cba65234b35ac5f05022165891ca52dadce4cb3d8f5077c617caafe5434150d5

পৰৱত� পৃ�াত
�কাশ েযাগয
ভাৰতৰ উ�তম নয্ায়াল
েদৱানী আপীল অিধকাৰে��
েদৱানী আপীল ন�ৰ- ১২৬৪/২০১৯ চনৰ
(িবেশষ অনুমিত আেৱদন (েদৱানী) ন�ৰঃ ১২৬২৪/২০১৮ পৰা উ�ৱ)
ি�পুৰা উ� নয্ায়ালয় মহাপ�ীয়কৰ জিৰয়েত
--- আপীলকাৰী
-বনাম-
তীথর সাৰিথ মুখাজ� আৰু অনয্ান
--- �িতবাদী
ৰায়
নয্ায়াধী েক. এম. েযােচফ
১. গ‍ৱাহা উ� নয্ায়ালে পুনৰী�ণ আেৱদন ন�ৰ ২১/২০১৮ চনৰ ওপৰত
১৯/০৩/২০১৮ তািৰেখ জািৰ কৰা আেদশৰ িবৰুে� এই আপীল িবেশষ আেৱদন েযােগ অনুমিত
�াি�েৰ দািখল কৰা ৈহেছ৷ এই িবেৰািধত আেদশৰ �াৰা ১ নং �িতবাদীেয়, েলখ আেৱদন খািৰজ
কৰাৰ িবপৰীেত দািখল কৰা পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন আদালেত �হণ কেৰ আৰু ি�পুৰা নয্ািয়
েসৱা, ে�ড-১ ৰ পৰী�াত েতওঁৰ উত্তৰবহীসম পুনৰ মূলয্ায় কিৰবৈল িনেদর্ িদেয়৷

২. ১৮/০১/২০১১ তািৰেখ �কািশত িব�াপনৰ জিৰয়েত ি�পুৰা নয্ািয় িবষয়াৰ ে�ড-১ৰ
৩টা পদত িনযুি�ৰ বােব কমর্ৰ অিধব�াৰ পৰা আেৱদন িবচৰা ৈহিছল৷ েসই িব�াপন
অনুসিৰ ১ ন�ৰ �িতবাদীেয় ১২/০৬/২০১১ তািৰেখ েহাৱা �াৰি�ক পৰী�াত অৱতীণর ৈহিছল৷
েসই পৰী�াৰ ফলাফল ২৪/০৬/২০১১ তািৰেখ েঘাষণা কৰা হ’ল৷ আেৱদনকাৰীৰ লগেত অনয
১৬ জনক েযাগয েঘাষণা কৰা ৈহিছল৷ মুখয পৰী�া অনুি�ত ৈহিছল ৩০/০৭/২০১১ আৰু
৩১/০৭/২০১১ তািৰেখ৷ মুখয পৰী�া িতিনখন ��কাকত যু� আিছল৷ মুখয পৰী�াৰ ফলাফল
২৯/০৯/২০১১ তািৰেখ েঘাষণা কৰা ৈহিছল, য’ত ১ ন�ৰ �িতবাদী েযাগয িবেবিচত নহ’ল৷
েতওঁ তথয জনা অিধকাৰ আইন, ২০০৫ ৰ িভিত্ েতওঁ লাভ কৰা ন�ৰসমূহ জািনবৈল
িবচািৰেল৷ ০১/১১/২০১১ তািৰেখ েতওঁক িনজৰ উত্তৰব চাবৈল িদয়া ৈহিছল৷ ১ নং
�িতবাদীেয় েতওঁৰ িকছুমান শ‍ উত্ অশ‍ বুিল িচন িদয়া েদখা পাইিছল৷ েতওঁ মুঠ ৩০০
ন�ৰৰ িভতৰত ১৭৫ ন�ৰ পাইিছল৷ অথর্ৎ, েতওঁ সা�াৎকাৰত বিহবৈল �েয়াজন েহাৱা
েযাগয্ত অথর্া ৬০ শতাংশ ন�ৰৰ বােব ৫ ন�ৰ কম পাইিছল৷ েতওঁ িনজৰ ��কাকত ন�ৰ ১, ২ আৰু ৩ৰ উত্তৰবহ পুনৰ মূলয্ায়ন কাৰেণ আৰু েতওঁক সা�াৎকাৰৈল অেযাগয িবেবচনা কৰা
িস�া� েব-আইনী েঘাষণা কিৰবৰ বােব েতওঁ এখন েলখ আেৱদন দািখল কেৰ িযখন
১৮০৯/২০১২ নং েযােগ প�ীভু � কৰা ৈহিছল৷ উ� েলখ আেৱদনখন ১২/১২/২০১২ তািৰেখ
খািৰজ কৰা হয়৷ �িতবাদীেয় এই আদালতত দািখল কৰা িবেশষ অনুমিত আেৱদন
২৩/০৭/২০১৩ তািৰেখ খািৰজ কৰা হয়৷ তাৰিপছত েতওঁ পুনৰ িবেবচনা আেৱদন দািখল
কেৰ৷ পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখনত উ� নয্ায়ালে আিৱ�াৰ কেৰ েয িবিধ ২০০৩ অনুসিৰ
পৰী�া অনুি�ত কৰা স�েকর উে�খ থকা িনয়মাৱলীত উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায়ন িবষেয় েকােনা
উে�খ নাই৷ িক� এইেটাও দৃি�েগাচৰ ৈহিছল েয �কাশয ভু লৰ ে��ত পুনৰ মূলয্ায়ন েকােনা
বাধা নাই৷ শ‍ উত্ত বাবদ েকােনা ন�ৰ িনিদয়া বা শ‍ উত্ অশ‍ বুিল িবেবচনা কৰােটাও
ইয়াৰ অ�ভুর ্ হ’ব পােৰ৷ আদালেত িনঃসে�েহ এইেটা মনত ৰািখব লািগব েয ই েকিতয়াও
পৰী�কৰ দেৰ আচৰণ কিৰ উত্ পৰী�কৰ ভূ িমকা পালন কিৰব েনাৱােৰ৷ ইয়াৰ িপছত �া�
তথয্সমূ তলত উে�খ কৰা হ’ল -

“২৫. আিম আেৱদনকাৰীৰ ১ নং ��কাকতৰ উত্তৰব আৰু ২ নং ��কাকতৰ
উত্তৰব চােলাঁ৷ আমাৰ মেত, ২ নং ��কাকতৰ উত্তৰবহ ১৩ ন�ৰ ��ৰ
উত্ ৩, ১৮ ন�ৰ ��ৰ উত্ ২ আৰু ১৫ ন�ৰ ��ৰ উত্ ৩ িদয়া আেছ আৰু
েসইিবলাক অশ‍ বুিল দাগ মৰা আেছ৷ েসইদেৰ, ২ নং ��কাকতৰ উত্তৰবহ
১৪ ন�ৰ ��ৰ উত্ ১ িদয়া আেছ িক� তাৰ িবপৰীেত েকােনা ন�ৰ িদয়া েহাৱা
নাই- গিতেক এয়া আেকৗ এবাৰ চাব লােগ৷ িক� আিম �� কিৰব িবচািৰেছাঁ
েয, আিম এইে��ত েকােনা চূড়া� মতামত িদয়া নাই।”
৩. আেৱদনকাৰীেয় েতওঁৰ েলখ আেৱদনখন খািৰজ েহাৱাৰ িপছত এই েগাচৰ তিৰেছ, এই
েগাচৰ কাকত ন�ৰ ৩ ৰ ে��ত নয্া িবচািৰ কৰা ৈহেছ আৰু ই ১ নং �িতবাদীৰ ১ নং আৰু ২ নং
��কাকতৰ েকােনা িবচাৰ নকেৰ৷ তদুপিৰ ১ নং �িতবাদীেয় িনেজও এই কথা �� কিৰ িদয়া
নাই৷ দীঘর্সম অিত�ম কৰা িবষয়েটাৈল চাই, আদালেত েলখ আেৱদনখন �হণ কেৰ আৰু েলখ
আেৱদনখন খািৰজ কৰা ৰায়েটা সংেশাধন কিৰ ি�পুৰা উ� নয্ায়ালয় মহা-প�ীয়কক ২ ন�ৰ
আৰু ৩ ন�ৰ ��কাকতৰ আগেত মূলয্ায় কৰা উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায় কিৰবৈল আেদশ িদেয়৷
এই উে�েশয গ‍ৱাহা উ� নয্ায়ালয় ত�াৱধানত থকা উত্তৰবহীসম ছীল কিৰ ি�পুৰা উ�
নয্ায়ালয় মহা-প�ীয়কৈল ে�ৰণ কিৰবৈল আেদশ িদেয়৷
৪. আিম আপীলকাৰী আৰু ১ নং �িতবাদী দুেয়া প�ৰ উকীলৰ যুি�সমূহ শ‍িনেলাঁ
৫. আপীল প�ৰ অি��াই ২০১১(৫) এছ.িচ.িচ.(৩৭) ত উে�খ থকা েক. ৰাজমাউলী
বনাম এ.িভ.েক.এন. �ামী েগাচৰৰ ৰায়েটাৰ স�েকর উে�খ কিৰেছ৷ েসই িস�া�ত েকাৱা ৈহিছল
েয এই েগাচৰৰ পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন �হণেযাগয নািছল৷ এই েগাচৰত পুনৰ িবেবচনা
আেৱদনখন, িবেশষ অনুমিত আেৱদনখনতৈক আগেত িদয়া েহাৱা নািছল৷ পুনৰ িবেবচনা
আেৱদনখন িবেশষ অনুমিত আেৱদনখন দািখল কৰাৰ িপছতেহ দািখল কৰা ৈহিছল৷ তাৰিপছত
েকৱল ইয়াৰ িভিত্ত উ� নয্ায়ালে পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন �হণ নকেৰ বুিল যুি� দািঙ
ধেৰ৷

৬. ি�তীয়েত, েতওঁ পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন দািখল কৰাত অ�াভািৱক িবল� েহাৱাৰ
কথা দািঙ ধিৰেছ৷ আিম ল�য কিৰিছেলাঁ েয িবেশষ অনুমিত আেৱদনখন ২০১৩ চনত খািৰজ
কৰা ৈহিছল আৰু ইয়াৰ �ায় ৫ বছৰ িপছত বতর ্মান পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন দািখল কৰা
ৈহিছল৷ িবিশ� অিধব�াই, েলখ আেৱদনখনৰ চূড়া� ৰায় িদয়াৰ িপছত বাছিন �ি�য়াৰ িপছৰ
পযর্য্া অ�গিতৰ িবষেয় উে�খ কিৰেছ৷
৭. তৃ তীয়েত, আপীলকাৰীৰ িবিশ� অিধব�াই আঙুিলয়াই িদেয় েয এই আদালেত িকছুমান
এেন পিৰি�িতৰ কথা ৈকেছ িযেবােৰ পুনৰ মূলয্ায়ন আেদশেটাৰ নয্াযয্ �িতপাদন কেৰ৷
আটাইতৈক গ‍ৰু�পূণ িদশেটা হ’ল, এজন পৰী�াথ�ক েতওঁৰ িনজৰ উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায়
িবচািৰবৈল অিধকাৰ িদয়াৰ যিদ েকােনা উপব� নাথােক, েতে� েতওঁৰ পুনৰ মূলয্ায় কিৰবৈল
দাবী কৰাৰ েকােনা অিধকাৰ নাথােক৷ এই কথা �ীকাযর্ েয এই েগাচৰত েকােনা উপব� নাই
িযেয় �াথ�গৰাকীক পুনৰ মূলয্ায় িবচািৰবৈল অিধকাৰ িদেয়৷ েতেন পিৰি�িতত উ� নয্ায়ালে
পুনৰ িবচাৰ আেৱদনখন �হণ কৰা আৰু উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায় কিৰবৈল িদয়া আেদশেটা
নয্ায়সংগ নহয়৷ এইে��ত েতওঁ ২০০৪ চনৰ (৬) এছ.িচ.িচ. ৭১৪ ত থকা �েমাদ কুমা
�বা�ৱ বনাম অধয্, িবহাৰ েলাকেসৱা আেয়াগ, পাটনা আৰু অনয্ান েগাচৰেটাৈল আমাৰ দৃি�
আকষর্ কৰাইেছ৷
৮. অনয্হাে, �থম �িতবাদীেয় উনুিকয়াই িদেছ েয এইেটা এেন এটা েগাচৰ য’ত পৰী�েক
েতওঁ িদয়া শ‍ উত্ত বােব েকােনা ন�ৰ িদয়া নাই আৰু ফল�ৰূেপ উ� নয্ায়ালে এই অনয্া
েদিখ হ�ে�প কিৰবলগীয়া ৈহেছ৷ ১ নং �িতবাদীৰ িবিশ� অি��াই ২০১৮ চনৰ (২) এছ.িচ.িচ.
৩৫৭ �কািশত ৰান িবজয় িসং আৰু অনয্ান বনাম উত্ �েদশ আৰু অনয্ান েগাচৰেটাৈল আমাৰ
দৃি� আকষর্ কৰাইেছ৷ ইয়াত েকােনা সে�হ নাই েয এই েগাচৰৰ ৰায়েটা দুগৰাকী িব�
নয্ায়াধীে জািৰ কিৰিছল৷ তলত িদয়া ধৰেণও এই ৰায়েটাত েকাৱা ৈহেছ-
“৩০.২ যিদ পৰী�া স�েকর থকা েকােনা আইন, িবিধ বা িবিনমেয় উত্তৰব
মূলয্ায় বা িনৰী�ণ কিৰবৈল অনুমিত িনিদেয় (�িতেৰাধ কৰাৰ পৰা পৃথক)
েতিতয়া আদালেত পুনৰ মূলয্ায় বা িনৰী�ণ কিৰবৈল অনুমিত িদব পােৰ,

যিদেহ এইেটা ��ভােৱ েদখা যায় েয এটা ভু ল ৈহেছ আৰু ইয়াক েকােনা যুি�
�েয়াগ নকৰাৈক বুিজ েপাৱা যায়৷ িবৰল আৰু বয্িত�ম েগাচৰত আদালেত এই
কাম কিৰব পােৰ৷”
৯. আচলেত, আিম বয্ি�গতভাে উপি�ত থািক যুি� �দশর্ কিৰবৈল অনুমিত িবচৰা, ১
নং �িতবাদীক আিম অনুমিত �দান কেৰাঁ৷ েতওঁ েজাৰ িদ ৈকেছ েয েতওঁ িদয়া শ‍ উত্ত বাবদ
পাবলগীয়া ন�ৰ িনিদ েতওঁৰ �িত গ‍ৰুত অনয্া কৰা ৈহেছ৷
১০. �থেম, আিম এইেটা িস�া� ল’ব লািগব েয িযেহতু এই েগাচৰত িবেশষ অনুমিত
আেৱদনখন নাকচ কৰাৰ িপছত পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন দািখল কৰা ৈহেছ, গিতেক আিম তাৰ
িভিত্ত আপীল আেৱদনখন �হণ কিৰম েনিক৷ িনঃসে�েহ আেৱদনকাৰীেয় েদখুৱাই িদয়া ২০০১
চনৰ ৫ এছ.িচ.িচ. ৩৭ ত �কািশত েক. ৰাজমাউলী বনাম এ.িভ.েক.এন. �ামী েগাচৰত তলত
উে�খ কৰা ধৰেণও েকাৱা ৈহেছ-
“৪. ওপৰত উে�িখত েকানহায়ােমদ আৰু অনয্ান েগাচৰেটা অনুসৰণ কিৰ
আিম কওঁ েয উ� নয্ায়ালে িদয়া ৰায়ৰ িবপৰীেত দািখল কৰা িবেশষ অনুমিত
আেৱদন খািৰজ হ’েল ইয়াক আগেত িবচাৰ েহাৱা েগাচৰ বুিল গণয কিৰব
েনাৱািৰ, যিদেহ পুনৰ িবেবচনা আেৱদন স�কর ্ িদয়া আেদশৰ িবৰুে� িবেশষ
অনুমিত আেৱদন দািখল কৰা ৈহেছ৷ এেনকুৱ এটা পিৰি�িতত যিদেহ এটা প�ই
মূল ৰায়ৰ িবৰুে� িবেশষ অনুমিত আেৱদনৰ েযােগিদ �িতকাৰ িবচািৰ নাপাই
বহ পলমৈক পুনৰ িবেবচনা আেৱদন দািখল কেৰ, েতেন পিৰি�িতত পুনৰ
িবেবচনা আেৱদন দািখল কিৰেল আইনী িবচাৰ �ি�য়াৰ অপবয্ৱহা কৰা
হ’ব৷”
১১. িয িক নহওঁক, ২০১১ চনৰ (৫) এছ.িচ.িচ. ৬০২ ত �কািশত গংগাধাৰা পাচলা বনাম
সংম�ল িবষয়া আৰু অনয্ান েগাচৰত অনয এখন িবচাৰপীেঠ এটা েবেলগ ধৰণৰ েটাকা িদিছল৷
উ� ৰায়েটাত দুজনীয়া খ� িবচাৰপীেঠ অনয্ান কথাৰ লগেত তলত উে�খ কৰা ধৰেণও ৈকিছল-

“১০. আিম ইিতমেধয উে�খ কৰা এছ.িচ.িচ. ৪ নং অনুেছদত থকা ৰায়েটা চািল-
জািৰ চােলাঁ কিৰেলাঁ আৰু ল�য কিৰেলাঁ েয যিদেহ িবেশষ অনুমিত আেৱদনখন
খািৰজ কৰাৰ িপছত উ� নয্ায়ালয় পুনৰ িবেবচনা আেৱদন দািখল কৰা হয়, েতেনহ’েল, ই উ�তম নয্ায়ালয় হ‍কু �কােশয অপমান কৰা বুিল গণয কৰা
হ’ব৷ আমাৰ মেত, ওপৰত উে�িখত ম�বয্সমূ নিজৰ �ৰূেপ সমূিল �হণ কিৰব
েনাৱািৰ৷ আিম অপমানৈল ভয় কৰা নাই৷ মন কিৰবলগীয়া িবষয়েটা ৈহেছ েয
আইনমেত ৈহেছ েন নাই েসয়া ল�য কৰা৷ আিম অপমািনত ৈহেছা েন নাই েহাৱা
েসইেটা অ�াসংিগক৷”
১২. আইনী মতামতৰ পাথর্ক েদিখ েগাচৰেটা ডাঙৰ িবচাৰপীঠৈল ে�ৰণ কৰা হ’ল৷ এই
অ�গিতৰ পিৰে�ি�তত আিম নাভােবাঁ েয িযেহতু পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন, িবেশষ অনুমিত
আেৱদনখন খািৰজ কৰাৰ িপছত দািখল কৰা ৈহেছ, গিতেক আপীলকাৰীেয় �িতকাৰ পাবৰ
েযাগয্
১৩. পৰৱত� িবেবচনা কিৰবলগীয়া িবষয়েটা ৈহেছ আেদশেটাৰ যথাথর্তা ওপৰত উে�খ কৰা
�েমাদ কুমা �বা�ৱ েগাচৰত িতিনজনীয়া িবচাৰপীেঠ আগৰ দুজনীয়া িবচাৰপীেঠ িদয়া
ৰায়েটা, িযেটা ১৯৮৪ চনৰ ৪ এছ.িচ.িচ. ২৭ ত আেছ, উে�খ কিৰ তলত িদয়া ধৰেণ ম�বয
আগবঢ়াইিছল-

“৭. আেয়াগৰ িবিধত এজন পৰী�াথ�েয় িনজৰ উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায় িবচািৰব পৰা েকােনা উপব� নথকা স�কর ্ েকােনা িবতকর নাই৷ েতেন পিৰি�িতত আপীলকাৰীেয় েলখ আেৱদনত উে�খ কৰা �াথর্নােট অসমথর্নী আৰু িব� এজনীয়া নয্ায়াধীে উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায় কেৰাৱােটা ভু ল৷ ৮. এজনীয়া িবচাৰপীেঠ িদয়া পথেটা অনুসৰণ কিৰেল বয্ৱহািৰ সমসয্া সৃি� কিৰব৷ বহ‍েত পৰী�াথ�েয় েতওঁেলাকৰ উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায় কিৰবৈল �াথর্ন জনাবৈল সুিবধা ল’ব পােৰ৷ সাধাৰণেত, েলখ আেৱদন দািখল কিৰেল

আদালেত িবিভ� তািৰখত আেদশ িদেয়৷ েতিতয়া আেয়ােগ �াথ�গৰাকীৰ
উত্তৰবহীসম পুনৰ মূলয্ায় কিৰবৈল পিঠয়া লািগব আৰু ইয়াৰ বােব বহ
সময়ৰ �েয়াজন হ’ব৷ িযেহতু আেয়ােগ পতা পৰী�াসমূহ �িতেযািগতামূলক
পৰী�া, েসেয় পৰী�াৰ ফলাফল েঘাষণা কৰাত িবল� হ’ব আৰু খালী পদসমূহ
দীঘর সময়ৰ কাৰেণ পূৰণ েনােহাৱাৈক থািকব৷ যিদ েকােনা �াথ�েয় পুনৰ
মূলয্ায়ন কম ন�ৰ পায় েতিতয়া িক হ’ব? েতিতয়া েতওঁ আেবদন জনাব েয
েতওঁৰ আগৰ ন�ৰেবাৰ �হণ কিৰব লােগ৷ এই িবষয়েটাৰ ওপৰত িনিদর্ িবিধ
নথকাৰ বােব ই িবিভ� সমসয্া সৃি� কিৰব পােৰ আৰু বৃহত্ �াথর্ এইেবাৰ
এিৰব লােগ৷”
১৪. ২০১০ চনৰ (৬) এছ.িচ.িচ. ৭৫৯ ত �কািশত িহমাচল �েদশ েলাকেসৱা আেয়াগ বনাম
মুেকশ ঠাকু আৰু অনয্ান েগাচৰত দুজনীয়া িবচাৰপীেঠ তলত িদয়া ধৰেণ ৈকিছল-
“২০. ওপৰত আেলাচনা কৰা অনুসিৰ উ� নয্ায়ালে িনজাববীয়াৈক ��কাকত
আৰু উত্তৰবহীসম পৰী�া কৰােটা উিচত নািছল, িবেশষৈক আেয়ােগ িযেহতু
েগােটই �াথ�সমূহৰ িভতৰত েযাগয্ত িনৰূপণ কিৰ ৈথিছল৷ যিদ ��কাকত
ৈতয়াৰ কৰাত বা মূলয্ায় কৰাত েকােনা �ি আিছল বা ৈহিছল, তাৰবােব
পৰী�াত অৱতীণর েহাৱা সকেলা �াথ�েয়ই ভু �েভাগী হ’ব, েকৱল ১ নং
�িতবাদীৰ ে��েত নহ’ব৷ এইেটা এটা সুিবধাৰ কথা েয উ� নয্ায়ালে আইন
িবষয়ৰ উত্তৰব পৰী�া কিৰিছল, এইে��ত যিদ পদাথর িব�ান, ৰাসায়ণ
িব�ান আৰু অংক িবষয়ৰ দেৰ অনয্ান িবষয় িবলাক হ’লেহঁেতন েতিতয়া উ�
নয্ায়ালে িক প�া অৱল�ন কিৰেলেহঁেতন ই আমাৰ েবাধগময নহয়৷ গিতেক, আিম িবেবচনা কেৰাঁ েয উ� নয্ায়ালয় েতেন প�া অৱল�ন কিৰবৈল িদয়ােটা
উিচত নহ’ব৷”
(গ‍ৰু �দান কৰা ৈহেছ)

ইয়ােৰাপিৰ তলত িদয়া ধৰেণ গ‍ৰু�সহকাে িবেবচনা কৰা হ’ল-
“২৪. উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায় িবষয়েটা পূেবর িবচাৰ েনােহাৱা িবষয় নহয়৷ এই
িবষয়েটা এই আদালেত মহাৰা� ৰািজয্ উ� মাধয্িম আৰু উ�তৰ মাধয্িম
িশ�া পিৰষদ বনাম পিৰেতাষ ভূ েপশ কুমা েশঠ (১৯৮৪) ৪ এছ.িচ.িচ. ২৭
েগাচৰত িবশদভােৱ িবেবিচত ৈহিছল, য’ত এই আদালেত এই যুি� অ�াহয
কিৰিছল েয যিদ পুনৰ মূলয্ায়ন কাৰেণ েকােনা উপব� নাথােক, েতিতয়া
আদালেত এইে��ত িনেদর্ জািৰ কিৰব পােৰ৷ আদালেত ইয়াৰ িপছত আেকৗ
ৈকিছল েয যিদও িবিধ বা িবিনময়ৰ নীিতৰ িস�া�ত েকােনা পুনৰ িনৰী�ণ বা
পৰী�া কৰা/পুনৰ মূলয্ায়ন বয্ৱ� নাথােক, েতিতয়াও তাৰ িবৰুে� আপিত
কিৰব েনাৱািৰ, যিদেহ েদখুৱাব পৰা নাযায় েয নীিতেটােৱ েকােনা আইনৰ
িকছুমান উপব� উলংঘা কিৰেছ৷”
১৫. ওপৰত উে�খ কৰা �েমাদ কুমা �বা�ৱৰ েগাচৰেটাৰ িবষেয় উে�খ কিৰ কয় েয-
“২৬. গিতেক এই িবষয়ত আইন এইেটােৱই হ’ব পােৰ েয যিদ সংিবিধত বা
িবিধব� িনয়মত/িবিনয়মত েকােনা উপব� নাথােক, েতিতয়া আদালেত
সাধাৰণেত পুনৰ মূলয্ায়ন আেদশ িদয়া উিচত নহ’ব৷”
১৬. ২০১৪ চনৰ (১৪) এছ.িচ.িচ. ৫২৩ ত �কািশত েক�ীয় মাধয্িম িশ�া পিৰষদ
স�াদকৰ েযােগিদ, সবর্ভাৰতী �াক-িচিকৎসা/ দ� িচিকৎসা �েৱশ পৰী�া আৰু অনয্ান বনাম
খুচবু �বা�ৱ আৰু অনয্ান েগাচৰত পুনৰ এখন দুজনীয়া িবচাৰপীেঠ পূবর্ িস�া�সমূহ পুনৰ
িবেবচনা কিৰ তলত িদয়া ধৰেণেৰ মত আগবঢ়াইিছল-
“৯. আিম েদিখেলাঁ েয এইখন িবচাৰপীেঠ �েমাদ কুমা �বা�ৱ বনাম িবহাৰ
েলাকেসৱা আেয়াগ (২০০৪) ৬ এছ.িচ.িচ. ৭১৪ েগাচৰত মহাৰা� ৰািজয্ উ�
মাধয্িম আৰু উ�তৰ মাধয্িম িশ�া পিৰষদ বনাম পিৰেতাষ ভূ েপশ কুমা
েশঠ (১৯৮৪) ৪ এছ.িচ.িচ. ২৭ ৰ আলম ৈল কয় েয েসই �সংগত থকা িবিধত

উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায়ন েকােনা উপব� নাথািকেল, পৰী�াৰ েকােনা �াথ�েয়
িনজৰ উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায়ন বােব দাবী কিৰব পৰা অিধকাৰ নাই৷ এইখন
নয্ায়ালয়ে অনয এখন িতিনজনীয়া িবচাৰপীেঠ মাধয্িম িশ�া পিৰষদ বনাম
�ভাস ৰ�ন প�া (২০০৪) ১৩ এছ.িচ.িচ. ৩৮৩ েগাচৰত �েমাদ কুমা �বা�ৱ
বনাম িবহাৰ েলাকেসৱা আেয়াগ (২০০৪) ৬ এছ.িচ.িচ. ৭১৪ েগাচৰৰ িস�া�েটা
অনুসৰণ কিৰ ৈকিছল েয ৯০ শতাংশ বা তেতািধক ন�ৰ েপাৱা �াথ�ৰ উত্তৰব
পুনৰ মূলয্ায় কিৰবৈল িদয়া উ� নয্ায়ালয় আেদশেটা আইনত �হণেযাগয নহয়, কাৰণ এই পৰী�া অনুি�ত কৰা ঊিৰষয্ মাধয্িম িশ�া পিৰষেদ েতওঁেলাকৰ
িনয়মাৱলীত উত্তৰব পুনৰ মূলয্ায়ন েকােনা উপব� ৰখা নািছল৷”
১৭. অৱেশষত ২০১৮ চনৰ (২) এছ.িচ.িচ. ৩৫৭ ত �কািশত ৰণিবজয় িসং আৰু অনয্ান
বনাম উত্ �েদশ আৰু অনয্ান েগাচৰত আদালেত িস�া�সমূহ বািছ উিলয়াইেছ, য’ত ৩০.২
অনুেছদেটা অ�ভুর ্� আিম ৩০.৫ অনুেছদত থকা তলত িদয়া ধৰণৰ িস�া�সমূেহা চাব পােৰাঁ, “৩০.৫ যিদ েকিতয়াবা েকােনা সে�হৰ উ�ৱ হয়, েতিতয়া তাৰ সুফল �াথ�তৈক
পৰী�া পতা কতৃর ্প�ইে লাভ কিৰব ৷”
১৮. আিম এই নয্ায়ালয় িস�া�সমূহত চক ফু ৰােলাঁ৷ এখন িতিনজনীয়া িবচাৰপীেঠ
সে�হাতীতভােৱ মতামত আগবঢ়াইেছ েয যিদ পুনৰ মূলয্ায়ন েকােনা উপব� নাথােক, েতিতয়া
পুনৰ মূলয্ায়ন বােব দাবী জেনাৱাৰ েকােনা আইনী অিধকাৰ নাথােক৷ িনঃসে�েহ েকােনা
উপব�ও নাই৷ কাযর্ত উ� নয্ায়ালে আপিত কৰা ৰায়েটা েসই এেক িভিত্ত িদিছল৷ আিম
উত্ িদবলগীয়া ��েটা হ’ল, েকােনা উপব� নাথািকেল, আদালেত ২২৬ অনুেছদ মেতও পুনৰ
মূলয্ায়ন আেদশ িদব পৰােটা েনােহাৱা ৈহ যায় েনিক? এইেটা সতয েয পৰমােদশ িবচািৰব পৰা
অিধকাৰেটা আইনী অিধকাৰ আৰু উত্ িদয়া �িতবাদী প�ৰ পালন কিৰবলগীয়া ৰাজহ‍ৱ
কতর ্বয ওপৰত িনভর ্ কিৰব৷ এইেটা �� ৈহ পিৰল েয ১ম �িতবাদীেয় পুনৰ মূলয্ায়ন কাৰেণ
েলখ আেৱদন বা পুনৰ িবেবচনা আেৱদন চলাই িনয়াৰ েকােনা অিধকাৰ নাই৷

১৯. এিতয়া এটা ��ৰ উ�ৱ হয়, যিদও পুনৰ মূলয্ায় অিধকাৰ িহচােপ িবচৰাৰ েকােনা
আইনী অিধকাৰ নাই, এেনকুৱ এটা পিৰি�িত উ�ৱ হ’ব পােৰ েনিক য’ত আদালেতা সে�হত
থািক যাব? িবেশষ পিৰি�িতত েলখ আেৱদনকাৰীক �িত গ‍ৰুত অনয্া কৰা ৈহ যাব পােৰ৷
এেনকুৱ পিৰি�িতৰ উ�ৱ হ’ব পােৰ যিদেহ শ‍ উত্ িদয়া সে�ও েকােনা ন�ৰ িদয়া েহাৱা নাই
অথচ পুনৰ মূলয্ায়নেৰ েকােনা উপব� নাই৷ িনঃসে�েহ এইেটা এেনকুৱ েগাচৰেত সীমাব�
থািকব য’ত উত্ত শ‍ ৈল েকােনা িববাদ নাথািকব৷ ইয়াৰ িপছেতা যিদ েকােনা সে�হ থােক
েতিতয়া েসই সে�হৰ সমাধান পৰী�া পতা কতৃর ্প� সপে�েহ ঘটাব লােগ৷ �াথ�েয় িদয়া শ‍
উত্, যাৰ ওপৰত অলেপা সে�হ নাই আৰু য’ত পুনৰ মূলয্ায়ন েকােনা উপব� নাই, েতিতয়াও
২২৬ অনুেছদত থকা �শ� �মতাসমূহ বাহাল থািকব, িক� েতওঁৰ উত্ ভু ল বুিল ধৰা হ’ব
আৰু েসইবােব ন�ৰ পাবৈল েযাগয নহয় বুিল িবেবচনা কৰা হ’ব৷
২০. ি�তীয় পিৰি�িতেটা েলখ আেৱদন দািখল কৰা আদালতত উপ�াপন কিৰব পৰা যায়
েনিক, েলখ আেৱদন �হণ কিৰব পৰা আদালতৰ �শ� �মতা থকা সে�ও ই অসহায় েনিক? �থম
কথা হ’ল, পুনৰ মূলয্ায় স�কর ্ েকােনা উপব� নাথািকেল, এজন �াথ�েয় অিধকাৰ িহচােপ
পুনৰ মূলয্ায় দাবী কিৰব েনাৱােৰ৷ ি�তীয়েত, িযেকােনা পিৰি�িতেত েযিতয়া পুনৰ মূলয্ায়ন
েকােনা উপব� নাথািকব, েতেনে��ত েলখ আেৱদন �হণ কৰা আদালেত সে�হাতীত
সাংিবধািনক �মতা �েয়াগ কিৰব েনিক? আিম পুনৰ কওঁ েয এেন পিৰি�িত িবৰল আৰু
বয্িত�ম
২১. গিতেক আিম ২০১৮ চনৰ (২) এছ.িচ.িচ. ৩৫৭ ত থকা ৰণিবজয় িসং আৰু অনয্ান
বনাম উত্ �েদশ আৰু অনয্ান েগাচৰৰ ৰায়ত ৩০.২ অনুেছদত থকা িস�া�েটা েকৱল ওপৰত
উে�খ কৰা ে��তেহ বুিজম৷ আিম ইিতমেধয ল�য কিৰেছাঁ েয ২০১০ চনৰ (৬) এছ.িচ.িচ. ৭৫৭ত
�কািশত িভ.এছ. আচুথান বনাম মুেকশ ঠাকু েগাচৰত িদয়া ৰায়ৰ ২৬ নং অনুেছদত উে�খ
কিৰেছ েয আদালেত সকেলা িবচাৰিবিধ পযর্য্েব কিৰ িনয়মেটা এইবুিল বুিজিছল েয উপব�ৰ
অনুপি�িতত আদালেত সাধাৰণেত পুনৰ মূলয্ায়ন আেদশ িদব নালােগ৷

২২. এই েগাচৰত আিম ইিতমেধয উে�খ কিৰেছাঁ েয এই েলখ আেৱদনখন পৰী�াৰ ফলাফলক
�তয্াহবা জনাই, পুনৰ মূলয্ায় িবচািৰ কৰা ৈহেছ৷ েলখ আেৱদনখন ২০১২ চনত উ�
নয্ায়ালে খািৰজ কিৰিছল৷ িবেশষ অনুমিত আেৱদনখন ২০১৩ চনত খািৰজ কিৰিছল৷ পুনৰ
িবেবচনা আেৱদনখন �ায় ৫ বছৰ িপছত দািখল কৰা ৈহিছল৷ এই মাজৰ সময়েছাৱাত নতু ন
বাছিনও ৈহিছল৷ এইেটা সতয হ’ব পােৰ েয পুনৰ িবেবচনা আেৱদনখন দািখল কৰাৰ িবল�েটা
মাফ কিৰ িদেল, এইেটােৱই নুবুজায় েয আদালেত ২২৬ অনুেছদত থকা িবেবচনামূলক অিধকাৰ
�েয়াগ কেৰােত অিত�ম কৰা সময় আৰু পৰৱত� সময়ত েহাৱা অ�গিতসমূহ উেপ�া কিৰব৷
২০১৮ চনৰ (২) এছ.িচ.িচ. ৩৫৭ ত �কািশত উত্ �েদশ েলাকেসৱা আেয়াগ, অধয্� েযােগিদ
আৰু অনয্ান বনাম ৰাহ‍ িসং আৰু অনয্ান েগাচৰৰ �থম �িতবাদকাৰীৰ মেত উ� নয্ায়ালয়
হ�ে�পৰ িভিত আেছ যিদও েসইেটা �কাশয েহাৱা নাই৷ আদালেত এইেটা দািঙ ধিৰিছল েয
অনয্ান িবষয়ৰ লগেত আদালেত পুনৰ মূলয্ায়ন িনেদর্ িদব পােৰ, যিদেহ এইেটা সা�ীৰ ওপৰত
িভিত কিৰ উপনীত েহাৱা িস�া� বা �ি�য়াৰ যুি�ৰ ওপৰত িভিত নকৰাৈক ��ভােৱ েদখুওৱা
হয় আৰু েকৱল িবৰল বা বয্িত�ম ে��ত, য’ত ব�গত ভু ল ৈহেছ৷ এই েগাচৰক িবৰল বা
বয্িত�ম েগাচৰ িহচােপ িচি�ত কৰােটা শ‍ নহ’ব, িযেহতু �থম �িতবাদীেয় িকছুমান পৰৱত�
ঘটনা ঘিটবৈ িদ ৫ বছৰৰ িপছত আদালতৰ কাষ চািপেছ৷ আিম অনুভৱ কেৰাঁ েয এই
দৃি�ভংগীেটা উ� নয্ায়ালে স�ূণর্ৰূে আঁেকাৱািল েলাৱা নাই৷ এইেটা ল�য কিৰব লািগব েয
পুনৰ িবেবচনা মূল িবষয়েটাৰ পুনৰ শ‍নাি নহয়৷ পুনৰ িবেবচনা হ’ব পােৰ, যিদেহ েকােনা বাদ-
�িতবাদ েনােহাৱাৈক এটা �তীয়মান ভু ল িচনা� কৰা যায়৷ এইেটা এটা েতেনকুৱ েগাচৰ আিছল
েনিক? এইিখিনেত আপীলকাৰীেয় আদালতৰ দৃি� আকষর্ কিৰ েকৱল পৰী�াৰ তৃ তীয় খ�ৰ
��েবাৰৰ ে��ত িয যুি� আগবঢ়াইেছ আিম তাক চািল-জািৰ চাব লািগব, কাৰণ ১ম �িতবাদীেয়
েকৱল এই িদশেটােহ উ� নয্ায়ালয় উপ�াপন কিৰিছল৷ উ� নয্ায়ালে এই েলখ আেৱদন
স�ভর ্ িদয়া ৰায়ত এই যুি�েটা দািঙ ধিৰেছ৷ এই ৰায়েটাত ৩ ন�ৰ ��কাকতৰ উত্তৰব
মূলয্ায়ন েহাৱা েখিল-েমিল স�কর ্ িবতংভােৱ আেলাচনা কৰা ৈহেছ৷ এই আদালেত উ�
নয্ায়ালয় মতামতেটাৰ েকােনা পিৰৱতর ্ কৰা নাই৷ তৎসে�ও উ� নয্ায়ালে িবেৰািধত ৰায়ত
�থম খ� আৰু ি�তীয় খ�ত থকা ��সমূহৰ আলম ৈল, পুনৰ িবচাৰ আেৱদনখন �হণ কিৰ ৫টা

বছৰ অিত�ম কৰাৰ িপছেতা সকাহ �দান কিৰিছল৷ এই আপীল �হণ কিৰবৰ বােব এেয় যেথ�৷
এইিবলাকৰ উপিৰও আিম িবষয়েটাৰ িকছুমান গ‍ চািল-জািৰ চাইেছাঁ৷
২৩. �থম �িতবাদীৰ ৫ ন�ৰ কিমল৷ িবেৰািধত ৰায়ৰ ২৫ ন�ৰ অনুেছদত খ� িবচাৰপীেঠ
চািৰটা ��ৰ কথা তু িল আিনেছ৷ আদালেত, �থম �িতবাদীেয় উ� ৪টা �� স�ভর ্ িদয়া উত্ত
ওপৰত িভিত কিৰ হ�ে�প সূচনা কিৰিছল৷ যিদ আিম ৩ (xii) ��েটা লওঁ, ই এেনধৰণৰ আিছল-
“২ ন�ৰ ��কাকতৰ �� ন�ৰ ৩ (xii)
এটা েগাচৰ চিল থকাৰ সময়ত, িচ.িপ.িচ. আেদশ xvii িবিধ ৰ মেত, এটা প�ক
িযেকােনা পিৰি�িতেত ৩ বাৰতৈক অিধক মূলতিব িদব েনাৱািৰ (ন�ৰ-১)”
২৪. �থম �িতবাদীৰ উত্ এেয় েয এইেটা অশ‍, িক� েতওঁক েকােনা ন�ৰ িনিদ, ভু ল উত্
িদেছ বুিল পূৰণ িচন িদেল৷
আেদশ xvii িবিধ ১ ত তলত িদয়া ধৰেণ উে�খ আেছ-
“১. আদালেত সময় িদ শ‍নাি মূলতিব কিৰব পােৰ-
(১) আদালেত পােৰ, যিদেহ উপযু� কাৰণ দেশর্াৱ হয় েতেনহ’েল আদালেত এটা
েগাচৰত জিড়ত সকেলা প�ক সময় িদব পােৰ আৰু সমেয় সমেয় শ‍নাি মূলতিব
ৰািখব পােৰ আৰু তাৰ কাৰণসমূহ িলিখত আকােৰ িলিপব� ৰািখব৷ উে�খেযাগয
েয েগাচৰৰ শ‍নাি পযর্য্া েকােনা এটা প�েক ৩ বাৰতৈক অিধকবাৰ এেন
ধৰণৰ মূলতিব িদয়া নহয়৷”
২৫. �থম �িতবাদীেয় ২০০৫ চনৰ চােলম উকীল স�া (৬) এছ.িচ.িচ. ৩৪৪ েগাচৰত িদয়া
ৰায়েটাৰ ওপৰত িভিত কিৰ েগাচৰ তিৰেছ৷ েতওঁৰ মেত, যিদও আেদশ xvii িবিধ ১ অনুসিৰ, েগাচৰ চিল থকাৰ সময়ত এটা প�ক িযেকােনা পিৰি�িতেত ৩ বাৰতৈক অিধক মূলতিব িদব
েনাৱািৰ, এই আদালেত ওপৰত উে�খ কৰা ৰায়ত এই বুিল মত েপাষণ কিৰিছল েয ৩ বাৰতৈক
অিধক মূলতিব �দান কিৰব পৰা যায়৷ এইেটা �� ৈহ পিৰল েয আেদশ xvii িবিধ ১ মেত, �থম

�িতবাদীেয় িদয়া উত্তৰে ভু ল৷ আদালেত বয্াখয কেৰােতেহ ওলাইিছল েয ৩ বাৰতৈক অিধক
মূলতিব �দান কিৰব পৰা যায়৷ যিদেহ পৰী�া কৰা সং�াই �কৃ ত আেদশ xvii িবিধ ১, উপব�
অনুসিৰ উত্তৰব মূলয্ায় কিৰবৈল িবচােৰ, েতিতয়া পুনৰ মূলয্ায়ন অিধকাৰ নথকােটা েকােনা
িবষয় নহয়৷ আমাক হ�ে�প কিৰবৈল ৈসমান কৰা ৈহেছ৷ আিম পৰী�া কৰা সং�াই েলাৱা
মতেটা মূলতিব কিৰেলােহঁেতন৷
২৬. পৰৱত� ��েটা হ’ল �� ন�ৰ ২ (xviii), িযেটা তলত িদয়া ধৰণৰ-
“২ ন�ৰ ��কাকতৰ �� ন�ৰ ২ (xviii)
বাদীেয় তামািদ আইনৰ ৫ নং ধাৰা অনুসিৰ আেৱদন কিৰব পৰা সময়সীমা বৃি�
কিৰবৰ বােব আেৱদন জনাব পােৰ৷ (ন�ৰ-১)
পছ�-িবক� সমূহ তলত িদয়া ধৰণৰ-
(ক) এটা েগাচৰ তিৰবৰ বােব
(খ) এখন আপীল আেৱদন কিৰবৰ বােব
(গ) আেদশ XXI িচ.িপ.িচ. মেত আেৱদন কিৰবৈল
(ঘ) ওপৰৰ সকেলােৰ বােব”
২৭. �থম �িতবাদীৰ আপিত এেয় েয েতওঁ উত্ নং (খ) শ‍ বুিল দাগ মািৰিছল, িক� তাত
েতওঁক পূৰণ িচন িদয়া ৈহেছ িযেটােৱ েতওঁৰ উত্তৰে ভু ল বুিল বুজাইেছ৷ অনয্হাে, েতওঁ দাবী
কিৰেছ েয অনয উত্ সমূহ- (ক), (গ) আৰু (ঘ) অশ‍ আৰু েকৱল (খ) উত্তৰে শ‍ হ’ব
পােৰ৷
২৮. আিম ইয়াৰ ওপৰত িভিত কিৰ আগবািঢ়ম েয �থম �িতপ�ৰ দাবীৰ েযাগয্ত আেছ৷
পৰৱত� ��েটা হ’ল ২ ন�ৰ ��কাকতত থকা �� নং ৩ (XV)৷ ��েটা আিছল- আপীল
আদালেত এটা প�ক অিতিৰ� সা�য আগবঢ়াবৈল অনুমিত িদব েনাৱােৰ৷ �িতবাদীেয় ‘ভু ল’

বুিল িদয়া উত্তৰেট পূৰণ িচন িদয়া ৈহেছ আৰু তাত েকােনা ন�ৰ িদয়া েহাৱা নাই৷ ইয়ােতা আিম
ইয়াৰ ওপৰত িভিত কিৰ আগবািঢ়ম েয �থম �িতপ�ৰ ৈবধ অিভেযাগ থািকব পােৰ৷ েশষৰ
��েটা হ’ল ২ ন�ৰ ��কাকতৰ �� ন�ৰ ১ (XIV), িযেটা তলত িদয়া ধৰণৰ-
“২ ন�ৰ ��কাকতৰ �� ন�ৰ ১ (XIV)
বাদীেয় িববাদীৰ পৰা ১,০০,০০০ টকা উ�াৰ কিৰবৰ বােব েতওঁৰ ওপৰত
েগাচৰ তিৰেছ আৰু এই েগাচৰেটা �মাণ কিৰবৰ বােব বাদীেয় েতওঁৰ িহচাপ
বহীত থকা িলখিনসমূহ �মািণত কিৰ েদখুৱাইেছ েয িববাদীেয় েতওঁৰ ওচৰত
উ� টকাৰ ধৰুৱা ৈহ আেছ (ন�ৰ-৩)৷”
২৯. আেৱদনকাৰীেয় িদয়া উত্তৰে এেনধৰণৰ-
“েদৱানী েগাচৰ স�াৱনীয় গভীৰতাৰ ওপৰত িভিত কিৰ �মাণ কৰা হয়৷ িক�
ওপৰত উে�িখত েগাচৰত িলখিনসমূেহই নহয়, পইচাৰ ৰিচদিবলােকা �মাণ কৰা
েহাৱা নািছল৷ গিতেক িহচাপ বহীৰ িলখিনসমূহ যেথাপযু� নহয়৷”
৩০. এইেটা ল�ণীয় েয এইেটা এটা ব�িন� �� নহয়, সবর্ািধ ন�ৰ ৈহেছ ৩৷ এইেটা এটা
েগাচৰ নহয় যিদেহ আিম ইয়াৰ ওপৰত িভিত কিৰ আগ‍ৱাও েয উত্তৰে শ‍ আৰু ন�ৰ েসই
ধৰেণই িদব লািগব৷ আিম ল�য কিৰেছাঁ েয যিদও সবর্ািধ ন�ৰ ৩, ১ নং �িতবাদীক ৫টা ��ৰ
িবপৰীেত ১ ন�ৰেহ িদয়া ৈহেছ৷ েদখা েপাৱা যায় েয স�ূণর ন�ৰ িদয়ােটা েকৱল শ‍ উত্
িদয়াৰ ওপৰত িনভর ্ নকেৰ৷
৩১. িয িক নহওঁক, আিম পুনৰ মূলয্ায়ন অিধকাৰ েপাৱা েকােনা উপব� নথকা, আিম
েদখুৱাই িদয়া তথয্সমূ আৰু আিম েদখুৱাই িদয়া কাৰণেবাৰৰ ওপৰত িভিত কিৰ ভািবেছাঁ েয
উ� নয্ায়ালে পুনৰ িবচাৰ আেৱদনখন �হণ কিৰব নালািগিছল৷ আকি�কভােৱ, আিম আৰু
ল�য কিৰেছাঁ েয উ� নয্ায়ালে এহােত েদখুৱাইেছ েয ৩ ন�ৰ ��কাকতৰ ওপৰত কৰা
অিভেযাগৰ ওপৰত িভিত কিৰ ৰায়েটা িদয়া ৈহিছল৷ তৎসে�ও, ২ আৰু ৩ নং ��কাকতৰ

মূলয্ায়ন িনেদর্ িদয়া ৈহিছল৷ এইেটা সতয হ’ব পােৰ েয ৩ ন�ৰ ��কাকত মূলয্ায় কিৰবৈল
িদয়ােটা ভু ল আিছল িক� ইয়াক ��কাকত ১ আৰু ২ বুিল ধৰা ৈহিছল৷ উ� নয্ায়ালে ২ ন�ৰ
��কাকতৰ উত্ িবচািৰ হ�ে�প সূচনা কিৰিছল৷ েতেন পিৰি�িতত, আিম আপীল �হণ কিৰ
িবেৰািধত ৰায়েটা খািৰজ কিৰেছাঁ৷ উ� নয্ায়ালয় দািখল কৰা পুনৰ িবচাৰ আেৱদনখন বখর্া
ৈহ থািকল৷ খৰচৰ েকােনা আেদশ নাই৷
নয্ায়াধী অেশাক ভূ ষণ
নয্ায়াধী েক. এম. েযােছফ
নতু ন িদ�ী
৬ েফ�ৱাৰী, ২০১৯
DISCLAIMER
"The translated