৫. েকৱল মা� সুদ আদায়কৰণৰ বােব আপীলকাৰীেয় দািখল কৰা েগাচৰ বাহালেযাগয বুিল ক’ব পৰা যাবেন, িযেহতু �ীকােৰাি� মেত স�ূণর মূলধনৰ পিৰমাণ েগাচৰ দািখলৰ পূেবর্ পিৰেশাধ কৰা ৈহিছল? ৬. িযেহতু এই আদালেত পুনিবর্চা ৰায়ক �তয্া�া জনাই দািখল কৰা িবেশষ অনুমিত �াি� আেৱদন (েদৱানী) [SLP(C)] ন�ৰ ১২২১৭২০০১ খন ০৫.০৪.২০০১ তািৰেখ উঠাই েলাৱা সােপে� খািৰজ কিৰ েকােনাধৰণৰ সুিবধা �দান কৰা েহাৱা নািছল, েসেয়েহ েমচাচ র �ােছছ এ� টাৱাৰ �াইেভট িলিমেটেড ১৯-০৩-২০০৩ তািৰখৰ পুনৰী�ণ আেৱদনৰ ওপৰত িদয়া ৰায় (Review Judgment) ক �তয্া�া জনাই দািখল কৰা আপীল বাহালেযাগয নহ’ব েনিক? ৭. যিদও গৱাহা উ� নয্ায়ালে েমচাচ র �ােছছ এ� টাৱাছর �াইেভট িলিমেটেড দািখল কৰা পুনৰী�ণ আেৱদন (Review Petition) নং ৭৫২০০১ খন ১৯৯৩ চনৰ উ� আইনমেত �হণেযাগয নহয় বুিল মত েপাষণ কিৰেছ, তৎসে�ও ৯ শতাংশ সুত বাদীক িদব পােৰ েনিক?” ২৮. এই আপীল িবলাকত উত্থাি িবষয়সমূহ (issues) িবেবচনা কৰাৰ আগেত ১৯৯৩ চনৰ এই আইনৰ িবধানসমূহ ল�য কৰা �েয়াজন৷ সংসদত, ভাৰত চৰকােৰ �ু� উেদয্াগ ে��ত িকছুমান নীিত িনধর্াৰ কিৰিছল৷ লগেত �ু� উেদয্া েগাটেবাৰক শীে� টকা আদায় িনি�ত কৰাৰ কাৰেণ উপযু� আইন �ণয়ন কৰা হ’ব বুিলও েঘাষণা কৰা ৈহিছল৷ ২৩-০৯-১৯৯৩ তািৰেখ ভাৰতৰ মহামানয ৰা�পিতেয় ‘দয ইনটােৰ� অন িডেলইড েপয়েম�ছ টু য �ল ে�ল এনিচলািৰ ই�াি�েয়ল আ�াৰেটিকংছ অিড র ্েন, ১৯৯২ (The Interest on Delayed Payments to Small Scale and Ancillary Industrial Undertaking Ordinance, 1992) নােমেৰ এি অধয্ােদ জািৰ কেৰ৷ উ� অধয্ােদশেটা িবক� িহচােপ সংসদত ‘দয ইনটােৰ� অন িডেলইড েপয়েম�ছ টু য �ল ে�ল এনিচলািৰ ই�াি�েয়ল আ�াৰেটিকংছ এ� ্, ১৯৯৩ (The Interest on Delayed Payments to Small Scale and Ancillary Industrial Undertaking Act, 1993) উপ�াপন কেৰ৷ এই আইনৰ অিভ�ায় আৰু িবষয়ব�সমূহ বতর ্মা িবচাৰাধীন িবষয়ৰ লগেত আইনখনৰ জিৰয়েত �দান কিৰব িবচৰা �িতকাৰমূলক িবধানসমূহৰ ওপৰত আেলাকপাত কেৰ৷ এই আইনৰ অিভ�ায় আৰু িবষয়ব� সমূহৰ ওপৰত তলত িদয়া ধৰেণ পযর্েব� কৰা হয়। “২. �ু� বা আন েকােনা অধীন� আনুসংিগক উেদয্া এটা ইয়াৰ অপযর্য্ চিলত মূলধনৰ বােব জিট আৰু সাবর্জনী সমসয্া স�ুখীন হয় আৰু ইয়াৰ �ভাৱ উেদয্াগ সাংগঠিনক ে��েতা পেৰ৷ এইে��ত পযর্য্ বয্ৱ� �হণ কিৰবৈল এই খ�ৰ উেদয্াগসমূে দাবী জনাই আিহেছ৷ �ু� উেদয্াগসমূহ নীিত িনধর্াৰণ বােব সকেলা ৰাজয আৰু িবিভ� চৰকাৰী সং�াৰ �িতিনিধেৰ গিঠ �ু� উেদয্া পিৰচালনা সিমিত হ’ল শীষর উপেদ�া পিৰষদ আৰু এই পিৰষেদও এেক অিভমতেক �কাশ কিৰেছ৷ গিতেক ে�তাই ধন পিৰেশাধ কৰােটা বয্াহ হ’েল, েতওঁ পিৰেশাধ কিৰবৈল বাকী থকা ধনৰ ওপৰত সুদ পিৰেশাধ কৰােটা ি�� কিৰবৈল িবিধগতভােৱ বাধয্তামূল কৰাৰ ে��ত িবধান সৃি�ৰ �েয়াজন৷ যিদ ে�তাই আইনমেত �ু� উেদয্া বা অধীন� আনুষংিগক উেদয্াগ সুদ �দান কৰােটা �েয়াজনীয়, েতে� উ� পিৰেশাধ �িতেৰাধ কিৰ ৰখাৰ পৰা ে�তাক বাধা িদয়াৰ �েয়াজন৷” ২৯. ১৯৯৩ চনৰ উ� আইনখন হ’ল এক িবেশষ িবধান৷ উ� আইনৰ ধাৰা ২(৬)ত ‘িনধর্ািৰ িদন’ (Appointed Day) ৰ সং�া িদয়া ৈহেছ এেনধৰেণ- “২(িব) ‘িনধর্ািৰ িদন’ (Appointed Day) মােন হ’ল ে�তাই িযেটা িদনত েযাগানদাতাৰ পৰা েকােনা ব� বা েসৱা �হণ কেৰ বা �হণ কৰা বুিল গণয কৰা হয়, েসই িদনেটাৰ পৰা ি�শ িদন উকিল েযাৱাৰ িঠ িপছৰ িদনেটা৷” ৩০. ১৯৯৩ চনৰ আইনৰ ৬ৰ ধাৰা ৩েটা হ’ল এেনধৰণৰঃ- “ধাৰা ৩ (িতিন)- পিৰেশাধ কৰাৰ ে��ত ে�তাৰ দায়ব�তা- েযাগানদাতাই ে�তাক েকােনা ব� বা েসৱা আগবঢ়ােল, দুেয়াপ�ৰ মাজত েহাৱা িলিখত চুি� মেমর িনধর্াৰ কৰা িদনত বা তাৰ আেগেয় ে�তাই েযাগানদাতাক িদব লগা ধন পিৰেশাধ কিৰব, নাইবা, যিদ দুেয়াপ�ৰ মাজত েকােনা চুি� নাথােক েতে� উ� পিৰেশাধ িনধর্ািৰ িদনৰ (Appointed Day) আগেত কিৰব লািগব৷ উে�খয েয িযেকােনা ে��েত ে�তা আৰু েযাগানদাতাৰ মাজত িয িলিখত চুি� স�াদনা হয়, তাত উে�খ কৰা সময়সীমা (ব� বা েসৱা) �হণ কৰা বা �হণ কৰা েহাৱা বুিল গণয কৰা িদনৰ পৰা ১২০ িদন অিত�ম কিৰব েনাৱািৰব৷ ধাৰা ৪ (চািৰ)- িযেটা তািৰখৰ পৰা আৰু িযেটা হাৰত সুত আদায় িদবলগীয়া আেছ- ধাৰা িতিন (৩)ৰ অধীনত িবচৰাধৰেণ, েযিতয়া েকােনা ে�তাই েযাগানকাৰীক �াপয ধনৰািশ আদায় িদবৈল অসমথর হয়, েতিতয়া ে�তা আৰু েযাগানকাৰীৰ মাজত আপাততঃ চিল থকা েকােনা চুি� বা েকােনা আইনত েকােনা কথা িনিহত ৈহ থকা সে�ও ে�তাগৰাকীেয় চুি� স�াদন েহাৱা িদনৰ পৰা অথবা চুি�ব� েহাৱাৰ তািৰখেটাৰ িঠ িপছিদনাৰ তািৰখেটাৰ পৰা েসই ধনৰািশৰ ওপৰত, ভাৰতীয় ে�ট েবংেক আদায় েলাৱা �ধান ঋন হাৰৰ েডৰগ হাৰত েযাগানকাৰীৰ সুত আদায় িদবৈল দায়ব� হ’ব৷ বয্াখয্ এই ধাৰােটাৰ ে��ত, ‘�ধান ঋণ হাৰ’-এ ভাৰতীয় ে�ট েবংকৰ ‘�ধান ঋণ হাৰ’ক বুজায়, িয হাৰ েবংকেটাৰ সেবর্াত ঋণ লওঁতাসকলৰ বােব সুলভ৷ ধাৰা ৫ (পাঁচ)- চ�বৃি� সুত আদায় িদয়াৰ �িত ে�তাৰ দায়ব�তাঃ- আপাততঃ বলৱৎ ৈহ থকা েকােনা আইনত অথবা ে�তা আৰু েযাগানকাৰীৰ মাজত চিল থকা েকােনা চুি�ত েকােনা কথা িনিহত ৈহ থকা সে�ও ে�তাগৰাকীেয় েযাগানকাৰীক েদয় ৰািশৰ ওপৰত, ধাৰা ৪ (চািৰ) ত উে�খ কৰা ধৰণৰ হাৰত চ�বৃি� সুত (মািহলী সুতসমূহ সহ) আদায় িদবৈল দায়ব� হ’ব৷ ধাৰা ৬ (ছয়)- �াপয ধনৰািশৰ উ�াৰকৰণঃ- ১. ধাৰা ৪ (চািৰ) আৰু ৫ (পাঁচ)ৰ িবধান অনুসিৰ গণনা কৰা সুতসহ ে�তাৰ পৰা �াপয ধনৰািশ, আপাততঃ বলৱৎ ৈহ থকা েকােনা আইনৰ অধীনৰ এটা েমাকদর্মা বা আন আইনী কাযর্�ণালী জিৰয়েত, েযাগানকাৰীৰ �াৰা উ�াৰেযাগয হ’ব৷ ২. উপ ধাৰা ১ (এক) ত েকােনা কথা িনিহত থকা সে�ও, িববাদৈল অহা েকােনা প�ই েসই উপধাৰাত উে�খ কৰা িবষয়সমূহৰ ে��ত মধয্�তাকাৰ অথবা আেপাচকাৰীৰূেপ দািয়� েলাৱাৰ উে�েশয উেদয্া সহায়তা পিৰষদৈল (Industry facilitation council) এক অিভমত ে�ৰণ কিৰব পােৰ আৰু মধয্�ত আৰু আেপাচ আইন ১৯৯৬ (১৯৯৬ ৰ ২৬) (Arbitration and Conciliation Act 1996) ৰ িবধানসমূহ েতেনকুৱ িববাদৰ ে��ত এেনভােৱ �েয়াগ হ’ব েযন েসই মধয্�ত অথবা আেপাচৰ কাযর েসই আইনখনৰ ধাৰা ৭ (সাত) ৰ উপধাৰা ১ (এক)ত উে�খ কৰা এক মধয্�ত চুি�ৰ অনুসৰণকাৰীেহ৷” ৩১. ধাৰা ৩েয় িকেনাতা (ে�তা)জেন টকা পিৰেশাধ কৰাৰ বােব িবিধস�ত দািয়�ৰ সৃি� কিৰেছ৷ এই িবিধস�ত দািয়� ৈহেছ এেনধৰণৰ েকােনা েযাগানকাৰীেয় েযিতয়া িকেনাতাক েকােনা ব�ৰ েযাগান ধেৰ, েতিতয়া িকেনাতাজেন েতওঁৰ আৰু েযাগানকাৰী এই দুেয়াজনৰ স�িত সােপে� িলিখত ৰূপত িনিদর্ কৰা তািৰখত টকা পিৰেশাধ কিৰব লািগব, আৰু যিদেহ েসইে��ত েকােনা িদন িঠ কৰা েহাৱা নািছল, েতেনহ’েল ‘িনেয়ািজত িদন’ৰ আগত টকােটা পিৰেশাধ কিৰব লািগব৷ িকেনাতাজনৰ ওপৰত টকা পিৰেশাধ কৰাৰ িবিধস�ত দািয়�েটা এেনধৰেণ বাি� িদয়া ৈহেছ- (ক) িকেনাতা আৰু েযাগানকাৰী উভেয় স�িতসােপে� িনধ�◌ািৰত কৰা িলিখত তািৰখত বা তাৰ আগত (খ) যিদেহ িলিখত আকাৰত েকােনা চুি� কৰা েহাৱা নািছল, েতেনহ’েল িনেয়ািজত িদনৰ আগত৷ ৩২. ধাৰা ২(খ) ত উে�খ কৰা মেত ‘িনেয়ািজত িদন’ (Appointed Day) ৰ সং�া এেনধৰণৰ িকেনাতাই েযাগানকাৰীৰ পৰা েকােনা ব� বা েকােনা েসৱা �হণ কৰা বা �হণ কৰা বুিল ধিৰ েলাৱা িদনৰ পৰা ি�শ িদন পাৰ েহাৱা িপছৰ িদনেটাক িনেয়ািজত িদন েবােল৷ গিতেক, ধাৰা ৩ মেত ধন পিৰেশাধ কৰা দািয়� িকেনাতাৰ ওপৰত িবিধগত মেত আিহ পেৰ, তাৎপযর্য্পূণর্ভ, ধাৰা ৩ অনুসিৰ, য’ত েকােনা েযাগানকাৰীেয় িকেনাতাজনক েকােনা ব�ৰ েযাগান ধেৰ বা েসৱা আগবঢ়ায়৷ েতওঁৰ দািয়� ব� বা েসৱা েযাগান ধৰাৈলেকেহ৷ এই আইনখন ��ৈক �তয্াশামূল আৰু এইখেন এই আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছৰ অথর্ৎ ২৩.০৯.১৯৯২ৰ িপছৰ েযাগান বা েসৱাক িনয়�ণ কিৰব৷ ৩৩. ধাৰা ৩ৰ ি�তীয় অংশ ৈহেছ- ধন পিৰেশাধ িকেনাতাজেনই কিৰব৷ এইেটা কথা �� েয ধন পিৰেশাধ কৰাৰ কথােটা �াভািৱকেতই ব� বা েসৱা েযাগান ধৰাৰ িপছতেহ �েযাজয হ’ব৷ গিতেক, ধাৰা ৩ মেত, এহােত ব� বা েসৱা েযাগান ধৰা আৰু আনহােত ধন পিৰেশাধ কৰা দুেয়াটাই এই ১৯৯৩ ত বলৱৎ েহাৱা এই আইনখনৰ িপছত হ’ব লািগব৷ ধাৰা ৩ৰ িবিধস�ত চতর বা িবধান মেত, িযেটা িদনত ধন পিৰেশাধ কিৰম বুিল িকেনাতা আৰু েযাগানকাৰী উভেয় িলিখতভােৱ স�ত ৈহিছল েসই িদনেটােত ধন পিৰেশাধ কৰাৰ বােব িবিধস�ত দািয়�ৰ সৃি� কেৰ, আৰু, যিদেহ েকােনা তািৰখ িনধ�◌াৰণ কৰা েহাৱা নাই, েতেনহ’েল িনেয়ািজত িদনৰ পূেবর্ ধন পিৰেশাধ কিৰব লািগব৷ যিদেহ ব� েযাগান আৰু ধন পিৰেশাধ কৰা স�কর ্ িকেনাতা আৰু েযাগনকাৰীৰ মাজত েহাৱা িলিখত চুি�খনএই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত স�� ৈহেছ, েতেনহ’েল েসইেটা �াসি�ক নহ’ব৷ গৰু�পূণ কথােটা হ’ল েয ব� বা েসৱাৰ েযাগান এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত হ’েলেহ ধন পিৰেশাধৰ দািয়�ৰ কথা �েযাজয হ’ব৷ ৩৪. আিম ইিতমেধয �তয্ কিৰেছা েয আইন �ণয়নৰ ল�য আৰু অিভ�ায় ৈহেছ তৎপৰভােৱ িকেনাতাক ধন পিৰেশাধ কেৰাৱা আৰু েসই কথােটা িবিধস�তভােৱ িনি�ত কৰা আেছ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনত আৰু এইেটা কৰা ৈহেছ বাধয্তামূল সুদৰ অ�ভুর ্ি কিৰ৷ ৩৫. ধাৰা ৪ত েকান তািৰখৰ পৰা সুদ েলাৱা হ’ব আৰু িকমান হাৰত েলাৱা হ’ব, েসই িবষেয় উে�খ কৰা ৈহেছ৷ উ� হাৰত সুদ িদয়া কথােটা েতিতয়ােহ আিহ পেৰ, েযিতয়া িকেনাতাজেন েযাগানকাৰীক ধাৰা ৩ মেত পিৰেশাধ কিৰবৈল অসমথর হয়৷ ৩৬. ধাৰা ৪েয় আৰু কয় েয িকেনাতা আৰু েযাগানকাৰীৰ মাজত থকা চুি� বা েসই সময়ত বলৱৎ থকা আইনৰ সে�ও অথর্ৎ যিদও িকেনাতা আৰু েযাগানকাৰীৰ মাজত ধন পিৰেশাধ কৰাত িবল� হ’েল সুদ িদয়াৰ কথা দফাত উে�খ নাই, েতিতয়াও ধাৰা ৪েয় িকেনাতাজনৰ ওপৰত েসই সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� জািপ িদেয়, এইে��ত েহাৱা িযেকােনা চুি�ক অ�াহয কিৰ, িকেনাতা আৰু েযাগানকাৰীৰ মাজত চুি�খন ১৯৯৩ চনৰ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত ৈহেছ েন িপছত ৈহেছ েসইেটা �াসংিগক বা গৰু�পূণ নহয়, গৰু�পূণ কথােটা ৈহেছ, যিদেহ ধাৰা ৩ৰ �েয়াজন সােপে� িকেনাতাজেন েযাগানকাৰীক ধন পিৰেশাধ কৰাত অসমথর ৈহেছ৷ গিতেক সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ পিৰি�িতেটা েতিতয়া উৎপ� হয়, েযিতয়া ধাৰা ৩ৰ মেত ধন পিৰেশাধ কৰা নহয়৷ ৩৭. ধাৰা ৩ৰ মেত, ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� আৰু ধাৰা ৪ৰ মেত, সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়�েটা উভয় প�ই চুি�মেত িনিদর্ কৰা েযাগান ধৰাৰ তািৰখৰ ওপৰত িনভর ্ নকেৰ৷ উ� আইনখনত মন� কৰা মেত, িযেহতু েযাগান ধৰা আৰু ধন পিৰেশাধ কৰা দুেয়াটা কাযর্ এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত ঘিট লািগব, গিতেক এই আইনখনৰ মেত িয িবিধস�ত দািয়� আেছ, েসইেটা উভয় প�ৰ মাজত চুি� েহাৱা তািৰখৰ েকােনা �াসংিগকতা নাই৷ ৩৮. এই আদালতৰ বহেকইট খ� িবচাৰপীঠৰ ৰায়ত ১৯৯৩ চনৰ আইনখন, িবেশষৈক ধাৰা ৩ আৰু ধাৰা ৪ৰ দফাসমূহ বয্াখয কৰা ৈহেছ৷ আিম এিতয়া এই আদালতৰ উ� ৰায়সমূহ উে�খ কিৰম, য’ত উপেৰা� দফাসমূহৰ িবেবচনা কিৰম৷ এইে��ত �থেম ল�য কৰা ৰায়েটা ৈহেছ- অসম �ু� উেদয্া উ�য়ন িনগম আৰু অনয্ান - বনাম- েজ. িড. ফামর্াচুয্িটে আৰু অনয্ান (২০০৫)১৩ এছ.িচ.িচ. ১৯৷ এই আদালেত উপেৰা� ৰায়ত এই মত েপাষণ কিৰেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন েতেন েকােনা েলন-েদনৰ ওপৰত �েযাজয নহ’ব িয েলন-েদন এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত ৈহেছ৷ দফা ৩৭ আৰু ৩৮ ত তলত উে�খ কৰা ধৰেণ মত েপাষণ কৰা ৈহেছ- “৩৭. আিম ওপৰত ৈকেছা েয দফা ৮ত বাকী থকা দহ শতাংশ ধন পিৰেশাধ কৰাৰ চতর ্সমূহ উে�খ আেছ৷ ইয়াত েকােনা িববাদ নাই েয আপীলকাৰীেয় িনগমৰ পৰা মূলধন আৰু সুদ দুেয়াটাই দাবী কিৰেছ ৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ধাৰা ৩েয় ে�তাজনৰ ওপৰত এটা িবিধগত দািয়� জািপ িদেয় েযাগান ধৰা ব�িখিনৰ বাবদ ধন পিৰেশাধ কৰাৰ আৰু েসই তািৰখত িযেটা চুি� কৰা ৈহেছ, যিদেহ েকােনা তািৰখ চুি� কৰা েহাৱা নাই, েতেনহ’েল ‘িনেয়ািজত িদন’ৰ আগত ধন পিৰেশাধ কিৰব লািগব৷ যিদেহ ধাৰা ৩ মেত, ধন পিৰেশাধ কৰা নহয়, েতেনহ’েল ধাৰা ৪ �েযাজয হ’ব৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখন ২৩.০৯.১৯৯২ ৰ পৰা বলৱৎ ৈহিছল, গিতেক, উ� তািৰখৰ আগত েহাৱা িযেকােনা েলন-েদনৰ ে��ত এই আইনখন �েযাজয নহ’ব৷ আিম ধিৰব পািৰেছা েয িববাদীয় ৭১টা েলনেদনৰ িভতৰত (িবচাৰকৰণ আদালতৰ িবচাৰৰ উপা� দফাত উে�খ থকা) �িমক নং ১ৰ পৰা �িমক নং ২৬ৈল েযাগান আেদশ সমূহৰ তািৰখ ০৫.০১.১৯৯১ ৰ পৰা ২৮.০৭.১৯৯২ ৈল আেছ, অথর্ৎ, েসয়া ১৯৯৩ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগৰ৷ েকৱল �িমক নং ২৭ ৰ পৰা �িমক নং ৭১ (য’ত েযাগান আেদশসমূহৰ তািৰখ ২২.১০.১৯৯২ ৰ পৰা ১৯.০৬.১৯৯৩ ৈল আেছ) েসইে��ত ১৯৯৩ চনৰ আইনখন �েযাজয হ’ব৷ ৩৮. গিতেক, ১৯৯১ চনৰ জুন মাহৰ পৰা ২৩.০৯.১৯৯২ ৰ িভতৰত েহাৱা েলন-েদনসমূহৰ, ে��ত ১৯৯৩ ৰ আইনখন �েযাজয নহ’ব৷ গিতেক, িবচাৰ আদালতৰ লগেত উ� নয্ায়ালে১৯৯১ চনৰ জুন মাহৈল ২৩ শতাংশ হাৰত আৰু তাৰ িপছৰ সময়েছাৱাত ২৩.৫ শতাংশ হাৰত সুদ িদব লািগব বুিল ৰায়দান কিৰ �কােশয ভু ল কিৰেছ৷” ৩৯. উপেৰা� ৰায়দানেটাত ‘েলনেদন’ শ�েটােৱ েযাগান ধৰােটা সামিৰ ল’ব লািগব৷ যিদেহ েলন-েদন শ�েটােৱ েযাগান বুজাইেছ, েতেনহ’েল তাত এই িবষয়েটা ৈল েকােনা িববাদ থািকব েনাৱােৰ েয এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত েহাৱা েযাগানসমূহৰ ওপৰত উ� আইনখন �েযাজয নহ’ব৷ ৪০. উ� আদালতৰ পৰৱত� ৰায়দানেটা ৈহেছ ‘শি� টু য্ব িলিমেটড -বনাম- িবহাৰ চৰকাৰ আৰু অনয্ান, (২০০৯)৭ এছ.িচ.িচ. ৬৭৩৷ এই েগাচৰেটা শি� টু য্েব সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ বােব তিৰিছল৷ উপেৰা� েগাচৰেটাত ‘িবহাৰ চৰকােৰ’ ১৬.০৭.১৯৯২ তািৰখত েযাগান ফৰমাইচ িদিছল আৰু আপীলকাৰীেয় ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ওপৰত িনভর ্ৰশী আিছল৷ উ� েগাচৰেটাত এইেটাও ল�য কৰা গ’ল েয ১৬.০৭.১৯৯২ চনত িদয়া েযাগান ফৰমাইচ (বা আেদশ) েটা আচলেত অলপ সাল-সলিন কিৰ ১৮.০৩.১৯৯৩ তািৰখত এটা নতু ন েযাগান ফৰমাইচ বা আেদশ িদয়া হয়৷ এই আদালতৰ ‘অসম �ু� উেদয্া’ৰ েগাচৰেটাৰ ৰায়দানৰ কথা উে�খ কিৰ খ� িবচাৰপীেঠ মত েপাষণ কেৰ েয উপেৰা� িস�া�ৰ যুি� এইে��ত ��ৈক �েযাজয্ দফা ১৭, ১৮ আৰু ১৯ত েকাৱা ৈহেছঃ- “১৭. অসম �ু� উেদয্া েগাচৰেটাৰ উ� কথািখিনৰ আলমৈল, এই ৰায়দানৰ দফা ৩৭ত েকাৱা ৈহেছ েয যিদও আইনখন ২৩ েছে��ৰ, ১৯৯২ চনত বলৱৎ ৈহিছল, এইে��ত �িমক নং ১ৰ পৰা ২৬ তািৰখৈল েযাগান ফৰমাইচসমূহ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ লেগ লেগ বা তাৰ আগত কৰা ৈহিছল৷ বাকীিখিন েযাগান আেদশ অথর্ৎ �িমক নং ২৭ৰ পৰা ৭১ৈল ২২.১০.১৯৯২ ৰ পৰা ১৯.০৬.১৯৯৩ৈল িদয়া ৈহিছল, অথর্ৎ এই আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছৰ তািৰখত৷ এইে��ত, ৰায়দানেটাত ��ৈক িলিপব� কৰা আেছ েয িযিখিন েলন-েদন এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত ৈহিছল, েসই েলন-েদনসমূহত এই আইনখন �েযাজয নহ’ব৷ তাৰ িপছৰ বাকয্েটা আদালেত ‘েলনেদন’ শ�েটােৱ িক বুজায় আৰু আৰু িক বুিল বুিজব লােগ এইেটা এইদেৰ �� কিৰ িদেল েয ৭১টা েলনেদনৰ িভতৰত, �িমক নং ১ৰ পৰা �িমক নং ২৬ৈল েযাগান আেদশ ফৰমাইচসমূহ ০৫.০৬.১৯৯১ৰ পৰা ২৮.০৭.১৯৯২ তািৰখৈল িদয়া ৈহিছল অথর্া এই তািৰখসমূহ ২৩ তািৰখত বলৱৎ েহাৱা আইনখনৰ আগৰ, গিতেক এই েযাগান আেদশ বা েলন-েদনৰ ে��ত উ� আইনখনৰ ধাৰা ৪ আৰু ৫ত িদয়া ধৰেণ উ� হাৰত সুদ দাবী কিৰব বা িদব পৰা নাযায়৷ এই কথােটাও ��ৈক েকাৱা ৈহেছ েয েকৱল �িমক নং ২৭ৰ পৰা ৭১ৈলেহ অথর্া িযিসমূহ আেদশ বা ফৰমাইচ ২২.১০.১৯৯২ৰ পৰা ১৯.০৬.১৯৯৩ ৈল িদয়া ৈহিছল, েসই সমূহেত আইনখনৰ চতর �েযাজয হয়৷ গিতেক, িযেকইটা েযাগান আেদশ ২২.১০.১৯৯২ ৰ পৰা ১৯.০৬.১৯৯৩ তািৰখৰ িভতৰত িনগেম জািৰ কিৰিছল, েসই েলন-েদনসমূহেহ উ� আইনত থকা চতর ্িবলাক �াৰা উপকৃ ত েহাৱাৰ েযাগয্ ১৮. সুিবেবিচত মতামতত, উপেৰা� অসম �ু� উেদয্া েগাচৰেটাৰ ৰায়ত িদয়া যুি�িবলাক অ� েগাচৰত ��ৈক �েযাজয হয় আৰু এই েগাচৰৰ ঘটনা বা সংঘটনৰ ওপৰত স�ূণর্ৈ বাহাল থািকব৷ সকেলা তথয চাই লগেত এই িবষয়ত থকা সকেলা �াসংিগক আইনৰ ওপৰত গৰু িদ আদালেত উ� ৰায়েটা িদেছ, গিতেক আদালেত িয মত েপাষণ কিৰ উ� ৰায়েটা িদিছল, আিম তাক েবেলগ দৃি�েৰ েচাৱাৰ েকােনা কাৰণ েদখা নাই৷ গিতেক আদালেত সকেলা তথয, ঘটনা আৰু পিৰি�িত বুিজ সিঠকৈ িদয়া উপেৰা� ৰায়েটাত আিম স�ানসহকােৰ স�ত ৈহেছাঁ৷ ১৯. এিতয়া যিদ আিম চিলত েগাচৰেটাৰ তথয চাওঁ, েতেনহেল ইয়াত েকােনা ি�মত নাই েয �িতপ�ক পাইপ েযাগান ধৰাৰ েযাগান আেদশৰ তািৰখ ১৬.০৭.১৯৯২, িযেটা তািৰখ সে�হাতীতভােৱ এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগৰ৷” ৪১. এই িবচাৰপীঠখেন আগেত িদয়া অসম �ু� উেদয্া েগাচৰেটাৰ ৰায়েটা উনুিকয়াই মতামত িদেয় েয ‘েলন-েদন’ শ�েটা েকৱল েযাগান আেদশৰ ে��তেহ বয্ৱহা কৰা ৈহেছ৷ দফা নং ২১ত এেনৈক েকাৱা ৈহেছ- “২১. আিম �িতপ�ৰ যুি�ও িবেবচনা কিৰ চাইেছা৷ এই আদালেত অসম �ু� উেদয্া েগাচৰেটাত উ� িবষয়েটা এই বুিল চূড়া�ভােৱ িন�িত কিৰেল েয �িতপ�ই িদয়া েযাগানৰ আেদশৰ তািৰখেটােহ দৰকাৰী বা �াসংিগক আৰু আদালেত য’ত েলন-েদন শ�েটা বয্ৱহা কিৰেছ, েসইেটােৱ েযাগান আেদশ বা ফৰমাইচেটা বুজাইেছ৷ আদালেত দফা ৩৭ত এই কথােটা সু�� কিৰ িদেছ আৰু এই দফােটা আিম আগেতই ইয়াত তু িল ধিৰেছাঁ৷ আমাৰ িবেবিচত ধাৰণা মেত, এই আদালেত িদয়া উ� ৰায়ত েকােনা �য্থর্ বা সে�হ নাই৷ দফা ৩৭ত েকাৱাৰ দেৰ এই আইনখনৰ অিভ�ায় আৰু তাৎপযর সু��৷ েযিতয়া আদালেত েলন-েদন শ�েটাৰ কথা ৈকেছ, েতিতয়া েলন-েদনৰ আৰ�িণৰ কথা ৈকেছ অথর্া েযাগান আেদশ িদয়াৰ কথা ৈকেছ; েলন-েদন সমা� কৰা কথা েকাৱা নাই, িযেটা ধন পিৰেশাধ কৰাৰ িপছতেহ হ’ব৷ গিতেক আপীলকাৰীৰ প�ত থকা েজয্ অি��াজনৰ যুি� �হণেযাগয নহয়৷” ৪২. আদালেত দফা ৩১ত আৰু ৈকেছ েয চুি�খনৰ েকােনা সালসলিন কৰা েহাৱা নািছল বা েকােনা নতু ন সংেযাজন কৰা েহাৱা নািছল৷ দফা ৩১ত এইধৰেণ েকাৱা ৈহেছঃ- “৩১. তৎসে�ও, আিম িবেবচনা কিৰ েদখা পাইেছাঁ েয এই েগাচৰেটাত চুি�খনত েকােনা সালসলিন েহাৱা নাই বা চুি�খনত নতু ন এেকা সংেযাজন ঘেটাৱা েহাৱা নাই৷ দুই প�ৰ মাজত েহাৱা েযাগােযাগৰ পৰা ��ৈক এই কথা ওলাই পেৰ েয �িতপ�ই েযাগান ফৰমাইচ জািৰ কৰাৰ িপছেতা আপীলকাৰীেয় েসই ফৰমাইচ মেত পাইপৰ েযাগান নধিৰ মূলেত ব�ৰ দাম বেঢ়াৱাৰ তািগদা িদ আিছল৷ েশষত, েতওঁেলােক মূলয বেঢ়াৱাৰ দফােটাত িনভর ্ কিৰ পাইপৰ মূলয বঢ়াই িদবৈল অনুেৰাধ কিৰেছ৷” ৪৩. ইয়াৰ িপছত েলখত ল’বলগীয়া ৰায়েটা ৈহেছ- মডাণর ই�া�ীজ -বনাম- �ীল অথ’িৰট অৱ ইি�য়া িলিমেটড (২০১০)৫ এছ.িচ.িচ. ৪৪ েগাচৰেটাৰ৷ দফা ২৩ত, ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ উে�শয বা অিভ�ায়েটা ল�য ৰািখ এইধৰেণ েকাৱা ৈহেছ:- “২৩. ১৯৯৮ চনৰ সংেশাধন অনুসিৰ, ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ স�ূণর উে�শয আৰু অিভ�ায়েটা ৈহেছ েযাগানকাৰীেয় েযাগান ধৰা ব� বা েসৱাৰ বাবদ যােত ে�তাজেন তৎপৰতােৰ েযাগানকাৰীজনক ধন পিৰেশাধ কেৰ ৷ লগেত, ধন পিৰেশাধ নকৰাৰ বাবদ িয ধন িদবৈল বাকী ৈৰ যায়, েসই ধনৰ ওপৰত সুদ পিৰেশাধ কৰােটাও সুিনি�ত কিৰেছ৷ েসইমেত, ধাৰা ৩েয় িকেনাতা আৰু েযাগানকাৰীৰ মাজত ি�ৰ েহাৱা িলিখত তািৰখত ধন পিৰেশাধ কিৰম বুিল িদয়া স�িত অনুসিৰ েসই িদনেটােত ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� ে�তাজনৰ ওপৰত জািপ িদেছ অনয্থ ‘িনেয়ািজত িদন’ৰ আগত ধন পিৰেশাধ কিৰব লািগব৷ আৰু, িলিখত েকােনা ি�ৰ তািৰখ নথকা অৱ�াত, িনেয়ািজত িদনেটা েযাগান আেদশ �হণ কৰা তািৰখৰ পৰা ১২০ িদনৰ অিধক হ’ব নালািগব৷” ৪৪. আদালেত আৰু এটা যুি� িদেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনৰ অধীনত যিদ েকােনাবাই অকল সুদ আদায় পাবৈল েগাচৰ তেৰ, েসই েগাচৰেটা বাহালেযাগয নহ’ব৷ এই িবচাৰপীঠখেন েসইেটা িবষয়ৰ �তু য্ত্ কয় েয অকল সুদ আদায় পাবৰ বােব তৰা েগাচেৰা বাহালেযাগয্ দফা ৪৫ আৰু ৪৬ত এই ধৰেণ েকাৱা ৈহেছঃ- “৪৫. এইেটা সতয েয ‘এেকলেগ’ শ�েটােৱ সাধাৰণেত িমিলতভােৱ বা এেক সময়েত ঘটা বুজায়, িক� ধাৰা ৬ৰ ে��ত এই সাধাৰণ অথর্েট উপযু� নহ’ব৷ এেনৈক ক’ব পািৰ েনিক েয ধাৰা ৬ অনুসিৰ দািখল কৰা েগাচৰ বা উপ-ধাৰা ১ অনুসিৰ েলাৱা অনয আইন বয্ৱ� বা উপ-ধাৰা ২ অনুসিৰ আই. এফ. িচ.ৰ �সংগৈল েলাৱা বয্ৱ� েতিতয়ােহ বাহালেযাগয হ’ব, েযিতয়া ধাৰা ৪ আৰু ৫ৰ মেত মূলধন আৰু সুদ দুেয়াটা আদায়ৰ বােবই কৰা হয়, েকৱল সুদ আদায়ৰ বােব নহয়? উত্তৰে েনিতবাচক হ’ব৷ ৪৬. গৱাহা উ� নয্ায়ালে ‘অসম ৰািজয্ িবদুয্ পিৰষদ (২০০২)২ িজ.এল.আৰ.৫৫০’ ত িদয়া মতেটাত ধাৰা ৬(১)ৰ মেত ‘এেকলেগ’ শ�েটােৱ ‘লগেত’ বা ‘আৰু’ ও বুজাব বুিল েকাৱা কথােটাত আিম সমথর্ জনাইেছা৷ গিতেক, েদখা গ’ল েয মূলধন আৰু সুদৰ বােব কিৰেল, বা সুদৰ বােব কিৰেলও যিদেহ দািয়�েটা �ীকাৰ কৰা ৈহেছ বা যিদেহ ব� েযাগান ধৰাত বা েসৱা আগবেঢ়াৱাত বয্াহ ৈহেছ, ধাৰা ৬(২) মেত েগাচৰ বাহালেযাগয হ’ব৷ আমাৰ মতামতত যিদেহ দৃঢ়ভােৱ, চূড়া�ভােৱ বা �ীকাৰ কিৰ েলাৱা েকােনা দায়ব�তা নাই েতে� ধাৰা ৬(২) মেত আই.এফ.িচ. �সংগ ৈল দািখল কৰা েগাচৰ েকৱল ধাৰা ৪ আৰু ৫ৰ মেত পাবলগীয়া সুদ িবচৰােত সীিমত থািকব নালােগ৷ ে�তাজেন আপিত বা িবেৰাধ কৰাৰ ে��ত, আই.এফ.িচ.ৰ ব� েযাগান ধৰা বা েসৱা আগবেঢ়াৱাৰ বাবদ িদব লগা মূলয িনধর্াৰ কৰাৰ �মতা থােক ৷ েজয্ অিধব�াজেন ে�তাজনৰ পে� িদয়া ধাৰা ৬(২)ৰ মেত যুি� �হণেযাগয নহয়, কাৰণ েসই যুি�ৰ ১৯৯৩ৰ আইনখনৰ অিভ�ায়, উে�শয আৰু সংক�ৰ লগত েকােনা সাম�সয নাই৷ েজয্ অিধব�াজেন দৃঢ়ভােৱ িভিত িহচােপ েলাৱা ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ��াৱনােয়া আমাক অনয্ধৰে ভািববৈল ৈসমান কৰাব পৰা নাই৷ কাৰণ, ��াৱনাখনৰ লগত আইনখন বলৱৎ কৰাৰ স�ূণর িমল নাথািকব পােৰ, আইনখন ��াৱনাৰ বহ দূৰৈল যাব পােৰ৷” ৪৫. উপেৰা� েগাচৰেটােতা চুি�খন ১৫.০১.১৯৯৩ ত কৰা ৈহিছল যিদও িপছত চুি�খনত সালসলিন কৰা ৈহিছল৷ েশষ সালসলিনেটা ২৯.০৪.১৯৯৫ তািৰেখ কৰা ৈহিছল, গিতেক িবচাৰপীঠখেন এই যুি�েটা অ�াহয কেৰ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন ইয়াত �েযাজয নহ’ব৷ ৪৬. এিতয়া আিম অ� আদালতৰ ‘পূবর্া� েকবল্ আৰু ক�া�ছর �াইেভট িলিমেটডৰ’ (এেক উৎসৰ পৰা উ�ৃত) েগাচৰৰ ৰায়দানৰ ওপৰত িনভর ্ কিৰ উ� নয্ায়ালে পিৰষদৰ আপীলখন ম�ুৰ কিৰিছল৷ পিৰষদৰ অিধব�াও এই ৰায়েটাৰ ওপৰত বহপিৰমাে িনভর ্ৰশীল ৪৭. উপেৰা� েগাচৰত, পিৰষেদ ৩১.০৩.১৯৯২ তািৰখৰ আেদশেযােগ, ১৬.০৯.১৯৯২ তািৰেখ ব� েযাগান ধিৰবৈল ফৰমাইচ িদিছল আৰু ব�িবলাক েযাগান ধৰা ৈহিছল ২৫.০৯.১৯৯২ৰ পৰা ৩০.০৩.১৯৯৩ তািৰখৰ িভতৰত৷ েযাগান িদয়া স�ূণর ৈহিছল ১২.১০.১৯৯৩ তািৰখত আৰু স�ূণর ধন পিৰেশাধ কৰা ৈহিছল ১৯৯৩ অে�াবৰ মাহত৷ উত্ িদবলগীয়া িবচাৰ-িবষয়সমূহ ৰায়েটাৰ দফা ১০ত এইধৰেণ উে�খ কৰা ৈহেছঃ- “১০. এই আপীলসমূহত উত্ িদবলগীয়া িবচাৰ-িবষয়সমূহ ৈহেছ এই আইনখনৰ অধীনত সুদৰ বােব কৰা েগাচৰ এটা বাহালেযাগয হ’ব েন নহ’ব আৰু এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত স�ূণর কৰা চুি�িবলাকৰ ে��ত আইনখন �েযাজয হ’ব েন নহ’ব৷ অনয অথর্ ক’বৈল গ’েল, আিম এইেটা পৰী�া কিৰব লািগব েয এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত িযিবলাক চুি� স�ূণর কৰা ৈহেছ িক� েযাগানসমূহ আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত কৰা ৈহেছ, েতেনে��ত আইনখন �েযাজয হ’ব েন নহ’ব৷” ৪৮. েকৱল সুদৰ বােব কৰা েগাচৰৰ বাহালেযাগয্তা ওপৰত উঠা ��ৰ উত্ত এই িবচাৰপীেঠ ৰায় িদেয় েয এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছৰ পৰােহ েযাগানকাৰীেয় ে�তাজনৰ পৰা উ� হাৰত সুদ িবচািৰ েগাচৰ তিৰব পািৰব যিদেহ ে�তাজেন পলমৈক কৰা ধন পিৰেশাধ কেৰ৷ এই িবচাৰপীঠখেন কয় েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন িনধর্াৰ বা অিধকাৰমূলক েহাৱাৰ বােব আইনখেন �তয্ািশতভাে কাযর্ কিৰব৷ দফা ৫১ত এইধৰেণ েকাৱা ৈহেছঃ- “৫১. এইে��ত েকােনা সে�হ নাই েয আইনখন িনধর্াৰ বা অিধকাৰমূলক, কাৰণ ধন পিৰেশাধত িবল� হ’েল েযাগানকাৰীজেন পাব লগা ধন পিৰেশাধৰ বাবদ জমা েহাৱা উ� হাৰৰ সুদ েপাৱাৰ অিধকাৰ থােক েযাগানকাৰীজনৰ আৰু ইয়াৰ আনুষি�ক দািয়�েটা জািপ িদয়া হয় ে�তাজনৰ ওপৰত৷ এই আদালেত বাৰ�াৰ মত েপাষণ কিৰেছ েয িন�র ্ৰক বা অিধকাৰমূলক আইনখেন স�াৱয্মূলকভাে কাম কিৰব যিদেহ তাত ��ৈক েকােনা িবধান বা সংিবিধ নাই েয আইনখন পূবর্কালীনভােৱ কাযর্কৰ হ’ব৷ েকৱল কাযর্�ণাল স��ীয় বা বয্াখয্ামূ আইন পূবর্কালীনভাে কাযর্কৰ হয় কাৰণ ইয়াৰ কাযর্প�িত নয্ অিধকাৰ নাথােক৷” ৪৯. আদালেত আৰু ৈকেছ েয ১৯৯৩ আইনখন েকৱল েসইসমূহ িব�ীচুি�ৰ ওপৰত �েযাজয হ’ব িযিবলাক আইনখন বলবৎ েহাৱাৰ িপছত কৰা ৈহেছ, তাৰ আগত নহয়৷ দফা ৫২ত এেনদেৰ েকাৱা ৈহেছ - “৫২ আইনখন পূবর্কালীনভাে বলবৎ েহাৱাৰ েকােনা �কাশয িবিধগত উে�শয্ অিবহেন আৰু েকৱল এই সতয্েটা ওপৰেত িভিত কিৰ েয আইনখেন ে�তাজনৰ ওপৰত উ� হাৰত সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ নতু ন দািয়� এটা জািপ িদেয়, এইেটা বুিজব েনাৱািৰ েয আইনখন পূবর্কালীনভাে �েযাজয্ িযেহতু আইনখেন ধাৰণা কিৰেছ েয এই আইনখনৰ অধীনত েযাগানকাৰীজনৰ এই অিধকাৰ উৎপ� হয় উ� হাৰত সুদ দাবী কৰাৰ বাবদ, িক� এই দাবীেটা েসইিবলাক িব�ী চুি�ৰ ে��তেহ �েযাজয হয় িযিবলাক এই আইনখন বলবৎ েহাৱাৰ িপছত অথর্ৎ ২৩-০৯-১৯৯২ৰ িপছত কৰা ৈহেছ; তাৰ অলেপা আগত নহয়৷” ৫০. েযাগানকাৰীৰ পে� থকা অিধব�াজনৰ যুি� েয অ� আদালেত পূবর্ে িদয়া অসম �ু� উেদয্া আৰু শি� িটউব ৰায় দুটাৰ িবেবচনাৰ �েয়াজন আেছ, এই যুি�েটা িবচাৰপীঠখেন �কাশয্ভাে নাকচ কিৰেছ৷ েগাচৰৰ সীমাব�তাৰ �ত েকােনা চূড়া� িস�া� �কাশ কৰা েহাৱা নাই৷ অৱেশষত িবচাৰপীঠখেন আপীলসমূহ খািৰজ কেৰ৷ িবচাৰ িবষয় নং ১ ৫১. অসম �ু� উেদয্া আৰু শি� িটউব ে��ত িদয়া ৰায়দানৰ ওপৰত িভিত কিৰ অ� আদালেত িদয়া পূবর্া� েকবল্ এ� ক�া�চ র �াইেভট িলিমেটডৰ ৰায়ত এই বুিল মত েপাষণ কিৰেছ েয িযিবলাক চুি� এই আইনখন বলবৎ েহাৱাৰ আগত কৰা ৈহিছল েসইেবাৰৰ ে��ত ১৯৯৩ চনৰ আইনখন �েযাজয নহ’ব আৰু িয চুি� এই আইনখন বলবৎ েহাৱাৰ িপছত কৰা ৈহেছ েসই চুি�সমূহৰ ে��তেহ এই আইনখন �েযাজয েহাৱােটা িবচািৰব পৰা যাব৷ যিদও অসম �ু� উেদয্া আৰু শি� িটউব ে��ত িদয়া েগাচৰ দুটাৰ ৰায়দানৰ পুণৰিবেবচনা কেৰাৱাৰ বােব পূবর্া� েকবল� েগাচৰেটাত েচ�া কৰা ৈহিছল, পূবর্া� েকবল্ছ েগাচৰেটা েলাৱা সমক� িবচাৰপীঠখেন পুণৰ িবেবচনা কৰাৰ অনুমিত িদবৈল অ�ীকাৰ কিৰেল৷ এই েগাচৰেটা বতর ্মা এই িতিনজনীয়া িবচাৰপীঠৈল ে�ৰণ কৰা ৈহেছ আৰু আিম এই কথােটা িবেবচনা কিৰব লািগব লগেত ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ উপেৰা� অথর ভাঙিনেটা িবধানমেত কৰা েযাজনাৰ লগত িমল আেছেন নাই তাৰ উত্ িদব লািগব৷ ৫২. আিম ল�য কিৰেছাঁ েয এই আইনখনৰ অধীনত ব� েযাগান ধৰা বা েসৱা আগবেঢ়াৱাৰ ে��তেহ দািয়� �েয়াগৰ িবধান আেছ৷ যিদেহ ব� েযাগান ধৰা আৰু েসৱা আগবেঢ়াৱা কাযর্েট এই আইনখন বলবৎ েহাৱাৰ িপছত স�� হয়, আৰু উ� ব�ৰ েযাগান ধিৰবৈল স�� কৰা চুি� যিদ আগত ৈহিছল, েসইেটা কাৰণেত পলমৈক ধন পিৰেশাধ কৰাৰ বােব সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ িয দািয়� আেহ, েসইেটা নুই কিৰব পািৰ েনিক? িবিধগত েযাজনাত িযেহতু ��ভােৱ বা �কাৰা�েৰ েকােনা উে�খ নাই েয এখন চুি�ত েসামাৱা কাযর্েটােয়ে দািয়� জািপ িদেয়, েতিতয়া চুি�ত েসােমাৱাৰ তািৰখেটা দায়ব�তা জািপ িদব পৰা তািৰখ বুিল ধিৰেল ই িবিধগত েযাজনা অনুযায়ী নহ’ব৷ এটা উদাহৰণ িদ এই কথােটা বুজাই িদব পািৰ৷ দুটা �ু� উেদয্াে ব� েযাগান ধৰাৰ বােব েযাগান ফৰমাইচ পাইিছল৷ ‘ক’েয় েতেন ফৰমাইচ বা আেদশ এই আইনখন বলবৎ েহাৱা আগত পাইিছল আৰু ‘খ’েয় েতেন ফৰমাইচ আইনখন বলবৎ েহাৱাৰ িপছত পাইিছল৷ দুেয়াজেনই আইনখন বলবৎ েহাৱাৰ িপছত ব� েযাগান ধেৰ আৰু েসইমেত েযাগান িদয়া ব�ৰ বাবদ েসই তািৰখত বা তােৰ আগত ে�তা আৰু েযাগানকাৰীেয় িঠ কৰা তািৰখত বা িনেয়ািজত িদনৰ আগত ধন আদায় েপাৱাৰ েযাগয্ত অজ র ্ কেৰ৷ ধাৰা ৩ ৰ �েয়াজন সােপে� ‘ক’ আৰু ‘খ’ক ধন পিৰেশাধ কৰা নহ’ল৷ িযজন িকেনাতা বা ে�তাই েযাগানকাৰী ‘ক’ৰ পৰা ব� েযাগান পাইেছ, েসই িকেনাতাজেন ধাৰা ৩ ত সংল� থকা ধাৰা ৪ ৰ মেত থকা সুদ পিৰেশাধ কিৰবলগীয়া দািয়�েটাৰ পৰা সািৰ যাব েনিক? উত্তৰে হ’ব ‘নাযায়’৷ দুজন েযাগানকাৰী িয দুজেন আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত ব� েযাগান ধিৰেছ আৰু আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত ধন আদায় েপাৱাৰ েযাগয্ত অজ র ্ কিৰেছ, েসইে��ত এজন েযাগানকাৰীক েতওঁৰ ে��ত চুি�খন এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত কৰা ৈহিছল বুিল অজুহাত েদখুৱাই িবিধগত ৰ�ণােব�ণ লাভৰ পৰা বি�ত কিৰব েনাৱািৰ ৷ দািয়� জািপ িদয়াৰ বােব চুি�ত েসােমাৱা তািৰখেটা �ধান কাৰণ বুিল উে�খ নাথািকেল িযেকােনা নয্ািয় বয্াখয্ উ� তািৰখেটা দািয়� জািপ িদয়াৰ বােব �েয়াজনীয় তািৰখ বুিল বয্ৱহা কিৰব পৰা নাযাব৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখন এখন িহত সাধনকাৰী আইন আৰু এই আইনখন �ু� উেদয্াগসমূহ ৰ�ণােব�ণ িদয়া, বাকী থকা ধনৰ ওপৰত সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ বাধয্তামূল বয্ৱ� কিৰ িবিধগতভােৱ িনি�িত �দান কৰাৰ উে�েশয িবি�� কৰা ৈহেছ৷ েসইে��ত পিৰষদৰ অিধব�াজেন চুি�ত েসােমাৱা তািৰখেটা আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত হ’ব লািগব বুিল আগবেঢ়াৱা বয্াখয্াে যিদ আিম �হণ কেৰা, েতিতয়া এই আইনখনৰ িয িহতসাধনকাৰী ৰ�ণােব�ণৰ বয্ৱ� আেছ, েসয়া স�ূণর্ৰূে বয্থ হ’ব৷ িবিধগত দািয়�ৰ অি�� িনভর ্ কেৰ ১৯৯৩ চনৰ আইনখন ধাৰা ৩ আৰু ৪ত অ�ভুর ্ থকা িবিধগত উপাদানসমূহত৷ ধাৰা ৩ মেত ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়�ৰ বােব উপাদান ৈহেছ েযাগানকাৰীেয় ে�তাজনক িযেকােনা ব�ৰ েযাগান ধৰা বা েসৱা আগবেঢ়াৱােটা, গিতেক দুেয়াপ�ই েযাগানৰ চুি�খন ১৯৯৩ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত স�াদন কৰাৰ িভিত্ত ে�তাজনৰ দািয়�েটা নুই কিৰব েনাৱািৰ৷ েযাগানৰ চুি�খন আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত কিৰেলেহ িকেনাতাজনৰ ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� উ�ৱ হয় বুিল যিদ মত �কাশ কৰা হয়, আৰু যিদ েযাগানৰ চুি�খন আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত কৰা ৈহেছ, েতিতয়া ই েকৱল ধাৰা ৩ ত িকছু কথা েযাগ কিৰব িযেটা িবিধগত গঠনৰীিত মেত �হণেযাগয নহ’ব৷ গিতেক, আমাৰ মতামতত পূবর্া� েকবল্ এ� ক�া�চ র (এেক উৎস), অসম �ু� উেদয্া আৰু শি� টু য্ব্ িদয়া ৰায়েটাত েকাৱা ৈহেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন �েযাজয হ’ব যিদেহ িব�ী চুি� আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত বা িপছত কৰা ৈহিছল েতেনহ’েল ই আইনখন শ�ভাে উপ�াপন কিৰব পৰা নাই৷ আিম আপীলকাৰী অিধব�াজেন আগবেঢ়াৱা যুি� যিদও িব�ীৰ চুি� আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত কৰা ৈহিছল, ধাৰা ৩ৰ মেত ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� আৰু ধাৰা ৪ মেত সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� উৎপ� হ’ব যিদ েযাগানকাযর্ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত স�� কৰা ৈহেছ এই যুি�েটা আিম �হণ কিৰেছাঁ৷ িবচাৰ িবষয় নং ২ ৫৩. ওপৰত উে�খ কৰা, অ� আদালতৰ েগােটই েকইটা ৰায়দানত, এইেটা েকাৱা ৈহেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন পূবর্কালীনভাে �েযাজয নহয়৷ েকােনা এটা প�েয়া আমাৰ ওচৰত এইবুিল িবেৰাধ কৰা নাই েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন পূবর্কালীনভাে �েযাজয্ ওপৰত ল�য কৰা ধৰেণ, এই আদালতৰ ৰায়সমূহত শ�ভাে মত েপাষণ কৰা ৈহেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন পূবর্কালীনভাে �েযাজয নহয়৷ ৫৪. নয্ায়াধী েগৗড়াৰ ৩১.০৮.২০১৬ত িদয়া মতামতত েতওঁ ৈকেছ েয আইনখন যিদও পূবর্কালীনভাে �েযাজয নহয়, িক� আইনখন পূবর্বয্া (retroactive)৷ পূবর্বয্া শ�েটা ে�কৰ ল’ িড�েনৰীত তলত িদয়া ধৰেণ সং�াব� কৰা ৈহেছঃ- “পূবর্বয্া, পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক (retroactive) (িবেশষণ) (১৭ িচ) (িবধান, আইন বা িনয়মাৱলী ইতয্ািদ ে��ত) অতীতত ৈহ েযাৱা ঘটনা বা কাযর ৈল �ল, সুেযাগ বা ফল, পিৰণাম �দান কৰা বা িব�ািৰত কৰা বুজায়৷ পূবর্কালীনভাে �েযাজয বুিলও েকাৱা হয়৷ চাওঁক- স�াবয, ভিৱষয্ স��ীয় (prospective)(১)- পূবর সি�য়, (retroact) ি�য়া৷” ৫৫. অ� আদালতৰ খ� িবচাৰপীেঠ ে�ট েবংক্ �াফ ইউিনয়ন (মা�াছ চাকর ’ল) -বনাম- ইউিনয়ন অ� ইি�য়া এ� আদাছর (২০০৫) ৭ এছ.িচ.িচ. ৫৮৪ েগাচৰেটাত পূবর্বয্া বা পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক আৰু পূবর্কালীনভাে �েযাজয শ� দুটাৰ ধাৰণােটা পৰী�া কৰাৰ সুেযাগ েপাৱা ৈগিছল৷ ৰায়েটাৰ দফা ২০ আৰু দফা ২১ত এইধৰেণ েকাৱা ৈহেছঃ- ২০. জুিডিছেয়ল িড�েনৰী (১৩নং সং�ৰণ) েক.েজ.আয়াৰ, বাটাৰয়থর, পৃ�া ৮৫৭ ত েকাৱা ৈহেছ েয েযিতয়া ‘পূবর্কালীভাে �েযাজয’ শ�েটা আইন, িবধান বা অিধিনয়মৰ ে��ত বয্ৱহা কৰা হয়, েতিতয়া তােৰ অথর এেনধৰণৰ হয় (ক) এটা চিলত চুি� �ভািৱত কৰা; বা (খ) এটা অতীতৰ, ব� ৈহ েযাৱা আৰু স�ূণর ৈহ েযাৱা েলনেদন পুনৰ মুকিল কৰা; বা (গ) উৎপ� েহাৱা অিধকাৰ আৰু �িতকাৰসমূহক �ভািৱত কৰা; বা (ঘ) কাযর্য্�ণাল �ভািৱত কৰা৷ শ� আৰু খ�বাকয, �ায়ী সং�ৰণ, খ� ৩৭-ক, পৃ�া ২২৪-২৫, ত ‘পূবর্কালীনভাে �েযাজয আৰু পূবর্বয্া আইন’ক এেনৈক সং�াব� কিৰেছ েয িযেয় �চিলত আইনৰ অধীনত েপাৱা বা নয্ েহাৱা অিধকাৰসমূহ কািঢ় িনেয় বা �াস কেৰ৷ পূবর্বয্া আইেন �চিলত আইনৰ অধীনত েপাৱা অিধকাৰসমূহ কািঢ় িনেয় বা �াস কেৰ, বা অতীতত েহাৱা েলনেদন বা িবেবচনাৰ িবষয়সমূহত এটা নতু ন দায়ব�তাৰ সৃি� কেৰ, এটা নতু ন দািয়� জািপ িদেয় বা এটা নতু ন অপাৰগতা সংল� কিৰ িদেয় ৷ ২১. িপ. ৰামানাথ আয়াৰৰ এডভা� ল’ েলি�কন (তৃ তীয় সং�ৰণ, ২০০৫)ত ‘পূবর্কা কাযর্য্ক বা িবগত ঘটনা বা কাযর্য্ে সামিৰ েলাৱা’ (retroactive) আৰু ‘পূবর্কালীনভাে �েযাজয বা অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক’ (retrospective) শ� দুি তলত িদয়া ধৰেণ সং�া িদয়া আেছ (পৃ�া ৪১২৪ খ� ৪)৷ ‘পূবর্কা কাযর্কৰ বা িবগত ঘটনােকা সামিৰ েলাৱা’ (retroactive) অতীতত কাযর্য্ক েহাৱা, পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক (িবধান, আইন বা িনয়মাৱলী ইতয্ািদ ে��ত) অতীতত ৈহ েযাৱা ঘটনা বা কাযর্য্ �ল, সুেযাগ বা ফল, পিৰণাম �দান কৰা বা িব�ািৰত কৰা- পূবর্কালীনভাে �েযাজয (retrospective) বুিলও েকাৱা যায় (ে�ক, স�ম সং�ৰণ, ১৯৯৯)৷ ‘পূবর্কালীনভাে কাযর্য্কিৰ (retroactivity) অিধব�াসকেল সঘেন বয্ৱহা কৰা এটা শ� িক� এই শ�েটাৰ সং�া কািচৎেহ েপাৱা যায়৷ িবেশষণ কিৰ এইেটা �� ৈহেছ, তােৰাপিৰ এইেটা বুিজ েপাৱা ৈগেছ েয এই শ�েটােৱ খুব কেমও দুটা পৃথক িক� �� ধাৰণাক সামিৰ ৈলেছ৷ �থমেটা ৈহেছ ‘আচল অথর্ পূণর অথর্ পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক বা িবগত ঘটনাক সামিৰ েলাৱা (true retroactivity) িযেটাৰ ধাৰণা অনুসিৰ িনয়ম �ৱতর ্ েহাৱাৰ আগত স�াদনা কৰা েলনেদন বা কাযর্য ে��ত নতু ন িনয়ম �েয়াগ েহাৱা৷ ি�তীয় ধাৰণােটা ‘অধর্ভাে িবগত ঘটনাক সামিৰ েলাৱা বা অধর্ভাে পূবর্কা কাযর্য্ক েহাৱা’ (quasi-retroactivity) – স�ূণর েহাৱাৰ পথত থকা েলনেদন বা কাযর্েটা ে��ত েযিতয়া এটা নতু ন িনয়ম �েয়াগ কৰা হয় েতিতয়া এই ধাৰণােটা �েয়াগ কৰা হয়৷ এই ধাৰণাসমূহৰ গিৰ ৈহেছ স�ূণর আৰু অস�ূণর েলনেদনৰ মাজত থকা পাথর্ক আৰু ৈবিশ�য্.... (ি. িচ. হাট র ্ে, দয ফাউে�শয্ অৱ ইউৰ’িপেয়ন কিমউিনি ল’ ১২৯, ১৯৮১) ধাৰা ৩ ত আৱশয্ েহাৱা মেত ‘ক’ আৰু ‘খ’ক ধন পিৰেশাধ কৰা নহ’ল৷ িযজন িকেনাতা বা ে�তাই েযাগানকাৰী ‘ক’ৰ পৰা ব� েযাগান পাইেছ, েসই িকেনাতাজেন ধাৰা ৩ সংল� ধাৰা ৪ ৰ মেত থকা সুদ পিৰেশাধ কিৰবলগীয়া দািয়�েটাৰ পৰা সািৰ যাব েনিক? উত্তৰে হ’ব ‘নাযায়’৷ দুজন েযাগানকাৰী িয দুজেন আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত ব� েযাগান ধিৰেছ আৰু ধন আদায় েপাৱাৰ েযাগয্ত অজ র ্ কিৰেছ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত, েসইে��ত এজন েযাগানকাৰীক িবিধগত ৰ�ণােব�ণ লাভৰ পৰা এইেটা অজুহাতত বি�ত কিৰব েনাৱািৰ েয েতওঁৰ ে��ত চুি�খন এই আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত কৰা ৈহিছল৷ েযিতয়া এইেটা উে�খ নাই েয দািয়� জািপ িদয়াৰ বােব চুি�ত েসােমাৱা তািৰখেটা �ধান কাৰণ হয়, েতিতয়া িযেকােনা নয্ািয় বয্াখয্ উ� তািৰখেটা দািয়� জািপ িদয়াৰ বােব �েয়াজনীয় তািৰখ বুিল বয্ৱহা কিৰব পৰা নাযাব৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখন এখন উপকাৰী আইন হয় আৰু এই আইনখন স�াদনা কৰা ৈহেছ �ু� উেদয্াগসমূহ ৰ�ণােব�ণ িদয়া, বাকী থকা ধনৰ ওপৰত সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ বাধয্তামূল বয্ৱ� কিৰ িবিধগতভােৱ িনি�ত কিৰেছ, েসইে��ত পিৰষদৰ অি��াজেন আগবেঢ়াৱা, বয্াখয্াে েয চুি�ত েসােমাৱা তািৰখেটা আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত হ’ব লািগব, যিদ আিম �হণ কেৰা, েতিতয়া এই আইনখনৰ িয লাভদায়ক ৰ�ণােব�ণৰ বয্ৱ� আেছ, েসয়া স�ূণর্ৰূে বয্থ হ’ব৷ িবিধগত দািয়�ৰ অি�� িনভর ্ কেৰ ১৯৯৩ চনৰ আইনখন ধাৰা ৩ আৰু ৪ত অ�ভুর ্ থকা িবিধগত উপাদানসমূহত৷ িযেহতু ধাৰা ৩ মেত ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়�ৰ বােব উপাদান ৈহেছ েযাগানকাৰীেয় ে�তাজনক িযেকােনা ব�ৰ েযাগান ধৰা বা েসৱা আগবেঢ়াৱােটা, ইয়াত ে�তাজনক দািয়�েটা এইেটা কাৰণত নুই কিৰব েনাৱািৰ েয দুেয়াপ�ই েযাগানৰ চুি�েটাত ১৯৯৩ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত েসামাইিছল৷ যিদ এেনৈক মত িদয়া হয় েয িকেনাতাজনৰ ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� েতিতয়ােহ উ�ৱ হয়, েযিতয়া েযাগানৰ চুি�খন আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত কৰা ৈহেছ, েতিতয়া ই েকৱল ধাৰা ৩ ত িকছু কথা েযাগ কিৰব িযেটা িবিধগত গঠনৰীিত মেত �হণেযাগয নহ’ব৷ েসইগিতেক, আমাৰ মতামতত পূবর্া� েকবল্ এ� ক�া�ছর (এেক উৎস), অসম �ু� উেদয্া আৰু শি� টু য্ব্ িদয়া ৰায়েটা েকাৱা ৈহেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন েতিতয়া �েযাজয হ’ব যিদেহ িব�ী চুি� কৰা ৈহিছল আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত৷ িপছত, েতেনহ’েল ই আইনখন শ�ৈ উপ�াপন কিৰব পৰা নাই৷ আিম আপীলকাৰী অি��াজনৰ যুি� েয যিদও িব�ীৰ চুি� আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত কৰা ৈহিছল, ধাৰা ৩ৰ মেত ধন পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� আৰু ধাৰা ৪ মেত সুদ পিৰেশাধ কৰাৰ দািয়� উৎপ� হ’ব যিদ েযাগানকাযর্ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত স�� কৰা ৈহেছ- এই যুি�েটা আিম �হণ কিৰেছা৷ িবচাৰ িবষয় নং ২ ৫৩. ওপৰত উে�খ কৰা, অ� আদালতৰ েগােটই েকইটা ৰায়দানত, এইেটা েকাৱা ৈহেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন পূবর্কালীনভাে �েযাজয নহয়৷ েকােনা প�েয়া আমাৰ ওচৰত এইবুিলও িবেৰাধ কৰা নাই েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন পূবর্কালীনভাে �েযাজয্ ওপৰত ল�য কৰা ধৰেণ, এই আদালতৰ ৰায়সমূহত শ�ৈ মত েপাষণ কৰা ৈহেছ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন পূবর্কালীনভাে �েযাজয নহয়৷ ৫৪. নয্ায়াধী েগৗড়াৰ ৩১.০৮.২০১৬ত িদয়া মতামতত েতওঁ ৈকেছ েয আইনখন যিদও পূবর্কালীনভাে �েযাজয নহয়, িক� আইনখন পূবর্বয্া হয়৷ পূবর্বয্া শ�েটা ে�কৰ ল’ িড�েনৰীত তলত িদয়া ধৰেণ সং�াব� কৰা ৈহেছঃ- “পূবর্বয্া, পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক (retroactive) িবেশষণ (১৭ িচ) (িবধান, আইন বা িনয়মাৱলী ইতয্ািদ ে��ত) অতীতত ৈহ েযাৱা ঘটনা বা কাযর ৈল �ল, সুেযাগ বা ফল, পিৰণাম �দান কৰা বা িব�ািৰত কৰা বুজায়৷ পূবর্কালীনভাে �েযাজয বুিলও েকাৱা হয়৷ চাওঁক- স�াবয, ভিৱষয্ স��ীয় (�ে�ি�ভ)(১)-পূবর সি�য়, ি�য়া৷” ৫৫. অ� আদালতৰ খ� িবচাৰপীেঠ ে�ট েবংক্ �াফ ইউিনয়ন (মা�াছ চাকর ’ল) -বনাম- ইউিনয়ন অ� ইি�য়া এ� আদাছর (২০০৫) ৭ এছ.িচ.িচ. ৫৮৪ েগাচৰেটাত পূবর্বয্া বা পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক আৰু পূবর্কালীনভাে �েযাজয শ� দুটাৰ ধাৰণােটা পৰী�া কৰাৰ সুেযাগ পাইিছল৷ ৰায়েটাৰ দফা ২০ আৰু দফা ২১ত এইধৰেণ েকাৱা ৈহেছঃ- “২০. জুিডিছেয়ল িড�েনৰী (১৩নং সং�ৰণ) েক.েজ.আয়াৰ, বাটাৰৱথর, পৃ�া ৮৫৭ ত েকাৱা ৈহেছ েয েযিতয়া ‘পূবর্কালীভাে �েযাজয’ শ�েটা আইন, িবধান বা অিধিনয়মৰ ে��ত বয্ৱহা কৰা হয়, েতিতয়া তােৰ অথর এেনধৰণৰ হয় (ক) এটা চিলত চুি� �ভািৱত কৰা; বা (খ) এটা অতীতৰ, ব� ৈহ েযাৱা আৰু স�ূণর ৈহ েযাৱা েলনেদনৰ পুনৰ মুকিলকৰণ; বা (গ) উৎপ� েহাৱা অিধকাৰ আৰু �িতকাৰসমূহক �ভািৱত কৰা; বা (ঘ) কাযর্য্�ণাল �ভািৱত কৰা৷ শ� আৰু খ�বাকয, �ায়ী সং�ৰণ, খ� ৩৭-ক, পৃ�া ২২৪-২৫, ত ‘পূবর্কালীনভাে �েযাজয আৰু পূবর্বয্া আইন’ক এেনৈক সং�াব� কিৰেছ েয িযেয় �চিলত আইনৰ অধীনত েপাৱা বা নয্ েহাৱা অিধকাৰসমূহ ৈল যায় বা হািন কেৰ৷ পূবর্বয্া আইেন �চিলত আইনৰ অধীনত েপাৱা অিধকাৰসমূহ ৈল যায় বা হািন (�াস) কেৰ, বা এটা নতু ন দায়ব�তাৰ সৃি� কেৰ, এটা নতু ন দািয়� জািপ িদেয়, বা এটা নতু ন অপৰাগতা সংল� কিৰ িদেয় অতীতত েহাৱা েলনেদন বা িবেবচনাৰ িবষয়সমূহত৷ ২১. িপ. ৰামানাথ আয়াৰৰ এডভা� ল’ েলি�কন (তৃ তীয় সং�ৰণ, ২০০৫)ত ‘পূবর্কা কাযর্য্ক বা িবগত ঘটনা বা কাযর্য্ে সামিৰ েলাৱা’ (retroactive) আৰু ‘পূবর্কালীনভাে �েযাজয বা অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক’ (retrospective) অতীতত কাযর্য্ক েহাৱা, পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক (িবধান, আইন বা িনয়মাৱলী ইতয্ািদ ে��ত) অতীতত ৈহ েযাৱা ঘটনা বা কাযর্য্ �ল, সুেযাগ বা ফল, পিৰণাম �দান কৰা বা িব�ািৰত কৰা- পূবর্কালীনভাে �েযাজয (retrospective) বুিলও েকাৱা যায় (ে�ক, স�ম সং�ৰণ, ১৯৯৯)৷ ‘পূবর্কালীনভাে কাযর্য্কিৰ (retroactivity) এটা এেনকুৱ শ� িযেটা অিধব�াসকেল সাধাৰণেত বয্ৱহা কেৰ িক� তাৰ সং�া কািচৎেহ িদবৈল েচ�া কেৰ৷ িবেশষণ কিৰ এইেটা �� ৈহেছ, তােৰাপিৰ এইেটা বুিজ েপাৱা ৈগেছ েয এই শ�েটােৱ খুব কেমও দুটা পৃথক ধাৰণাত সামিৰ ৈলেছ৷ �থমেটা ৈহেছ ‘আচল অথর্ পূণর অথর্ পূবর্কালীনভাে কাযর্য্ক বা িবগত ঘটনাক সামিৰ েলাৱা (true retroactivity) িযেটা সৃ� ৈহেছ িনয়ম �ৱতর ্ েহাৱাৰ আগত স�াদনা কৰা েলনেদন বা কাযর্ ে��ত নতু ন িনয়ম �েয়াগ েহাৱা৷ ি�তীয় ধাৰণােটা ‘অধর্ভাে িবগত ঘটনাক সামিৰ েলাৱা বা অধর্ভাে পূবর্কা কাযর্য্ক েহাৱা’ (quasiretroactivity) েতিতয়া উে�খ কিৰব পািৰ েযিতয়া এটা নতু ন িনয়ম �েয়াগ কৰা হয় েসই কাযর্য্েট বা েলনেদনেটা িযেটা স�ূণর েহাৱাৰ পথত... এই ধাৰণাসমূহৰ গিৰ ৈহেছ স�ূণর আৰু অস�ূণর েলনেদনৰ মাজত থকা পাথর্ক আৰু ৈবিশ�য্.... (ি. িচ. হাট র ্ে, ডা ফাউে�শয্ অৱ ইউৰ’িপেয়ন..) সমূহীয়া আইন ১২৯ (১৯৮১) Retrospective অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক অতীতৈল ঘূিৰ েচাৱা, িযেটা অতীত, তাৰ িবষেয় িচ�া কৰা৷ অতীতৰ সময়ৰ পৰা ি�য়াকলাপ থকা৷ ‘Retrospective’ বা ‘অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক’ কথােটা িকছু পিৰমােণ �য্থ আৰু ইয়াত ভােলিখিন েখিল-েমিল েহাৱাৰ কাৰণ হ’ল ইয়াক এটাতৈক অিধক অথর্ বয্ৱহা কৰা ৈহেছ৷ সাধাৰণেত, নয্ায়ালয়সমূে ‘Retrospective’ বা ‘অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক’ বুিল েসইেবাৰ সংিবিধক অিভিহত কিৰেছ িযেবােৰ, আৰ� েহাৱাৰ পূেবর্ অি��ৈল অহা েকােনা েগাচৰ বা তথয পিৰচািলত কেৰ এইেটা অথর্ েয এইেবােৰ যােত েকৱলমা� ভিৱষয্ত বােব হ’েলও আন অতীতৰ আচৰণ বা পূবর্ৱত�ভাে অ�ভূর ্ েলন- েদনৰ ফলত উ�ৱ েহাৱা চিৰ� আৰু পিৰণামেবাৰৰ ওপৰত �ভাৱ েপলায়৷ এইদেৰ এখন সংিবিধ মা� এইকাৰেণই ‘অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক’ নহয় েয ই �চিলত অিধকাৰক �ভািৱত কেৰ তথা এইকাৰেণও ‘অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক’ নহয় েয ইয়াৰ কাযর্য্কলা বােব �েয়াজনীয় উপাদানৰ অংশ�ৰূেপ ইয়াৰ চলনৰ পূবর্ৱত ঘটনাৰ পৰা বা এক সময়ৰ পৰা সমল আহৰণ কৰা হয়৷’ (Vol. 44, Halsbury’s Laws of England, Forth Edition, Page 570 Para 921) খ� ৪৪, েহল�ুয্ৰী ইংেল�ৰ আইনসমূহ, চতু থর সং�ৰণ, পৃ�া ৫৭০, দফা ৯২১) ৫৬. আগৈল, জয় মহাকালী েৰািলং িমলছ বনাম ভাৰত চৰকাৰ আৰু অনয্ান, ২০০৭১২ SCC ১৯৮, েগাচৰেটাত িবগত ঘটনা বা কাযর্য সাঙুিৰ বা অতীতৰ �িত �িতি�য়াশীল (Retroactive) আৰু অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক (Retrospective) ধাৰণাক বয্াখয কিৰ, তলত িদয়া ধৰেণ েকাৱা ৈহেছ- “৮. ‘Retrospective’ বা ‘অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক’ মােন অতীতৈল েচাৱা অথর্া আেলািচত সংিবিধখনৰ পূেবর বিতর থকা উপাদানসমূহৰ বা সংিবিধ এখনৰ লগত সংগিত ৰািখ, িযেটা অতীত ৈহ ৈগেছ, তাৰ িবষেয় িচ�া কৰা৷ ‘Retrospective law’ বা অতীতৰ �িত দৃি�পাতমূলক আইন মােন এেন এখন আইন িয অতীতৈল চায় বা অতীত স�েকর িচ�া-চচ র ্ কেৰ, এেন এখন আইন িয আইন, বলৱৎ েহাৱাৰ পূেবর ঘটা ঘটনা আৰু কাম-কাজ আৰু পূেবর থকা অিধকাৰসমূহক �ভািৱত কৰাৰ উে�েশয ৈতয়াৰ কৰা হয়৷ অতীতৰ �িত �িতি�য়াশীল সংিবিধেয় এেন এখন সংিবিধক বুজায়, িযেয় িবেবচনাসমূহ আৰু েলন-েদনসমূহৰ ওপৰত এক নতু ন দািয়�ৰ সৃি� কেৰ আৰু নয্ অিধকাৰৰ �িতসাধন কেৰ বা �ংস কেৰ৷” ৫৭. সংিবিধ এখনৰ �সংগত ‘অতীতৰ �িত �িতি�য়াশীলতা’ এই ধাৰণােটা িনয়ম এটা জািৰ কৰাৰ পূেবর্ স�� কৰা এক আইন বা আদান-�দানৰ ওপৰত আইনৰ নতু ন িনয়ম �েয়াগ কৰাক ৈল গিঠত ৫৮. বতর ্মা েগাচৰেটাত ধাৰা ৩ (িতিন) আৰু ৪ (চািৰ)ৰ অধীনত �য় কেৰাঁতাৰ আদায় িদবলগীয়া ধন পিৰেশাধ কৰাৰ �িত দায়ব�তা আৰু লগেত ধন পিৰেশাধ কাযর্ আৰু সুত েদয় েহাৱা িদন ১৯৯৩, আইনৰ আগেত সংঘিট েহাৱা েকােনা ঘটনাৰ ওপৰত স�িকর ্ নহয়, এইেটা আনিক আিম েকাৱােটা জৰুৰী নহয় েয ১৯৯৩, আইন স�ালনৰ ে��ত অতীতৰ �িত �িতি�য়াশীল (Retroactive)৷ ১৯৯৩ আইনখন ��ভােৱ স�ালনৰ ে��ত �তয্ািশ আৰু ইয়াক স�ালনৰ ে��ত অতীতৰ �িত �িতি�য়াশীল বুিল েকাৱােটা দৰকাৰী নহয়৷ গিতেক আিম, মহামানয নয্ায়াধীশসকল এজেন ১৯৯৩, আইনখন ‘অতীতৰ �িত �িতি�য়াশীল’ বুিল ধাযর্ কৰা ৩১.০৮.২০১৬ ইং তািৰখৰ মতামতেটাত স�ত নহওঁ৷ ইছুয নং ৩ আেলাচনাৰ িবষয় ৩- আপীলকাৰীেয় ৰুজু কৰা ১৯৯৭ চনৰ ধন সং�া�ীয় ২১ নং েমাকদর্মােট সময়ৰ �াৰা বাধা�� ৈহিছল েনিক এই িবষয়েটা আমাৰ আগত উত্থা কৰা িবষয়সমূহৰ মাজৰ এটা িবষয়৷ ৫৯. আিজ র ্সমূহ পৰা েদখা যায় েয পিৰবাহী েযাগান ধৰাৰ বােব ৩১.০৩.১৯৯২ আৰু ১৩.০৫.১৯৯২ ইংৰাজী তািৰেখ দুটা েযাগানৰ আেদশ আপীলকাৰীক জািৰ কৰা ৈহিছল৷ েগাচৰৰ আিজ র ্ আপীলকাৰীেয় েযাগানৰ বােব আেদশ কৰাৰ তািৰখ আৰু েকান তািৰেখ িবিভ� িবপণীত েযাগান ধৰা ৈহেছ তাৰ িবৱৰণ িদিছল৷ আপীলকাৰীেয় ধৰা এই েযাগানসমূহ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগৰ অথর্া ২৩.০৯.১৯৯২ ৰ আৰু আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছৰ, দুেয়াটাই অ�ভূর ্ আিছল৷ ৬০. উি�িখত ধৰণৰ আেলাচনাসমূহৰ স�ভর ্ মােথাঁ ২৩.০৯.১৯৯২ ৰ িপছত �া� েযাগানসমূহেহ ১৯৯৩ আইনৰ উে�শয্সমূহ বােব �াসংিগক৷ আিজ র ্সমূহ মেত,আপীলকাৰীৰ �াৰা েগােটইিখিন েযাগান ০৪.১০.১৯৯৩ ইং তািৰেখেহ স�ূণর কৰা ৈহিছল৷ ধন আদায়ৰ িবৱৰণসমূেহা আিজ র ্খন িদয়া ৈহেছ, িযেটােৱ সূচায় েয ০৫.০৩.১৯৯৪ ইং তািৰখত অি�মবাৰ ধন আদায় েপাৱা ৈহিছল৷ আিজ র ্খন ২৪ (েচৗিববশ) নং দফােটােৱ েমাকদর্মােটা কাৰণৰ িবৱৰণ িদেয়, য’ত উে�খ আেছ েয েমাকদর্মা কাৰণ উ�ৱ ৈহিছল ৩১.০৩.১৯৯২ ইং তািৰেখ আৰু িপছত েবেলগ েবেলগ তািৰখত, দফা ২৪ (েচৗিববশ)ত উে�খ কৰা মেত, েশষৰেটা তািৰখ আিছল ০৫.১০.১৯৯৩ আৰু তাৰ িপছত �েতয্কেট পৰৱত� তািৰখত৷ আিজ র ্খন ২১ নং দফাত তলত িদয়ািখিন বলৱৎেহাৱাৰ অেথর িবেশষ অনুেৰাধ আেছঃ “২১. গচৰীয় আৰু পদকীয়াৰ মাজৰ েলন-েদনসমূহ গচৰীয়া �াৰা িহচাপ- বহীেবাৰত েযেনঃ- খিতয়ান বহীত (Ledger), িব�ী প�ীয়ন বহী (Sale Register) আিদত যেথািচতভােৱ বজায় ৰখা ৈহেছ, িযেবাৰ বহী- গচৰীয়া বয্ৱসায় �াভািৱকভােৱ ৰখা ৈহেছ আৰু গচৰীয় আৰু পদকীয়াৰ মাজৰ েসই িহচাপসমূহ �ম অনুসিৰ ৰখা ৈহেছ আৰু গচৰীয়াসকল পদকীয়াৰ �াৰা েদয় সূত আিজৰ তািৰখৈল বহন কিৰ থকা ৈহেছ৷ েতেন�লত, গচৰীয়া েমাকদর্মােট সময়সীমাৰ িভতৰেত আেছ৷ ইয়াৰ উপিৰও তামািদ আইনখনৰ বয্ৱ�াসমূ ১৯৯৩ আইনত থকা বয্ৱ�াসমূহ ে��ত �েযাজয নহয়, িযেহতু ১৯৯৩ ৰ আইনখেন তামািদ আইন আৰু আন সকেলা আইনৰ ওপৰত অ�াহয্কাৰ �ভাৱ ৰািখেছ৷” ৬১. পদকীয়াৰ �াৰা িলিখত জবাব দািখল কৰা ৈহিছল, িযেটা িলিখত জবাবত জবাবেটাৰ ৪ (চািৰ) নং দফাত ��ীকৰণ েলাৱা ৈহিছল েয েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� ৈহেছ৷ িবচাৰ আদালেত ০২.০২.২০০০ ইং তািৰেখ িদয়া ইয়াৰ ৰায়ত, গঠন েহাৱা িবষয়েবাৰ মন কিৰিছল আৰু িবষয়সমূহৰ মাজত এটা অথর্া ২ নং িবষয়েটা (issue) আিছল িবষয়েটা সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� ৈহিছল েনিক? িবচাৰ আদালতৰ �াৰা ২ নং িবষয়েটাৰ িবষেয় কৰা সম� আেলাচনা িন�িলিখত ধৰণৰঃ- ২ নং িবষয় (Issue No. 2)- ২ নং পদকীয়াজেন িদয়া েযাগানৰ আেদশেটা গচৰীয়া �াৰা (Exts-6 & 7) �দশর্-৬ আৰু ৭ ত �দশর্ কৰা ৈহিছল৷ সাম�ীসমূহ চালানেযােগ েযাগান ধৰা ৈহিছল, িযেবাৰ চালান �দশর্ ৮ (আঠ) ৰ পৰা ৩৭ (সাতি�শ) আৰু ৬৯ ৰ পৰা ৭১ আৰু ৭৩ ৰূেপ �দশর্ কৰা ৈহিছল৷ এইসমূহ সাম�ীৰ েযাগান আৰ� ৈহিছল ২১.০৬.১৯৯২ ইং তািৰেখ আৰু েশষ ৈহিছল ২৩.০৩.১৯৯৩ ইং তািৰেখ৷ �দশর্- ৩৮ ৰ পৰা ৫৫ ৈল আৰু �দশর্ ৬০ ৰ পৰা ৬৮ েযােগ িবলসমূহ উত্থা কৰা ৈহিছল৷ িবলৰ ৰািশৰ �াি�ৰ িবষেয় গচৰীয়াজে নুই কৰা নািছল৷ �দশর্ ৫৫ িবলখন ০২.০১.১৯৯৩ ত উত্থা কৰা ৈহিছল আৰু �দশর্ ৬৮ িবলখন ১৮.১২.১৯৯৩ ত উত্থা কৰা ৈহিছল৷ পলমৈক আদায় িদয়াৰ ওপৰত সূতৰ বয্ৱ�া অধীনত �ু� আৰু আনুষংিগক ঔেদয্ািগ িঠক আইনৈল এইেটা এটা েগাচৰ আৰু উি�িখত আইনৰ ধাৰা ১০-এ তলত িদয়াধৰেণ অ�াহয্কাৰ �ভাৱ েপলায়ঃ- “১০. অ�াহয্কাৰ �ভাৱঃ- আপাতত বলৱৎ ৈহ থকা আন েকােনা আইনত তাৰ লগত সাম�সয্হী েকােনা কথা থািকেলও, এই আইনখনৰ িবধানসমূহ কাযর্য্ক হ’ব৷” গিতেক ধাৰা ১০ (দহ)-এ এেনধৰণৰ েগাচৰত সীমাব�তাৰ অজুহাতেটা নুই কিৰেছ৷ েসেয়েহ ২ নং িবষয়েটাৰ (Issue No. 2) মীমাংসাও গচৰীয়া সপে� ৈহেছ৷ ৬২. িবচাৰ আদালেত ধিৰ ৈলিছল েয ১৯৯৩ আইনৰ ধাৰা ১০ (দহ) ৰ গণ সীমাব�তাৰ অজুহাতেটা নুই কৰা ৈহেছ আৰু েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� েহাৱা নাই৷ পদকীয়াই দািখল কৰা ২০০০ চনৰ আৰ.এফ.এ. নং ৬৬ (RFA No. 66)ত উ� নয্ায়ালয় খ� িবচাৰপীেঠ পূণর্া িবচাৰপীঠৈল �সংগ ে�ৰণ কিৰিছল৷ ০৫.০৩.২০০২ ইং তািৰখৰ ইয়াৰ আেদশেটাত পূণর্া িবচাৰপীেঠ সীমাব�তাৰ ��েটা িবেবচনা কৰা নাই অথবা িনণর্ কৰা নাই৷ ৬৩. এই �সংগৰ উত্ িদ পূণর্া িবচাৰপীেঠ ০৫.০৩.২০০২ ইং তািৰেখ িদয়া ৰায়েটাৰ িবৰুে�, অসম ৰািজয্ িবদুয্ পিৰষেদ ২০০৩ চনৰ েদৱানী আপীল নং ২৩৫১ েযােগ এই নয্ায়ালয় আপীল দািখল কিৰিছল৷ এই নয্ায়ালে ১০.০৭.২০০২ ত ২০০৩ চনৰ ২৩৪৮ নং েদৱানী আপীলৰ লগেত ২০০৩ চনৰ েদৱানী আপীল নং ২৩৫১ ৰ মীমাংসা কিৰিছল আৰু এই ৰায়েটা হ’ল পূবর্া� েকবল্ এ� ক�া�ছর �াইেভট িলিমেটড (অিধ)(SUPRA)৷ দুেয়া েযাগানকাৰীেয় দািখল কৰা েমাকদর্মােকইট সময়ৰ �াৰা বাধা�� ৈহিছল বুিল অসম ৰািজয্ িবদুয্ পিৰষদৰ সপে� অিধব�াই িদয়া যুি�, এই নয্ায়ালে দফা ৩১ ত মন কিৰিছল যিদও নয্ায়ালে এই স�ভর ্ েকােনা মতামত �কাশ কৰা নািছল৷ ৰায়েটাৰ দফা ৩১ত িদয়া কথািখিন িনে�াি�িখত ধৰণৰঃ- “৩১. যিদও িব� েজয্ অিধব�াই উে�খ কেৰ েয বতর ্মা চিল থকা আপীলসমূহত দুেয়া েযাগানকাৰীেয় দািখল কৰা েমাকদর্মােকইট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� ৈহিছল, আিম িবষয়েটাৰ ওপৰত আমাৰ মতামত বয্ কৰাৰ পৰা িবৰত থািকেলাঁ, িযেহতু েযাগানকাৰীেয় দািখল কৰা আপীলসমূহৰ েকইটামান এিতয়াও উ� নয্ায়ালয় অমীমাংিসত ৈহ আেছ৷ আিম কিৰব পৰা িযেকােনা পযর্য্েব� দুেয়াপ�ৰ �াথর্ �ভািৱত কিৰব, িযেহতু েসই িবষয়েটা এিতয়াও উ� নয্ায়ালয় �াৰা মীমাংসা হ’বৈল বাকী আেছ৷” ৬৪. এই নয্ায়ালয় ১০.০৭.২০১২ ইং তািৰখৰ ৰায়েটাৰ িপছত েযিতয়া উ� নয্ায়ালয়ৈ িবষয়সমূহ ঘূিৰ গ’ল, খ� িবচাৰপীেঠ ২০.১১.২০১২ ইং তািৰখৰ িবেৰািধত ৰায়েযােগ (impugned judgment) ২০০০ চনৰ RFA 66 ৰ মীমাংসা কিৰেল৷ িবেৰািধত ৰায়েটাত (impugned judgment) খ� িবচাৰপীেঠ ৰায়েটাৰ দফা ৫ পাঁচ)ত থকা িবষয়সমূহ আৰু সীমাব�তাৰ ওপৰত কৰা উপ�াপনসমূহ মন কিৰিছল৷ দফা ২২ত, অসম ৰািজয্ িবদুয্ পিৰষদৰ সপে� কৰা যুি�সমূহ মন কৰা ৈহেছ, আনহােত, আপীলকাৰীৰ সপে� িব� অিধব�াসকেল িদয়া উত্, ৰায়েটাৰ দফা ২২, ২৪, ২৫ আৰু ২৬ ত ল�য কৰা ৈহেছ৷ েসয়া তলত িদয়া ধৰণৰঃ- “২২. িব� েজয্ অিধব�া িমঃ দাসৰ �াৰা এই আপীলৰ শনািন সময়ত অ�সৰ েহাৱা আন এক �তয্াহবান েভি হ’ল এেয় েয মহামানয িবচাৰ আদালেত ভু লৈক ধিৰ ৈলিছল েয েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� েহাৱা নািছল আৰু মহামানয িবচাৰ আদালেত উত্থা কৰা ১৯৯৩ আইনৰ ১০নং ধাৰাৰ �সংগেটা এই ধাৰাই িবধান িদয়া পযর্য্ায় স�ূণর �িটপূণ হ’ব, য’ত বতর ্মা বলৱৎ ৈহ থকা আন েকােনা আইনত তাৰ লগত সাম�সয্হী িযেকােনা কথা থকা সে�ও ১৯৯৩ আইনৰ বয্ৱ�াসমূহ কাযর্য্কািৰ থািকব৷ ২৪. ১৯৯৩ আইনখন আমাৰ হাতত উপল� চুি�খনত �েয়াগ হ’বেন আৰু েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� ৈহিছল েনিক?- এই �েটাৰ সং�া�ত িব� েজয্ অিধব�া িমঃ এ. েক.িসন্হা আঙুিলয়াই িদেছ েয অসম ৰািজয্ িবদুয্ পিৰষেদ (ASEB) িযমান পািৰ পলমৈক অথর্া ০৫.০৩.১৯৯৪ ইং তািৰেখেহ গচৰীয়-পদকীয়াৰ �াপয ৰািশৰ পিৰেশাধকৰণ কৰা কাযর িববাদৰ েভি নহয় আৰু এেন পিৰি�িতত বতর ্মান েমাকদর্মােটা ে��ত সীমাব�তাৰ সময়েছাৱা আৰ� হয় ০৫.০৩.১৯৯৪ ইং তািৰখৰ পৰা কাযর্য্ক েহাৱাৈক; আৰু িমঃ এ.েক.িসন্হা যুি� দশর্াইে েয েমাকদর্মােট ১০.০১.১৯৯৭ ইং তািৰেখ আৰ� েহাৱাৈল চাই এইেটা �� েয েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ সময়েছাৱাৰ িভতৰেত আৰ� েহাৱা েমাকদর্ম িহচােপ গণয কৰাৰ েযাগয্ ইয়াৰ বািহেৰও, িব� েজয্ অিধব�া িমঃ িসন্হা যুি� এেয় েয আছাম ক�া�চ্ েমনুেফক্চাৰাচ এচ’িচেয়শয্ে ০৬.০৯.১৯৯৪ ইং তািৰেখ িনে�াি�িখত পাঁচজন সদসয্ ৈহ এখন েলখ আেৱদন দািখল কিৰিছল, েসইখনৰ িভিত্ ১৯৯৩ ৰ ১৫৩১ নং েদৱানী েগাচৰ প�ীভু � কৰা ৈহিছল৷ ইয়াত অ�ভুর ্ আিছল েমচাচ র শাি� ক�া�চ্ (বতর ্মান েমাকদর্মােটা গচৰীয়) আৰু গৱাহা উ� নয্ায়ালে ইয়াৰ ০৬.০৯.১৯৯৪ ইং তািৰখৰ হকুমেযা েলখ আেৱদনকাৰীক ইয়াৰ সদসয্সকলক �াপয ৰািশৰ উ�াৰকৰণৰ বােব েদৱানী আদালতৰ কাষ চপাৰ িনেদর্ িদেয়, ইয়াৰ িভিত্ এচ’িচেয়শয্ে তাৎ�িণকভােৱ ৪৭৪১৯৯৪ েযােগ এখন েলখ আেৱদন দািখল কিৰিছল, িযখন অৱেশষত ২৮.০৮.১৯৯৭ ইং তািৰেখ খািৰজ কৰা ৈহিছল৷ ২৫. িমঃ িসন্হা মেত, ওপৰত সূিচত কৰা ধৰণৰ এটা পিৰি�িতত তামািদ আইন ১৯৬৩ ৰ ধাৰা (১৪)২ িসমানিখিনৈলেক অিতশয় �াসংিগক িযমানিখিনৈলেক তামািদ আইন ১৯৬৩ ৰ ধাৰা ১৪২ েয় িবধান িদেয় েয- িযেকােনা েমাকদর্মা কাৰেণ সীমাব�তাৰ সময়েছাৱা গণনা কেৰােত, আেৱদনকাৰীেয় যথাযথ কমর্তৎপৰতাে আন এটা েদৱানী েমাকদর্ম েশষৈল চলাই থকা িনিদর্ সময়েছাৱা বাদ িদব লােগ৷ িমঃ িসন্হা আঙুিলয়াই িদেয় েয তামািদ আইন ১৯৬৩ ৰ ধাৰা ২এ ৰ অধীনত, আেৱদনকাৰী হ’ল- (১) দখর্া�কাৰীজ আৰু (২) এজন বয্ি যাৰ পৰা বা যাৰ জিৰয়েত আেৱদনকাৰীেয় েতওঁৰ আেৱদন কৰাৰ অিধকাৰ লাভ কেৰ৷ িমঃ িসন্হা মত অপিৰবিতর ্ ৰািখ কয় েয এেনদেৰ, আনিক ১৯৬৩ ৰ তামািদ আইন �েযাজয হয় বুিল ধিৰ ল’েলও িয সময়েছাৱাত বাকীেবাৰৰ িভতৰত েমচাচ র শাি� ক�া�ছর্ ৈহ ওপেৰা� সংগঠনৰ েলখ আেৱদন আৰু েলখ আপীল কিৰবৈল বাকী আিছল, েসই উি�িখত সময়েছাৱা তামািদ আইনৰ ধাৰা ১৪২ৰ বয্ৱ�া অধীনত বাদ িদব পৰা যায় আৰু এেনদেৰ েমাকদর্মােট সময়ৰ িভতৰেতই আিছল বুিলও িমঃ িসন্হা দঢ়াই কয়৷ ২৬. িব� েজয্ অিধব�া িমঃ িসন্হা আঙুিলয়াই িদেয় েয এই সকেলািখিন কথাৰ উপিৰও বতর ্মান আপীলেটাত, আপীলকাৰীসকেল সীমাব�তাৰ িবষয়েটাৰ ওপৰত মহামানয িবচাৰ আদালতৰ িস�া�ক �তয্াহবা জেনাৱা নাই৷ আপীলকাৰীসকেল �াধানয িদয়া অনুসিৰ, আদালতক আপীলৰ �াৰকপ�খনৰ িবষেয় জনাই, িব� অিধব�া িমঃ িসন্হা আঙুিলয়াই িদেছ েয আপীলৰ �াৰকপ�খন স�ূণর নীৰৱ আৰু ই মহামানয িবচাৰ আদালেত সীমাব�তাৰ িবষয়েটাৰ ওপৰত িদয়া িস�া�ক �তয্াহবা নজনায়৷ তদুপিৰ, িমঃ িসন্হা আঙুিলয়াই িদেয় েয পূণর্াং িবচাৰপীেঠ �সংগেটা িনণর্ কেৰােত, ইয়াৰ িস�া�ত ��ভােৱ পযর্েব� কিৰেছ েয েমাকদর্মােট িনঃসে�েহ আপীলকাৰী েবাড র ্ �াৰা অি�মবাৰ ধন আদায় িদয়াৰ সময়ৰ পৰা িতিন বছৰৰ িভতৰত৷ পূণর্াং িবচাৰপীঠৰ পযর্েব�ণসমূ তলত িদয়া ধৰণৰঃ-েমাকদর্মােট িনঃসে�েহ আপীলকাৰী েবাড র ্ �াৰা অি�মবাৰ ধন আদায় িদয়াৰ সময়ৰ পৰা িতিন বছৰৰ িভতৰত৷ “ ৬৫. েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� ৈহিছল েন নাই- এই ��েটাৰ ওপৰত খ� িবচাৰপীেঠ যিদওবা দুেয়াপ�ৰ যুি� শিনে, তথািপও িযেহতু আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগেতই েযাগানৰ অড র ্া িদয়া ৈহ ৈগিছল েসইবােব খ� িবচাৰপীেঠ আপীলেটাত অনুেমাদন জনাইিছল, িক� ১৯৯৩ আইন ইয়াত �েযাজয নহয়৷ েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� আিছল েন নাই েসই স�েকর খ� িবচাৰপীঠ েকােনা মতামতত উপনীত নহ’ল৷ েমাকদর্মােট সীমাব�তাৰ �াৰা বাধা�� ৈহেছ বুিল কৰা যুি� আমাৰ স�ুখত বলপূবর্কভাে দািঙ ধৰা ৈহেছ৷ ৬৬. � হানছাৰীয়াই উপ�াপন কেৰ েয আপীলকাৰীৰ িনজৰ েমাকদর্ম মেত েযাগান ০৪.১০.১৯৯৩ তািৰেখ স�ূণর কৰা ৈহেছ আৰু েসই কাৰেণ ১৯৯৩ আইনখনৰ ধাৰা ৪ মেত এমাহৰ িপছত অথর্া ০৪.১১.১৯৯৩ তািৰখৰ িপছত ধনৰািশ আৰু সুদ েদয় হ’ব৷ িযেহতু ০৪.১১.১৯৯৩ তািৰখৰ পৰা িতিন বছৰৰ িভতৰত েমাকদর্ম �িত�া কৰা েহাৱা নাই, ই সময়- সীমাব�তাৰ �াৰা বািধত৷ ৬৭. ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ধাৰা ১০ৰ ওপৰত িনভর ্ কিৰ িবচাৰকৰণ আদালেত মত েপাষণ কিৰেছ েয েমাকদর্ম সময়-সীমাব�তাৰ �াৰা বািধত েহাৱা নাই৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ধাৰা ১০ তলত �িতফিলত কৰা হ’লঃ- “১০. অ�ািধকাৰৰ �ভাৱঃ বতর ্মাে বলৱৎ থকা েকােনা আইনৰ েকােনা িবধানৰ লগত িবসংগিত থকা সে�ও এই আইনৰ িবধানসমূহ �ভাৱ িব�াৰ কিৰব বা অ�ািধকাৰ পাব৷” ৬৮. বাদীগণ িনেজই, আগত উে�খ কৰাৰ দেৰ, আত্ম সমথর্ কিৰ ৈকেছ েয ধাৰা ১০ৰ বলত সময়ৰ সীমাব�তা �েযাজয নহ’ব আৰু েসই যুি� আদালেত �হণ কিৰেছ৷ বতর ্মাে বলৱৎ থকা েকােনা আইনৰ লগত এই আইনৰ িবসংগিত থকা সে�ওৰ ওপৰত ১৯৯৩ চনৰ আইনৰ ধাৰা ১০ অ�ািধকাৰ িদেয়৷ এই আইনত থকা িবধানসমূহক অ�ািধকাৰৰ �ভাৱ �দান কৰা ৈহেছ৷ ধাৰা ১০ �কট কিৰেছ েয বতর ্মাে বলৱৎ থকা েকােনা সংগিতহীন আইনৰ ওপৰতেহ এই আইনৰ িবধান সমূহক অ�ািধকাৰ িদয়া ৈহেছ৷ ই সাধাৰণ অথর্ বুজাইেছ েয যিদ এই আইনৰ িবধানৰ লগত অইন েকােনা আইনৰ িবসংগিত থােক, েতেনহ’েল এই আইনৰ িবধাসমূহ বলৱৎ থািকব আৰু িবসংগিত থকা আইনৰ ওপৰত এই আইনৰ িবধানসমূহ অ�ািধকাৰ পাব৷ উদাহৰণ�ৰূেপ, েযিতয়া িবলি�ত আদায়ৰ ে��ত ধাৰা ৪ মেত েকােনা িনিদর্ হাৰত সুদ িদবলগীয়া হয়, েতে� উ� সুদৰ হাৰ অইন আইনমেত িদবলগীয়া সুদৰ হাৰৰ ওপৰত অ�ািধকাৰ পাব৷ ৬৯. তদুপিৰ ধাৰা ৭ মেত, ৭৫ ধন জমা িনিদয়াৈক ধন �াি�ৰ ে��ত িদয়া েকােনা িড�ী বা আেদশৰ িবৰুে� আপীল উপ�াপন কিৰব পৰা নাযায়৷ েতেনে��ত যিদ সুদৰ ৈসেত মূল ধনৰািশৰ ওপৰত িড�ী িদয়া হয়, েতে� ৭৫ ধন জমা িদয়াৰ িপছত বা আদালেত জািৰ কৰা অইন আেদশমেতেহ আপীল �হণেযাগয হ’ব৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ধাৰা ৭ৰ বলত �াভািৱক আপীল কৰাৰ অিধকাৰৰ ওপৰত অ�ািধকাৰ পাব৷ িবচাৰকৰণ আদলেত ধাৰা ১০ত থকা ‘অ�ািধকাৰৰ �ভাৱ’ পঠনত সীমাব�তা আইনৰ ওপৰেতা জািপ িদয়াৰ �ি কিৰেছ৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনত সময়সীমাৰ েকােনা িবধান নাই আৰু ১৯৯৩ চনৰ আইনখনত েকােনা ‘িবসংগিত বা অ�ািধকাৰ’ নথকা েহতু েক সীমাব�তা আইনত থকা েমাকদর্ম উপ�াপনত সময়ৰ সীমাব�তাৰ িবধান বলৱৎ থািকব৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনত িনিদর্ িবধানৰ ে��ত �েযাজয হ’ব, িযেয় অ�ািধকাৰৰ �ভাৱ িব�াৰ কিৰব িক� ধাৰা ১০ িবধােন সীমাব�তা আইনৰ ওপৰত অ�ািধকাৰ পাব বুিল ধিৰ েলাৱােটা ধাৰা ১০ৰ সিঠ বয্াখয নহয় আৰু িবচাৰকৰণ আদালেত সীমাব�তা আইন �েযাজয নহ’ব বুিল ধিৰ ধাৰা ১০ৰ ওপৰত িনভর ্ কৰাৰ �ি কিৰেছ৷ ৭০. েসইধৰেণ আিম ভােবা েয আপীলকাৰীেয় উপ�াপন কৰা অথর্িবষয় েমাকদর্মা ে��ত ১৯৬৩ চনৰ সীমাব�তা আইন স�ূণর্ভাে �েযাজয আৰু েসই েহতু েক সময়ৰ সীমাব�তাৰ িবষয়েটা ১৯৬৩ চনৰ সীমাব�তা আইনমেত সমাধান কৰা হ’ব৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ অধীনত সুদ আদায় �কৃ িতৰ েমাকদর্ম উপ�াপনৰ সীমাব�তা তপসীলত িদয়া ১১৩ অনুে�দ ১০ম খ�ত তলত িদয়া ধৰেণ সামিৰ েলাৱা ৈহেছঃ- “১০ম খ�- িযেবাৰ েমাকদর্মা ে��ত েকােনা িনধর্ািৰ সময়সীমা নাই- ১১৩- িযেবাৰ েমাকদর্মা বােব এই তপসীলত েকােনা সময়সীমা নাই িতিন বছৰ েযিতয়াৰ পৰা েমাকদর্ম তৰাৰ অিধকাৰ উৎপিত হয়৷” ৭১. অনুে�দ ১১৩ মেত ‘েযিতয়া েমাকদর্ম তৰাৰ অিধকাৰ উৎপিত হয়’ৰ পৰা েমাকদর্ম তৰাৰ সময়সীমা আৰ� হয়৷ এিতয়া অ� আদালেত িনধর্াৰ কিৰব লােগ েয ১৯৯৩ চনৰ আইনমেত বাদীৰ েমাকদর্ম তৰাৰ অিধকাৰ েকিতয়া উৎপিত হ’ল৷ ১৯৯৩ চনৰ আইনৰ ধাৰা ৪ যুগতা েয েকিতয়াৰ পৰা আৰু িক হাৰত সুদ িদবলগীয়া হয়৷ ধাৰা ৪ত িবধান আেছ েয ‘যিদ েকােনা ে�তাই িবে�তাক ধাৰা ৩ মেত িদবলগীয়া ধন আদায় িদয়াত বয্থ হয়..... েতে� ে�তাই িবে�তাক িনধর্ািৰ তািৰখ বা স�ত েহাৱা তািৰখৰ িপছিদনাখনৰ পৰা (িযেটা তািৰখ �েযাজয) উ� ধনৰািশৰ ওপৰত সুদ িদবৈল বাধয থািকব৷ নিথত থকা ফৰমাইচ আেদশ আৰু েযাগানৰ তথয্ পৰা এয়া �� েয প�গণৰ মাজত েকােনা স�ত তািৰখ নাই, গিতেক িনধর্ািৰ তািৰখৰ পৰা ধনৰািশ েদয় থািকব৷ ধাৰা ২(িড) মেত িনধর্ািৰ তািৰখ ৈহেছ েকােনা ে�তা বা েযাগান ধেৰাতাৰ পৰা েকােনা ব� বা েসৱা �হণ কৰা িদনাখনৰ পৰা বা �হণ কৰা বুিল ধিৰ েলাৱা িদনাখনৰ পৰা ৩০ িদনৰ সময়সীমা পাৰ েহাৱা িপছিদনাখন৷ আপীলকাৰীেয় দশর্াইে েয েশহতীয়া েযাগান ০৪.১০.১৯৯৩ তািৰেখ স�ূণর কৰা ৈহেছ৷ েসই অনুসিৰ িনধর্ািৰ তািৰখ হ’ল ০৪.১১.১৯৯৩৷ িযেহতু েদয় ধনৰািশ ০৪.১১.১৯৯৩ তািৰেখ আদায় িদয়া েহাৱা নািছল, ধাৰা ৪ মেত েদয় ধনৰািশৰ ওপৰত সুদ আৰু েমাকদর্ম উপ�াপন কৰাৰ তািৰখ আৰ� হ’ব৷ ৭২. আিম ইিতমেধয িঠৰা কিৰেছা েয উ� আইন বলৱৎ েহাৱাৰ তািৰখৰ িপছত তথা ১০.০৩.১৯৯২ তািৰখৰ িপছত ব� েযাগান িদয়াৰ ে��ত উ� আইন �েযাজয হ’ব৷ িযেহতু েশহতীয়া েযাগান ০৪.১০১৯৯৩ তািৰখত �া� কৰা ৈহেছ, ধাৰা ৪ মেত কমপে� ০৪.১১.১৯৯৩ তািৰখৰ পৰা (যিদ ইয়াতৈক আগত নহয়) সুদ েদয় হ’ব৷ ৭৩. � িসন্হা দশর্াইে েয েশহতীয়া আদায় (ধনৰািশৰ) ০৫.০৩.১৯৯৪ তািৰেখ িদয়া ৈহিছল আৰু িযেহতু েমাকদর্ম ১০.০১.১৯৯৭ তািৰেখ দািখল কৰা ৈহিছল আৰু আৰু উ� ০৫.০৩.১৯৯৪ তািৰখৰ পৰা িতিন বছৰৰ িভতৰত েহাৱা বােব েমাকদর্ম সীমাব�তাৰ িভতৰত দািখল কৰা ৈহেছ৷ েতেখেত আৰু দশর্া েয িযেহতু েশহতীয়া আদায় ০৫.০৩.১৯৯৪ তািৰেখ িদয়া ৈহিছল, ধন আদায়ৰ অ�ীকাৰ েসই িদনাখনৰ পৰা গণয হ’ব লােগ আৰু েতিতয়াৰ পৰা িতিন বছৰৰ িভতৰত েমাকদর্ম দািখল কিৰব পৰা গ’লেহঁেতন৷ ৭৪. অনুে�দ ১১৩ত িবধান আেছ- ‘েযিতয়াৰ পৰা সময়ৰ সীমাব�তা আৰ� হয়, েতিতয়াৰ পৰা েমাকদর্ম তৰাৰ অিধকাৰ ওপেজ৷’ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ধাৰা ৪-এ ধাৰা ৪ত উে�খ কৰা তািৰখৰ পৰা সুদ িদবৈল ে�তাৰ ওপৰত িবিধস�ত দায়ব�তা সৃি� কেৰ৷ ধন আদায়ৰ দায়ব�তাৰ উৎপিত্ লেগ লেগ ধনৰািশ েদয় হয়৷ ধাৰা ৬েতা েকাৱা ৈহেছ ‘ে�তাৰ পৰা েদয়’৷ ধাৰা ৪ মেত ে�তাৰ �াৰা বাধয্তামূলকভাে পিৰেশাধ কিৰবলগীয়া ধনৰািশেয়ই ৈহেছ েদয় ধনৰািশ৷ েসই অনুসিৰ েশহতীয়া আদায়ৰ তািৰখ ০৫.০৩.১৯৯৪ সময়সীমাৰ আৰ�িণ বুিল ধিৰব পৰা নাযায় আৰু েসই িভিত্ েমাকদর্ম সময়ৰ সীমাব�তাৰ িভতৰত দািখল কৰা ৈহেছ বুিল গণয কিৰব পৰা নাযায়৷ ৭৫. � িসন্হা এটা িবক� উপ�াপন দািঙ ধিৰেছ েয বাদী সীমাব�তা আইনৰ ধাৰা ১৪ িহতৰ লাভালাভৰ অিধকাৰী আিছল৷ িযেহতু এখন েলখ আেৱদন (যাৰ পৰা িচিভল ৰুল নং ১৫১৩১৯৯৩ উৎপিত ৈহিছল) স�াৰ (আছাম ক�া�ছর েমনুেফক্ছা এছ’িচেয়শয্) পাঁচজন মুখয সদসয্ ৈহ উ� আদালতত দািখল কৰা ৈহিছল আৰু েসই আেৱদন ০৬.০৯.১৯৯৪ তািৰেখ উ� আদালেত আেৱদনকাৰীক স�াৰ সদসয সকলৰ �াপয আদায় েলাৱাৰ বােব েদৱানী আদালতৰ আ�য় ল’বৈল িনেদর্ িদিছল, েসেয় উ� আেৱদন আদালতত িবচৰাধীন ৈহ থকা সময়েছাৱা িহতৰূেপ িদব লােগ৷ আিজৰ ২৪ দফা মেত, উ� আেৱদন ‘আছাম ক�া�ছর েমনুেফক্ছা এছ’িচেয়শয্’-এ দািখল কিৰিছল৷ েমচাচ র শাি� ক�া�ছর �াইেভট িলিমেটড এ� আদাছর উ� স�াৰ পৰা এি িভ� সত্ত ৭৬. েসই অনুসিৰ আিম এই মতত উপনীত ৈহেছা েয অ� েগাচৰৰ িববৃিত মেত বাদী ধাৰা ১৪ৰ িহতসমূহ দাবী কিৰব েনাৱােৰ৷ আিম আগেত কৰা আেলাচনাৰ ে��াপটত িস�া�ত উপনীত ৈহেছা েয বাদীেয় দািখল কৰা অথর্িবষয় েমাকদর্ম নং ২১১৯৯৭ তামািদ ৈহিছল (সময়ৰ সীমাব�তাৰ �াৰা িনিষ� ৈহিছল)৷ িবচাৰ িবষয় নং ৪: ৭৭. িবচাৰ িবষয় নং ৩ত িস�া� লওঁেত আিম িনধর্াৰ কিৰেছা েয আপীলকাৰী দািখল কৰা অথর্িবষয় েমাকদর্ম তামািদ ৈহিছল৷ গিতেক অ� িবচাৰ িবষয়ত েকােনা ম�বয �কাশ কৰাৰ �েয়াজন নাই৷ িবচাৰ িবষয় নং ৫: ৭৮. অকল সুদৰ বােব দািখল কৰা েমাকদর্ম �হণেযাগয হয় েন নহয়, িবষয়েটা অ� আদালেত িবতংভােৱ িবেবচনা কিৰেছ৷ ‘পূবর্া� েকবল্ ’ (উ�ৃত) েগাচৰৰ ৰায়ৰ দফা ১৭ত এেনধৰেণ উপ�াপন কৰা ৈহেছঃ “১৭- মডাণর ই�া�ীছ আপীলসমূহৰ িভতৰত এটা আপীলৰ গৱাহা উ� নয্ায়ালয় পূণর িবচাৰপীঠৰ ৰায়ক (িয অ� আদালতৰ �াৰা �ীকৃ ত) আমাৰ ওচৰত িবেৰািধতা কিৰেছ৷ িযেহতু অ� আদালতৰ খ� িবচাৰপীেঠ সুদৰ বােব তৰা েগাচৰৰ �হণেযাগয্তা িবষয়েটাৰ ওপৰত উ� আদালতৰ পূণর িবচাৰপীঠৰ িস�া�ক ম�ুৰ কিৰেছ, েসই িবষয়েটা িবচাৰ েনােহাৱাৈক থকা নাই৷ আইন বলৱৎ েহাৱাৰ আৰ�িণৰ িপছৰ পৰা ে�তাই িবলি�তভােৱ ধনৰািশ পিৰেশাধ কৰাৰ বােব েযাগান ধেৰাতাই উ� হাৰত সুদৰ বােব েমাকদর্ম দািখল কিৰব পােৰ৷” ৭৯. ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ ধাৰা ৬৩ত িবধান িদয়া ৈহেছ ‘‘ধাৰা ৪ আৰু ৫ মেত িহচাপ কিৰ ে�তাৰ পৰা পাবলগীয়া সুদৰ ৈসেত মুঠ ধনৰািশ লভয হ’ব.......৷ ধাৰা ৬ত িবধান িদয়া ৈহেছ ে�তাৰ পৰা সুদৰ ৈসেত পাবলগীয়া ধনৰািশ৷ ব’ড র ্ পে� িব� অিধব�াৰ বয্াখয ৈহেছ েয েযিতয়া েকােনা ধনৰািশ েদয় হয়, েতিতয়ােহ সুদ েপাৱাৰ বােব েমাকদর্ম আইনী �ি�য়া অৱল�ন কিৰব পািৰ৷ েতেখেত যুি� দশর্া েয ধাৰা ৬ ত িদয়া েদয় ধনৰািশ হ’ল মূল ধনৰািশ৷ ব’ড র ্ পে� িব� অিধব�াৰ উ� বয্াখয আিম মািন ল’েল ে�তাই মূল ধনৰািশ আদায় িদ সুদ িদয়াৰ পৰা অিত সহেজ হাত সািৰব৷ এই বয্াখয্ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ উে�শয্ বয্াঘা কিৰব৷ এইেটা িনিদর্ কৰা ৈহেছ েয এই আইনৰ িবধানসমূহৰ বয্াখয এই আইনৰ উে�শয সমূহক ফল�সূ কৰাৰ ধৰেণ কৰা হ’ব৷ েসইমেত ‘পূবর্া� েকবল্ ’ত অ� আদালেত েযাগান ধেৰাতাই মােথাঁ সুদ আদায় েপাৱাৰ বােব েমাকদর্ম আইনমেত চেল বুিল েলাৱা িস�া�ক আিম ম�ুৰ কেৰা৷ িবচাৰ িবষয় নং ৬: ৮০. ব’ড র ্ পে� িব� অিধব�াই যুি� দশর্াইে েয িযেহতু গৱাহা উ� নয্ায়ালয় ১৫.০৪.২০০১ তািৰখৰ ৰায়ৰ িবৰুে� ‘েমচাচ র �ােছছ এ� টাৱাছর’ এ দািখল কৰা িবেশষ অনুমিত আেৱদন নং ১২২১৭/২০০১ অনুমিত েনােলাৱাৈক �তয্াহা কৰা ৈহিছল, ১৯.০৩.২০০৩ তািৰখত পুনৰ িবচাৰ আেদশ আৰু ৰায়ক �তয্া�া জনাই দািখল কৰা েদৱানী আপীল নং ৮৪৪৫/২০১৬ আইনমেত অচল৷ আদালেত ‘সকেলা িবলৰ িদবলগীয়া ধন আইন বলৱৎ েহাৱাৰ আগেত পিৰেশাধ কৰা ৈহিছল’ বুিল িলিপব� নকৰাৰ �ি কিৰেছ বুিল ম�বয কিৰ আপীলকাৰী উ� আদালতত পুনিবর্চা আেৱদন দািখল কিৰব বুিল েকাৱা কথাষাৰ অ� আদালেত ০৬.০৮.২০০১ তািৰেখ জািৰ কৰা হকু ল�য কিৰেছ৷ পুনিবর্চা দখর্া� ৯ শতাংশ হা ৰত সুদ ম�ুৰ কিৰ আংিশকভােৱ পুনিবর্চা ম�ুৰ কৰা ৈহেছ আৰু তাৰ িবেৰািধতা কিৰ অ� আপীল উপ�াপন কৰা ৈহেছ৷ উ� পুনিবর্চা ৰায় পঠনৰ পৰা েদখা গ’ল েয িবলসমূহৰ পিৰেশাধ কিৰবলগীয়া ধন আইন বলৱৎ েহাৱাৰ আৰ�িণৰ আগত পিৰেশাধ কৰা েহাৱা নাই বুিল উ� নয্ায়ালে েকােনা তথয েপাৱা নাই৷ ৮১. উ� নয্ায়ালয় খ� িবচাৰপীঠৰ ৰায়ৰ পঠন কিৰ েদখা যায় েয যিদও ১৯৯৩ চনৰ আইনখন �েযাজয নহয়, বাদীৰ �াপয্সমূ নয্ায় খািতৰত িবেবচনা কিৰব পািৰ, তাৰ অনুমানৰ ওপৰত আদালেত অ�সৰ ৈহিছল৷ িযেহতু আেদশত পিৰলি�ত েহাৱা আধাৰত কাৰণৰ বােব পুনিবর্চা আেৱদন দািখল কৰাৰ অনুমিত েলাৱা ৈহিছল, পুনিবর্চা �হণৰ অনুমিতৰ আধাৰত কাৰণত পুনিবর্চা ৰায় �িব� কিৰব পৰা যায়৷ ৮২. খ� িবচাৰপীঠৰ ৰােয় নুসূচায় েয আপীলকাৰীেয় দেশর্াৱ আধাৰত খ� িবচাৰপীঠ অ�সৰ ৈহিছল আৰু অ� আদালেত ০৬.০৮.২০০১ তািৰেখ পিৰলি�ত কিৰিছল৷ অ� আদালতৰ ‘আছাম �ল ে�ল ই�া�ীছ েডেভল’পেম� ক’পর্েৰশয এ� আদাছর -বনাম- িজ. িড. ফামর্ািচউিটেক এ� আদাছর, ২০০৫(১৩) এছ.িচ.িচ. ১৯’ৰ পূবর্ এটা ৰায়ৰ ওপৰত িভিত কিৰ যিদও ১৯৯৩ চনৰ আইন �েযাজয নহ’ব, নয্া আৰু সমতাৰ খািতৰত সুদ ম�ুৰ কৰা হ’ল’’ৰ আধাৰত উ� ৯ শতাংশ ম�ুৰ কৰা ৈহিছল৷ এেতেক আিম এই মতত উপনীত ৈহেছা েয পুনিবর্চা ৰায়ক �তয্া�া জনাই কৰা অ� আপীল িবেবচনােযাগয নহয়৷ িয কাৰণৰ বােব পুনিবর্চা আেৱদন দািখল কৰাৰ বােব অনুমিত েলাৱা ৈহিছল, েসই কাৰণতেহ আপীলকাৰীেয় পুনিবর্চা ৰায়ক �তয্া�া জনাব পােৰ৷ গিতেক আিম মতেপাষণ কেৰা েয েদৱানী আপীল নং ৮৪৪৫/২০১৬ চিলব েনাৱােৰ৷ িবচাৰ িবষয় নং ৭: উ� আদালতৰ পুনিবর্চা দখর্া নং ৭৫/২০০১ (েমচাচ র �ােছছ টাৱাছর �াইেভট িলিমেটড) িবেবচনা কৰাৰ সময়ত ১৯৯৩ চনৰ আইনখন �েযাজয নহয় বুিল ম�বয কৰাৰ িপছেতা ৯ শতাংশ হাৰত সুদ ম�ুৰ কিৰব পােৰেন? ৮৩. ১৯.০৩.২০১৩ তািৰখৰ ৰায়ত উ� আদালেত িবল� পিৰেশাধৰ বােব বছিৰ ৯ শতাংশ হাৰত সুদ ম�ুৰ কিৰিছল৷ যিদও ১৯৯৩ চনৰ আইন �েযাজয নহয়, সুদ �দানৰ ে��ত িনজৰ ে��ািধকাৰ �েয়াগ কিৰব পােৰ৷ অ� আদালেত ‘‘আছাম �ল ে�ল ই�া�ীছ েডেভল’পেম� ক’পর্েৰশয এ� আদাছর -বনাম- িজ. িড. ফামর্ািচউিটেক এ� আদাছর’ (এেক উৎসৰ পৰা উ�ৃত)ৰ ৰায়ত ৪০ দফাত ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ অধীনত সুদ আদায় েপাৱাৰ বােব কৰা এি েমাকদর্মা উত্তৰবাদ দাবী িবেবচনা কেৰােত ১৯৯৩ চনৰ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ পূবর্ েলন-েদনৰ সং�া�ত ৯ হাৰত সুদ ম�ুৰ কিৰিছল৷ দফা ৪০ তলত দািঙ ধৰা হ’ল। “৪০. আিম এই মতত উপনীত ৈহেছা েয আইনখন বলৱৎ েহাৱা �া�ালীন েলন- েদনৰ ে��ত বছিৰ ৯ শতাংশ সা ধাৰণ সুদৰ হাৰত (িয উ� সময়ৰ েবংকৰ সুদৰ হাৰ হয়) েমাকদর্ম তৰাৰ আগৰ সময়েছাৱাৰ আৰু েমাকদর্ম িবচাৰাধীন ৈহ থকা সময়েছাৱাৰ বােব েদৱানী কাযর্য্িব আইনৰ ধাৰা ৩৪ মেত পৰৱত� সুদ িহচােব িদবলগীয়া হ’ব৷ অৱেশয আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছৰ েলন-েদনৰ ে��ত েমাকদর্ম তৰাৰ আগৈলেক আৰু েমাকদর্ম িবচাৰাধীন ৈহ থকাৰ পৰা সুদ আদায় েপাৱাৈলেক সময়েছাৱাৰ সুদ ১৯৯৩ চনৰ আইনমেত িদবলগীয়া হ’ব (বছিৰ ২৩.৫ শতাংশ চ �বৃি� হাৰত)৷ ৰায় আৰু িড�ী েসই পিৰসৰৈলেক পিৰৱতর ্ কৰাৰ দৰকাৰ আৰু েসইমেত আেদশ িদয়া হ’ল৷” ৮৪. বাদী উত্তৰবাদ ৯ শতাংশ হাৰত সুদ িদ উ� আদালেত েকােনা �ি কৰা নাই৷ বাদীেয় দািখল কৰা পুনিবর্চা দখর্া আংিশকভােৱ ম�ুৰ কৰা ১৯.০৩.২০১৩ তািৰখৰ ৰায়ত আিম েকােনা ধৰণৰ ভু ল েপাৱা নাই৷ েদৱানী আপীল নং ৮৪৫০/২০১৬: ৮৫. এিতয়া আিম েদৱানী আপীল নং ৮৪৫০/২০১৬ ধিৰেলাঁ৷ আপীলকাৰীেয় েযাগান ধৰাৰ বােব অনাদায় ১০,৩৪,০৬৫.২৩ টকা, জমা িদয়া আমানত ধন ২৩,৭৩৮.৪৯ টকা আৰু আদায় িদয়াত িবল�ৰ কাৰেণ সুদ ১০,১০,৩২৬.৭৪ টকা আদায় েপাৱাৰ বােব অথর্িবষয় েমাকদর্ম নং ৩২১৯৯৬ দািখল কিৰিছল৷ িব� েদৱানী নয্ায়াধী (েজয্ বগর) ৩০.০৯.২০০২ তািৰখৰ হক আৰু ৰায়ৰ জিৰয়েত ১৯৯৩ চনৰ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ তািৰখৰ পৰা ১৮.১২.১৯৯৩ তািৰখৈলেক ৫,৪৬,২৩৩.১৪ টকা আৰু িড�ী িদয়া ধনৰািশৰ ওপৰত বছিৰ ৬ শতাংশ সাধাৰণ সুদৰ হাৰত সুদৰ বােব িড�ী িদিছল৷ উত্তৰবাদী উ� আদালতত আৰ.এফ.এ. ৭৮২০০৩ নং আপীল দািখল কিৰিছল আৰু ১২.০২.২০১৫ তািৰেখ উ� আদালেত উ� ধনৰািশ আৰু সুদৰ িড�ী খািৰজ কিৰিছল, িক� আমানত ধন ২৩,৭৩৮,৪৯ টকা ঘূৰাই েপাৱা আৰু তাৰ ওপৰত ৯ শতাংশ হাৰত সুদ েপাৱাৰ দাবী বাহাল ৰািখিছল৷ অ� আদালতৰ ‘পূবর্া� েক� এ� ক�া�ছর �াইেভট িলিমেটড (এেক উৎসৰ পৰা উ�ৃত)ৰ ৰায়ক অনুসৰণ কিৰ উ� আদালেত মত েপাষণ কিৰিছল েয ২৩.০৯.১৯৯২ তািৰখৰ পূেবর েহাৱা েলন-েদনৰ ে��ত ১৯৯৩ চনৰ আইনখন �েযাজয নহ’ব৷ আপীলকাৰীেয় উ� আদালতৰ ১০.০২.২০১৫ তািৰখৰ ৰায়ৰ িবৰুে� আপীল কিৰেছ৷ নিথত থকা িববৃিতত নুসূচায় েয ১৯৯৩ চনৰ আইনখন বলৱৎ েহাৱাৰ আগত আপীলকাৰীেয় েকােনা ধৰণৰ েযাগান ধিৰিছল৷ আিম ইিতপূেবর মত েপাষণ কিৰেছা েয আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত েযাগান ধৰাৰ ে��ত ‘েযাগানৰ ফৰমাইচ আেদশ আইন বলৱৎ েহাৱাৰ আেগেয় িদয়া ৈহিছল’ অকল এই তথয্ ১৯৯৩ চনৰ আইনখনৰ �েযাজয্তা অ�ীকাৰ নকেৰ ধাৰা ৩ আৰু ৪ মেত আপীলকাৰীেয় সুদ দাবী কিৰব পৰাৈক আইন বলৱৎ েহাৱাৰ িপছত েযাগান ধৰা ৈহিছল বুিল িস�া� েলাৱাৰ বােব নিথত েকােনা তথয নাই আৰু েসইবােব অ� আপীলত আিম এই মতত উপনীত ৈহেছা েয উ� আদালতৰ ৰায়ত হ�ে�প কৰাৰ �েয়াজন নাই৷ ৮৬. অ�ৱত�কালীন দখর্া�েবা িবেবচনা কৰা নহ’ল৷ ৮৭. ফল�ৰূেপ সকেলােবাৰ আপীল খািৰজ কৰা হ’ল৷ (এ. েক. িছি�) (অেশাক ভূ ষণ) (এছ. আ�ুল নািজৰ) নতু ন িদ�ী জানুৱাৰী ২৩, ২০১৯ DISCLAIMER "The translated judgment in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to understand it in his/her language and may not be used for any other purpose. For all practical and official purposes, the English version of the judgment shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and implementation". (�ানীয় ভাষাৈল অনূিদত এই ৰায় েগাচৰত জিড়ত প�ই বুিজ েপাৱাৰ উে�েশয সীিমত বয্ৱহাৰ বােবেহ৷ ইয়াৰ বােদ অনয্ে�� অনূিদত ৰূপ বয্ৱহ নহ’ব৷ সকেলা বয্ৱহািৰ আৰু িবভাগীয় কামৰ লগেত ৰায়ৰ স�াদনা আৰু কাযর্য্কৰীকৰ ে��েতা এই ৰায়ৰ ইংৰাজী সং�ৰণেটােৱই সিঠ বুিল িবেবিচত হ’ব৷)