ� 1927ల� జ����నదనన్ సంగ�, 1914ల� జ����న ఆ��్బట�్రషన్ ఒపప్ందమ� ప్ర�ారమ� ఆసు త్ ల �భజన జ����నదనన్ సంగ� పరసప్ర �ర��ధ్మ��ా నునన్�.
15. ఒ�ా��క సమయమ�ల� ట్రస్్ట �క్క �ారయ్కల�పమ�ల� �ర్వ��ంచుటక� త��న వయ్��త్�ా గ���త్ంప� ��ం��న DW -2 స��తమ� ‘ఎ’ ��డూయ్ల� ఆ�ిత్ �ే�ా��య ఆ�ిత్ల� ��గ��న� �ె��ప్ను.
16. DW -3 మ�� �ాసత్ �వ��సూ త్, య��్రక�లక�, ప�జ�ర�లక� ‘ఎ’ ��డూయ్ల� అ�ిత్ సత్రమ��ా ఉప�గప�ేద�, అచ్చట�� అనన్సంతరప్ణ ��రక� వంటల� �ే���ార� �ె���ను. ఆలయ ప�జ�ర�ల� కనుక �ార� స్వంత��ర�ల��ా ���ార� ్డ లల� �ా ్ర �ంచుక���న్ర�.
17. �ాదుల� �ా�� హక�్కను �ర��ించు��నుటక� �ా ్ర తప�ర్వక ఆ��ర పత్రమ�ల� అన�ా ప�ర�ాలక సంఘమ� �ా�� అనుమ� పత్రమ�, ఆ�ిత్ పనున్ �ా��తమ�ల�, పనున్ ర�దుల� మ��య� �ే�ా��య �ాఖ�ా�� �ామమం��రమ�నక� సంబం��ం�న ప�సత్కమ�ల�� �ా����ల నకల�ను ��ఖల� ప��్చ��. ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� అ�ిత్ల��ా�� �ా్వమయ్మ�ను హక�్కను �ర��ించు��నుటక� ప�ర�ాలక సంఘమ� �ా���్చన అనుమ� పత్రమ�ల��ౖ మ��య� పనున్ ర�దుల��ౖ ఆ��రప����. �ా�, ��ౖన ����్కనన్ పత్రమ�ల� ఆ�ిత్�ా�� �ా్వ��నమ�ల� వ�నన్ద� �ె�యజ�య�ను తపప్ అతను స్వంత��ర�డ� ��ా ధ్ రణ �ేయల�వ�. మ��య� ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� �ే�ా��య �ాఖ�ార� �ర్వ��ంచుచునన్ ప�సత్కమ���ౖ ప���త్�ా ఆ��రప����. ఏలయన�ా అ ప�సత్కమ�ల� అలయ స��హదు ద్ ల� �వ��ంచబ��న�. ఎట�్ట ప���ి��ల�� ఈ ��ా��సప్ద ఆవరణల� తన �ా్వమయ్మ�ను �ర��ించు��నుటక� ఈ పత్రమ� ఒక్కట� స���� దు. ఎందుకంట� అ�� �ే�ాలయమ� �క్క ఖ�్చత���న స��హదు ద్ ల� మ�త్ర�� �ె�యజ�య�ను.
18. ����� �నన్ం�ా �ా��/ప్ర��ా�� ��ం.[4] ఓ.ఎ.��ం. 2/1973 ల� �ే�� 26-12-1976 ��డ� ��ప�య్ట� క�షనర� �దట జ��� �ే�ిన ఉతత్ర�్వను ��ఖల� �ే��ను. ఓ.ఎ.నం. 2/1973 �ాయ్జయ్మ� క��� ఇ�ే ఆ�ిత్�� సంబం��ం�నద�య�, �ా�� ��ం.[1] అచ్చట�� �వ�ించుచూ తన �ధుల� �ర్వ��త్ంచుచు��న్డ�య� �శ్చయమ��ా ��ా్మ�ం���. ప�ర్వప� ఉతత్ర�్వల� క��� ��ాసప్ద ఆ�ిత్ �దట� నుం�� �ాదుల �క్క ప���్వక�లక� ఇ��మ��ా ఇవ్వబ��నద�య�, ప�జ� �ా�ాయ్మ�ల ��రక�, బ� ్ర హ్మణ�ల �� షణ ��రక� ఇవ్వబ��నద� �ె��ి��. ��ౖన ����్కనన్ ఉతత్ర�్వల� �ా�� ఆలయమ�ల�గల �గహమ�లను ��ల��ం� �, తన వయ్��త్గత అవసరమ�ల ��రక� �ాడ�����న్డ� �ె��ి��. �ా�� ��ం.[1] ఓ.ఎ.��ం. 2/1973 ల� గల ఉతత్ర�్వల వలన ��ాశ�� �ఫ్ జ��జ్, �ిట� �ి�ల్ ��ర� ్ట ల� ఓ.ఎస్.నం. 134/77 ను ��ఖల� �ేయ�ా, అ�� �ో�ా��పణ (���ాల్్ట) �ాయ్జయ్మ��ా 19-8-1981 ��డ� ��ట�్ట���ి��. అ�� ఇప�ప్డ� మ���ంప� దశక� �ే��న��. �ాబట�్ట ఓ.ఎస్.నం. 137/77 ల� వల� ప్రసు త్ త ��సు క��� అ�ే ఆ�ిత్ ��ర��� హక�్కను ��ర�చునన్ందున, �ాల��త (ట�ౖమ్ బ�ర్) ��సు�ా ��ట�్ట���ి��. �ాదుల�, �ా�� ప���్వక�ల� �ామమం��ర ప�జ�ర�ల��ా వయ్వహ��సు త్ నన్ందున, �ే�ా��య �ాఖ�ార� �ామమం��రమ� హదు ద్ ల� ఏరప్రచుటల� ఈ ��ా��సప్ద ఆ�ిత్�� ఆను��� య�నన్ ఆవరణ�ా గ���త్ం��ర� ����నుస్ ��య్య�ా�� �ా��ం�ెను. ��ౖన ����్కనన్ సంగత�ల�, ప���ి�త�ల దృ�ా ్ట �, �ా�� (ప్ర��ా�� నం.4) �క్క �ాయ్జయ్మ�ను ఎ����ం� �లబడ�టక� �ాదుల� ఎట�వంట� �ా��య్��రమ�లను ��ఖల��ేయల�క�� య�ర�.
19. చట్టమ�ల� ర����ా ��ందుప��్చనట� ్ల �ా, త�ా�� ఆ�ిత్�� ���� స్వంత��ర�డ� ర��వ� �ే�ి���� బ�ధయ్త �ా�� ��ౖ�� వ�ండ�ను. (�ా��ప్��షన్ ఆఫ్ �ిట� ఆఫ్ బ�ంగ�ళ�ర� వ��స్స్ �ల�ఖ�� మ��య� ఇతర�ల� (2008) 11 SCC 306 చూడ�మ�). ఈ ��ర� ్ట ప��మల్ వ��స్స్ �ణ (2011) 3 SCC, 545ల� ఈ ���ం�� �ధమ��ా �ర�ప్��్చ��.
19. ఎ��ెన్స్ చట్టమ�ల�� ��కష్న్ 101 ల�� �బంధనల ప్ర�ారమ�, ఏ వయ్��త్ ఒక ఆ�ిత్ �ద తన హక�్కను ప్రకట�ం��లనుక�ంట��ో, అట�్ట వయ్��త్ అ హక�్కను �ర��ించు���� బ�ధయ్తను వ��ం���. అం�ే�ా�, తన ప్రతయ్��ధ్�� ఆ బ�ధయ్త ల�దు. �ాసత్�ా���, తన ప్రతయ్��ధ్ �ే�ిన ���ా��పణను �జమ� �ాద� �ర��ిం�ే బ�ధయ్త తన �ద�� వ�ంట�ం��. ��కష్న్ 103ల� ఇట� ్ల ��ందుప��్చ��. ఒక ప్ర�ేయ్క���న �షయ ��ా ధ్ రణ తన తరప�న ��ర� ్ట క� అవసర���నప�ప్డ�, తను మ�త్ర�� ���� �ర��ిం�ే బ�ధయ్తను వ��ంచవల�ను. అట�్ట బ�ధయ్త ���� వయ్��త్ క��� వ��ంచవల�న� ఒక ప్ర�ేయ్క చట్టమ� అమల� �ే��త్ తపప్, ���� వయ్��త్గత బ�ధయ్త వ��ం���. ��కష్న్ 103, ��కష్న్ 101 ల�� �ా��రణ �బంధనను �సత్��ంచుచూ, ఎవ����ే �ాసత్వ సంగత�లను �ి�రమ��ా, సప్ష్టమ��ా ప్రకట�ం��లనుక�ంట���, అట�్ట వయ్��త్��ౖ�� �జ ��ా ధ్ రణ �ే�� బ�ధయ్త వ�ండ�ను. (ఎం�ా�ిస్ వ�నన్��.)
20. ప్రసు త్ త ���ాల�, ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� అవసర���న �ా ్ర తప�ర్వక మ��య� మ��క ర��వ�ల�, ఆ��రమ�ల� చూ�ిం�, �ా�� హక�్కను �ర��ించు��నల�క�� వ�ట వలన, �జ ��ా ధ్ రణ �ేయ�టల� సఫలమ� �ాల�క�� య�ర�. �ా�, ��ౖన ����్కనన్ ర��వ�ల�, ఆ��రమ�ల�� స� అ�న్ ��ఖల� �ే�ి, తన హక�్కను �� ంద����� అర్హత క���న �ా��/ప్ర��ా�� ��ం.[4] �క్క �ాయ్జయ్మ�ను ప����ంచ క�ం��, ��వలమ� �ే�ా��య�ాఖ �ా���ే �ర్వ��ంచబడ�చునన్ ప�సత్కమ�ల�� ��ంచబ��న ఆలయ స��హదు ద్ ల ఆ��రమ��ా��, ఉనన్త ��య్య�ా � నమ� ప్ర��ాదుల�/�ాదులక� అనుక�ల���న �ర�ప్��ె్చను. ��వలమ� తప�ప్డ� ర��వ�ల�, �ాకష్య్మ�ల��ౖ ఆ��రప�� ఇ�్చన �ర�ప్ గనుక,అట�్ట �ర�ప్ చట్ట ప్ర�ారమ� �ెల్ల��రదు.
21. ��ౖన ����్కనన్ ప���ల��త్మక అవ�ాహన దృ�ా ్ట �, ప్ర��ాదుల�/�ాదుల� �ా�� హక�్కను �ర��ించుటక� స�����న ర��వ�ల�, �ా��య్��రమ�ల� చూ�ించ ల�క�� �ననూ, �ా���� అనుక�లమ��ా �ర�ప్��స��న ఉనన్త ��య్య�ా � నమ� �ా�� ఉతత్ర�్వలను రదు ద్ �ేయడ���న��.
22. అందును బట�్ట, సబ���్డ��ట్ జ��జ్, జ����య్ల �ార� ఒ.ఎస్.��ం.69/1987 ���ాల� ఇ�్చన ఉతత్ర�్వలను సమ��ధ్ంచుచూ, అనుక�ల���న ఉతత్ర�్వల� జ��� �ేయ��ౖన��. ��ర� ్ట ఖర�్చల ��ర���న ఉతత్ర�్వల� ఏ� ల�వ�. ����� సంబం��ం�న అ��జ్ల� ఏ����� వ�నన్��, అ� క��� ����� �ాట� ప��ష్క��ం�నట�్లన� �ెల�ప��ౖన��. జ�,(ఎన్.�.రమణ) జ� (�హన్ ఎమ్.శంతన ����ర్) నూయ్ ���్ల, ����ంబర� 10, 2018. గమ�క: �ా � �క��షల� అనువ��ంచబ��న �ర�ప్, అతడ�/ఆ�� �క్క �ా � �క ��షల� అర�ం �ేసు��వ����� మ�త్ర�� ప��మతమ�. ఇ�� ఏ ఇతర ప్ర�జ��ల ��సం ఉప���ంచ�ాదు. అనువ��ం�న �ా � �క ��ష �ర�ప్ మ�లమ� ఆంగ్లమ�న గల �ర�ప్ �ా ్ర మ�ణ�క���న��.