Full Text
Translation output
:
DISCLAIMER The translated judgement in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to
/ understand it in his her language and may not be used for
. , any other purpose For all practical and official purposes the
English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and
. implementation
અહેવાલપાત્ર
ભારતની સવ ચ્ચ અદાલતમાં
ફોજદારી અપીલિલય ન્યાયક્ષેત્ર
ફોજદારી અપીલ નં.૮૮૦/૨૦૦૯
નાગજી ઓધવજી કુંભાર અને અન્ય .................અપીલકતા+
લિવરુદ્ધ
ગુજરાત રાજ્ય ................. સામાવાળા
ચુકાદો
DISCLAIMER The translated judgement in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to
/ understand it in his her language and may not be used for
. , any other purpose For all practical and official purposes the
English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and
. implementation
અહેવાલપાત્ર
ભારતની સવ ચ્ચ અદાલતમાં
ફોજદારી અપીલિલય ન્યાયક્ષેત્ર
ફોજદારી અપીલ નં.૮૮૦/૨૦૦૯
નાગજી ઓધવજી કુંભાર અને અન્ય .................અપીલકતા+
લિવરુદ્ધ
ગુજરાત રાજ્ય ................. સામાવાળા
ચુકાદો
2019 INSC 557
ન્યાયમૂર્તિત શ્રી હેમંત ગુપ્તા.
હાલની અપીલમાં અમદાવાદ ખાતેની ગુજરાત હાઈકોર્ટ+ દ્વારા પસાર
કરાયેલા તારીખ ૨૪.૧૦.૨૦૦૮ના હુકમને પડકારવામાં આવેલ છે, જેમાં ભૂરા
ગોવિંવદ અને લાખા અજ+નના મોત લિનપજાવવા બદલ અપીલકતા+ઓ સામે
આઈપીસીની કલમ ૩૦૨ અને ૩૨૪ હેઠળની ગુના-સાબિબતીને કાયમ રાખવામાં
આવેલી છે.
૨. ફરિરયાદપક્ષનો કેસ છે કે ૧લી જુલાઈ ૧૯૮૭ના રોજ પ્રેમપરા-રામપરા
ગામમાં રાતના લગભગ ૧૨ વાગ્યે અપીલકતા+ઓએ ભુરા ગોવિંવદ અને લાખા
અજ+નને ભાલા વગેરેથી ઇજા પહોંચાડી હતી અને ગંભીર ઈજાઓના કારણે બંનેનું
ઘર્ટનાસ્થળે જ મોત થયું હતું. ૨ જુલાઈ ૧૯૮૭ના રોજ સવારે ૭ વાગ્યે
એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી હતી અને ૧૭ જુલાઈ ૧૯૮૭ના રોજ
અપીલકતા+ઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ઘર્ટનાનું કારણ એ છે કે
અપીલકતા+ઓ મૃતકને રસ્તાનો અલિધકાર આપતા ન હતા. ફરિરયાદી પક્ષે દીવાની
દાવો દાખલ કય હતો જેમાં તેમની તરફેણમાં મનાઈ હુકમ આપવામાં આવ્યો
હતો. અપીલકતા+ઓએ પણ સામો કેસ દાખલ કય હતો, જે સેશન્સ કેસ
નં.૯૭/૧૯૮૭ છે.
હાલની અપીલમાં અમદાવાદ ખાતેની ગુજરાત હાઈકોર્ટ+ દ્વારા પસાર
કરાયેલા તારીખ ૨૪.૧૦.૨૦૦૮ના હુકમને પડકારવામાં આવેલ છે, જેમાં ભૂરા
ગોવિંવદ અને લાખા અજ+નના મોત લિનપજાવવા બદલ અપીલકતા+ઓ સામે
આઈપીસીની કલમ ૩૦૨ અને ૩૨૪ હેઠળની ગુના-સાબિબતીને કાયમ રાખવામાં
આવેલી છે.
૨. ફરિરયાદપક્ષનો કેસ છે કે ૧લી જુલાઈ ૧૯૮૭ના રોજ પ્રેમપરા-રામપરા
ગામમાં રાતના લગભગ ૧૨ વાગ્યે અપીલકતા+ઓએ ભુરા ગોવિંવદ અને લાખા
અજ+નને ભાલા વગેરેથી ઇજા પહોંચાડી હતી અને ગંભીર ઈજાઓના કારણે બંનેનું
ઘર્ટનાસ્થળે જ મોત થયું હતું. ૨ જુલાઈ ૧૯૮૭ના રોજ સવારે ૭ વાગ્યે
એફઆઈઆર નોંધવામાં આવી હતી અને ૧૭ જુલાઈ ૧૯૮૭ના રોજ
અપીલકતા+ઓની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ઘર્ટનાનું કારણ એ છે કે
અપીલકતા+ઓ મૃતકને રસ્તાનો અલિધકાર આપતા ન હતા. ફરિરયાદી પક્ષે દીવાની
દાવો દાખલ કય હતો જેમાં તેમની તરફેણમાં મનાઈ હુકમ આપવામાં આવ્યો
હતો. અપીલકતા+ઓએ પણ સામો કેસ દાખલ કય હતો, જે સેશન્સ કેસ
નં.૯૭/૧૯૮૭ છે.
૩. તપાસ પૂણ+ થયા પછી અપીલકતા+ઓ સામે કેસ ચલાવવામાં આવ્યો
હતો.અપીલકતા+ઓને કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે આજીવન કેદની સજા
ફર્ટકારવામાં આવી છે પરંતુ આઈપીસીની કલમ ૩૨૪ હેઠળના ગુના માર્ટે કોઈ
અલગ સજા કરવામાં આવી નથી.
૪. હાલની અપીલમાં અપીલકતા+ઓ વતી હાજર લિવદ્વાન કાઉન્સેલની દલીલ
એ છે કે મૃતક અને તેમના ૯ સાથીઓ હુમલાખોર હતા. બંને અપીલકતા+ઓને
ઈજાઓ પહોંચી છે. આવી ઇજાઓ ફ.સા.-૧૦, ડૉ. લિનખિખલકુમાર બુચ દ્વારા
સાબિબત થઈ છે, જેઓ સંબંલિધત સમયે જુનાગઢની ખિસલિવલ હોલિસ્પર્ટલમાં કાય+રત
હતા. અપીલકતા+ઓ ૦૨.૦૭.૧૯૮૭ થી ૧૭.૦૭.૧૯૮૭ સુધી હોલિસ્પર્ટલમાં
રહ્યા છે.અપીલકતા+ઓને તેમની જમીનના કબજાની રક્ષા કરતી વખતે ગંભીર
ઇજાઓ થઈ છે, આમ, તેઓએ વ્યલિWતગત બચાવના તેમના અલિધકારમાં કૃ ત્ય
કયુY છે.
૫. વૈકલિ\પક રીતે એવી પણ દલીલ કરવામાં આવે છે કે આ ઘર્ટના કોઈ પણ
પૂવ+-ચિંચતન લિવના ક્ષણના ઉશ્કેરાર્ટમાં બની છે અને અપીલકતા+ઓએ કોઈ લાભ
લીધેલ નથી અથવા ક્રૂર અથવા અસામાન્ય રીતે વત`લ નથી, તેથી, આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૪ સાથે વાંચતા કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે
અપીલકતા+ઓની ગુના-સાબિબતી ર્ટકી શકે તેમ નથી. હકીકતમાં, સૌથી સારી
હતો.અપીલકતા+ઓને કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે આજીવન કેદની સજા
ફર્ટકારવામાં આવી છે પરંતુ આઈપીસીની કલમ ૩૨૪ હેઠળના ગુના માર્ટે કોઈ
અલગ સજા કરવામાં આવી નથી.
૪. હાલની અપીલમાં અપીલકતા+ઓ વતી હાજર લિવદ્વાન કાઉન્સેલની દલીલ
એ છે કે મૃતક અને તેમના ૯ સાથીઓ હુમલાખોર હતા. બંને અપીલકતા+ઓને
ઈજાઓ પહોંચી છે. આવી ઇજાઓ ફ.સા.-૧૦, ડૉ. લિનખિખલકુમાર બુચ દ્વારા
સાબિબત થઈ છે, જેઓ સંબંલિધત સમયે જુનાગઢની ખિસલિવલ હોલિસ્પર્ટલમાં કાય+રત
હતા. અપીલકતા+ઓ ૦૨.૦૭.૧૯૮૭ થી ૧૭.૦૭.૧૯૮૭ સુધી હોલિસ્પર્ટલમાં
રહ્યા છે.અપીલકતા+ઓને તેમની જમીનના કબજાની રક્ષા કરતી વખતે ગંભીર
ઇજાઓ થઈ છે, આમ, તેઓએ વ્યલિWતગત બચાવના તેમના અલિધકારમાં કૃ ત્ય
કયુY છે.
૫. વૈકલિ\પક રીતે એવી પણ દલીલ કરવામાં આવે છે કે આ ઘર્ટના કોઈ પણ
પૂવ+-ચિંચતન લિવના ક્ષણના ઉશ્કેરાર્ટમાં બની છે અને અપીલકતા+ઓએ કોઈ લાભ
લીધેલ નથી અથવા ક્રૂર અથવા અસામાન્ય રીતે વત`લ નથી, તેથી, આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૪ સાથે વાંચતા કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે
અપીલકતા+ઓની ગુના-સાબિબતી ર્ટકી શકે તેમ નથી. હકીકતમાં, સૌથી સારી
રીતે કલમ ૩૦૪ (ભાગ )
II હેઠળનો ગુનો બનેલો હોવાનું કહી શકાય.
અપીલકતા+ઓએ ૧૧ વર્ષ+થી વધુ વાસ્તલિવક કેદની સજા ભોગવી છે, તેથી, જો
અપીલકતા+ઓ કલમ ૩૦૪ (ભાગ )
II હેઠળ ગુના માર્ટે દોષિર્ષત ઠેરવવામાં આવે
તો તેઓ લાદવામાં આવેલી સજા પૂણ+ કયા+ પછી મુWત થવાના હકદાર રહેશે, કારણ કે કલમ ૩૦૪ (ભાગ )
II હેઠળ ગુના માર્ટે મહત્તમ સજા ૧૦ વર્ષ+ની છે.
૬. આ દલીલ ફ.સા.-૧૩ તપાસ અલિધકારી મુરલીધર વાસુના લિનવેદન પર
આધારિરત છે. તેમણે લખાવ્યું હતું કે અપીલકતા+ નં. ૧ સ્થળ પર પડેલા હતા
અને લોહીલુહાણ હતા. એવી પણ દલીલ કરવામાં આવે છે કે અપીલકતા+ નં.
૧ના પલિત્ન વજીબાઈને બચાવ પક્ષના સાક્ષી તરીકે તપાસવામાં આવેલ
છે.તેણીએ જુબાની આપેલ કે અપીલકતા+ નં.૧ ઘરે આવેલ અને તેને જાણ કરેલ
કે ૯ વ્યલિWતઓએ બંને અપીલકતા+ઓ પર હુમલો કય છે અને તેણે જ આ ઘર્ટના
લિવશે પોલીસને ફોન કય હતો. એવી પણ દલીલ કરવામાં આવેલ છે કે
અપીલકતા+ઓની ફરિરયાદના આધારે નોંધાયેલા સામા કેસની અલગથી તપાસ
કરવામાં આવી હતી અને સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. આમ, પ્રાથષિમક
દલીલ એ છે કે ઘર્ટના ક્ષણના ઉશ્કેરાર્ટમાં બની હોવાથી અપીલકતા+ઓને
આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે દોષિર્ષત ઠેરવવા યોગ્ય નથી.
II હેઠળનો ગુનો બનેલો હોવાનું કહી શકાય.
અપીલકતા+ઓએ ૧૧ વર્ષ+થી વધુ વાસ્તલિવક કેદની સજા ભોગવી છે, તેથી, જો
અપીલકતા+ઓ કલમ ૩૦૪ (ભાગ )
II હેઠળ ગુના માર્ટે દોષિર્ષત ઠેરવવામાં આવે
તો તેઓ લાદવામાં આવેલી સજા પૂણ+ કયા+ પછી મુWત થવાના હકદાર રહેશે, કારણ કે કલમ ૩૦૪ (ભાગ )
II હેઠળ ગુના માર્ટે મહત્તમ સજા ૧૦ વર્ષ+ની છે.
૬. આ દલીલ ફ.સા.-૧૩ તપાસ અલિધકારી મુરલીધર વાસુના લિનવેદન પર
આધારિરત છે. તેમણે લખાવ્યું હતું કે અપીલકતા+ નં. ૧ સ્થળ પર પડેલા હતા
અને લોહીલુહાણ હતા. એવી પણ દલીલ કરવામાં આવે છે કે અપીલકતા+ નં.
૧ના પલિત્ન વજીબાઈને બચાવ પક્ષના સાક્ષી તરીકે તપાસવામાં આવેલ
છે.તેણીએ જુબાની આપેલ કે અપીલકતા+ નં.૧ ઘરે આવેલ અને તેને જાણ કરેલ
કે ૯ વ્યલિWતઓએ બંને અપીલકતા+ઓ પર હુમલો કય છે અને તેણે જ આ ઘર્ટના
લિવશે પોલીસને ફોન કય હતો. એવી પણ દલીલ કરવામાં આવેલ છે કે
અપીલકતા+ઓની ફરિરયાદના આધારે નોંધાયેલા સામા કેસની અલગથી તપાસ
કરવામાં આવી હતી અને સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. આમ, પ્રાથષિમક
દલીલ એ છે કે ઘર્ટના ક્ષણના ઉશ્કેરાર્ટમાં બની હોવાથી અપીલકતા+ઓને
આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે દોષિર્ષત ઠેરવવા યોગ્ય નથી.
૭. અપીલકતા+ઓ વતી લિવદ્વાન કાઉન્સેલ જાંગીર ચિંસઘ લિવ. પંજાબ રાજ્ય1
માં
આ અદાલતે આપેલા ચુકાદા પર આધાર રાખે છે જેમાં વ્યલિWતગત બચાવનો
અલિધકાર મૂ\યવાન અલિધકાર હોવાનું અને આ અલિધકારને સંકુખિચત રીતે સમજવો
જોઈએ નહીં તેવું જણાયું હતું.
૮. અમે અપીલકતા+ઓ વતી લિવદ્વાન કાઉન્સેલ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી
દલીલ પર લિવચાર કરીએ તે પહેલાં અપીલકતા+ નં.૧(આંક - ૧૨)ને થયેલ
ઇજાઓ નીચે મુજબ છે જેની ફ.સા - ૧૦ ડૉ.લિનખિખલકુમાર બુચ દ્વારા
૦૨.૦૭.૧૯૮૭ના રિદવસે સવારે ૫.૧૫ વાગ્યે તપાસ કરવામાં આવી હતી.
"ડી/ઇ (૧) માથાના મધ્ય ભાગ પર સીએલડબ\યુ ૨૧/૨" X
૧/૨" X હાડકાં સુધી ઊંડો ઊભો છે.
(૨) બાવડાની પાછળના મધ્ય ભાગ પર ૧"X ૧/૪" X સ્નાયુ
સુધી ઊંડો ત્રાંસો કપાયેલો ઘા.
(૩) ડાબા બાવડાની પાછળના ભાગે ઉપરની બાજુએ ૩ ૪
⁄ " X
૧/૪" X હાડકાં સુધી ઊંડો ઊભો કપાયેલો ઘા.
1 ૩૧.૧૦.૨૦૧૮ના રોજ લિનર્ણિણત ફોજદારી અપીલ નંબર ૨૪૯૯/૨૦૦૯
માં
આ અદાલતે આપેલા ચુકાદા પર આધાર રાખે છે જેમાં વ્યલિWતગત બચાવનો
અલિધકાર મૂ\યવાન અલિધકાર હોવાનું અને આ અલિધકારને સંકુખિચત રીતે સમજવો
જોઈએ નહીં તેવું જણાયું હતું.
૮. અમે અપીલકતા+ઓ વતી લિવદ્વાન કાઉન્સેલ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી
દલીલ પર લિવચાર કરીએ તે પહેલાં અપીલકતા+ નં.૧(આંક - ૧૨)ને થયેલ
ઇજાઓ નીચે મુજબ છે જેની ફ.સા - ૧૦ ડૉ.લિનખિખલકુમાર બુચ દ્વારા
૦૨.૦૭.૧૯૮૭ના રિદવસે સવારે ૫.૧૫ વાગ્યે તપાસ કરવામાં આવી હતી.
"ડી/ઇ (૧) માથાના મધ્ય ભાગ પર સીએલડબ\યુ ૨૧/૨" X
૧/૨" X હાડકાં સુધી ઊંડો ઊભો છે.
(૨) બાવડાની પાછળના મધ્ય ભાગ પર ૧"X ૧/૪" X સ્નાયુ
સુધી ઊંડો ત્રાંસો કપાયેલો ઘા.
(૩) ડાબા બાવડાની પાછળના ભાગે ઉપરની બાજુએ ૩ ૪
⁄ " X
૧/૪" X હાડકાં સુધી ઊંડો ઊભો કપાયેલો ઘા.
1 ૩૧.૧૦.૨૦૧૮ના રોજ લિનર્ણિણત ફોજદારી અપીલ નંબર ૨૪૯૯/૨૦૦૯
(૪) જમણા કાનની પાછળ ૧૧/૨" X ૧/૪" X ૧/૪" ઊભો
સીએલડબ\યુ.
(૫) જમણા કાનની ધાર ૩ ૪ નીચેનો ભાગ કપાયેલો છે
⁄ .
(૬) જમણા બાવડા પર સોજો અને દુઃખાવો અને ૯ અલિસ્થભંગ.
(૭) ડાબી પિંપડીના નીચલા ભાગ પર ૧" X ૧/૨" ઊભો
ઉઝરડો.
(૮) ડાબી માધ્યષિમકાના પ્રોલિWસમલ ફેલેન્Wસના ૯ અલિસ્થભંગ.
ઈજાનું કારણ - ઈજા નં.૨, ૩, ૫ કોઇ તીક્ષ્ણ રીતે કાપી શકે તેવી
વસ્તુ દ્વારા કરવામાં આવેલ છે.
ઈજા નં.૧, ૪, ૬, ૭, ૮ અમુક સખત અને બુઠ્ઠા પદાથ+ વડે
કરવામાં આવેલ છે."
૯. અપીલકતા+ નં.૨ના સંદભ+માં ફ.સા.- ૧૦ ડૉ.લિનખિખલકુમાર બુચે(આંક -
૧૧) નોંધ્યા મુજબ તેમને થયેલી ઇજાઓ નીચે મુજબ છેઃ
"સી/ઓ મધ્યરાષિત્રએ હુમલો થયેલ.
સીએલડબ\યુ.
(૫) જમણા કાનની ધાર ૩ ૪ નીચેનો ભાગ કપાયેલો છે
⁄ .
(૬) જમણા બાવડા પર સોજો અને દુઃખાવો અને ૯ અલિસ્થભંગ.
(૭) ડાબી પિંપડીના નીચલા ભાગ પર ૧" X ૧/૨" ઊભો
ઉઝરડો.
(૮) ડાબી માધ્યષિમકાના પ્રોલિWસમલ ફેલેન્Wસના ૯ અલિસ્થભંગ.
ઈજાનું કારણ - ઈજા નં.૨, ૩, ૫ કોઇ તીક્ષ્ણ રીતે કાપી શકે તેવી
વસ્તુ દ્વારા કરવામાં આવેલ છે.
ઈજા નં.૧, ૪, ૬, ૭, ૮ અમુક સખત અને બુઠ્ઠા પદાથ+ વડે
કરવામાં આવેલ છે."
૯. અપીલકતા+ નં.૨ના સંદભ+માં ફ.સા.- ૧૦ ડૉ.લિનખિખલકુમાર બુચે(આંક -
૧૧) નોંધ્યા મુજબ તેમને થયેલી ઇજાઓ નીચે મુજબ છેઃ
"સી/ઓ મધ્યરાષિત્રએ હુમલો થયેલ.
ઓ/ઇ ૧) માથાના આગળના ભાગ પર ૨" x ૧/૨" x હાડકાં
સુધી ઊંડો ઊભો કપાયેલો ઘા.
૨) ડાબા બાવડાના નીચલા ભાગ પર બહારની બાજુએ ૧" x
૧/૪" x ૧/૪" ઊભો કપાયેલો ઘા.
૩) ડાબા બાવડાના નીચલા ભાગ પર પાછળની બાજુએ ૧ ૨
⁄ " x
૧/૪" x ૧/૪" ત્રાંસો કપાયેલો ઘા.
૪) જમણી પિંપડીના નીચલા ભાગ પર ૧" x ૧/૨" x ૧/૪"
ઊભો ઘા.
૫) જમણી જાંઘના ઉપરના બાહ્ય ભાગ પર ૨" વ્યાસનો સોજો
અને દુઃખાવો.
૬) ડાબા બાવડા પર સોજો અને દુઃખાવો ૯ અલિસ્થભંગ.
ઈજાનું કારણ - ઈજા નં.૧ થી ૪ કોઇ તીક્ષ્ણ રીતે કાપી શકે તેવી
વસ્તુ દ્વારા કરવામાં આવેલ છે.
ઈજા નં.૫ અને ૬ કોઇ સખત અને બુઠ્ઠા પદાથ+ વડે કરવામાં
આવેલ છે."
સુધી ઊંડો ઊભો કપાયેલો ઘા.
૨) ડાબા બાવડાના નીચલા ભાગ પર બહારની બાજુએ ૧" x
૧/૪" x ૧/૪" ઊભો કપાયેલો ઘા.
૩) ડાબા બાવડાના નીચલા ભાગ પર પાછળની બાજુએ ૧ ૨
⁄ " x
૧/૪" x ૧/૪" ત્રાંસો કપાયેલો ઘા.
૪) જમણી પિંપડીના નીચલા ભાગ પર ૧" x ૧/૨" x ૧/૪"
ઊભો ઘા.
૫) જમણી જાંઘના ઉપરના બાહ્ય ભાગ પર ૨" વ્યાસનો સોજો
અને દુઃખાવો.
૬) ડાબા બાવડા પર સોજો અને દુઃખાવો ૯ અલિસ્થભંગ.
ઈજાનું કારણ - ઈજા નં.૧ થી ૪ કોઇ તીક્ષ્ણ રીતે કાપી શકે તેવી
વસ્તુ દ્વારા કરવામાં આવેલ છે.
ઈજા નં.૫ અને ૬ કોઇ સખત અને બુઠ્ઠા પદાથ+ વડે કરવામાં
આવેલ છે."
૧૦. મૃતક ભૂરા ગોવિંવદના પોસ્ર્ટમોર્ટ+મ અહેવાલમાં મહત્વપૂણ+ ભાગો પર
ઈજાઓ જોવા મળે છે. છાતી પર ઈજાઓ પહોંચાડવામાં આવી છે. આ ઇજાઓ
નીચે મુજબ છેઃ
"૧. પાંસળી નં.૩ના સ્થાને એક ચીરાયેલો ઘા, જે ઈજા ડાબી
છાતીમાં મધ્ય ભાગમાં હતી, જે ઘા ૨૨ ઇંચ x ૧ ઇંચ આડો અને
૭ ઇંચ ઊંડો હતો, જે ત્રાંસો હતો.
૨. ડાબી પીઠના ભાગ પર એક ચીરાયેલો ઘા જે ૧.૫ ઇંચ x
અડધો ઇંચ ૨.૫ ઇંચની ઊંડાઈનો હતો.
૩. શરીરની ડાબી બાજુએ એક ચીરાયેલૌ ઘા.જે ૧ ઇંચ x અડધો
ઇંચ x ૧.૫ ઇંચનો ત્રાંસો હતો.
ડાબી ત્રીજી પાંસળી પર ઈજા નં.૧ પાસે અલિસ્થભંગ હતું.આ તમામ
ઇજાઓ મૃત્યુ પહેલાંની હતી.જેની સંબંલિધત ઇજાઓ નીચે મુજબ
હતીઃ-
ઈજાઓ જોવા મળે છે. છાતી પર ઈજાઓ પહોંચાડવામાં આવી છે. આ ઇજાઓ
નીચે મુજબ છેઃ
"૧. પાંસળી નં.૩ના સ્થાને એક ચીરાયેલો ઘા, જે ઈજા ડાબી
છાતીમાં મધ્ય ભાગમાં હતી, જે ઘા ૨૨ ઇંચ x ૧ ઇંચ આડો અને
૭ ઇંચ ઊંડો હતો, જે ત્રાંસો હતો.
૨. ડાબી પીઠના ભાગ પર એક ચીરાયેલો ઘા જે ૧.૫ ઇંચ x
અડધો ઇંચ ૨.૫ ઇંચની ઊંડાઈનો હતો.
૩. શરીરની ડાબી બાજુએ એક ચીરાયેલૌ ઘા.જે ૧ ઇંચ x અડધો
ઇંચ x ૧.૫ ઇંચનો ત્રાંસો હતો.
ડાબી ત્રીજી પાંસળી પર ઈજા નં.૧ પાસે અલિસ્થભંગ હતું.આ તમામ
ઇજાઓ મૃત્યુ પહેલાંની હતી.જેની સંબંલિધત ઇજાઓ નીચે મુજબ
હતીઃ-
૧. ઈજા નં. ૧ની જગ્યાએ આગળ અને પાછળના ભાગે ફેફસાનું
પડ કપાઈ ગયું હતું.
૨. જમણા ફેફસાંમાં ઈજા નં.૨ સુધી ઘા લંબાયેલો હતો.જે નીચેના
અંગ સુધી લંબાયેલો હતો.
૩. ડાબા ફેફસાના ઉપરના ભાગમાં આગળથી પાછળ સુધી સીધો
ઘા હતો, જે ઈજા નંબર. ૧ને અનુરૂપ ઘા હતો. ફેફસાંની નસ અને
ધમની અને શ્વાસનળી કપાયેલા હતા. છાતીની ડાબી બાજુએ હવા
હતી અને લોહી એકત્ર/એકઠું થયું હતું."
૧૧. લાખા અજ+નના મૃતદેહ પરની ઇજાઓ નીચે મુજબ છેઃ
"૧. ડાબા હાથના ખભા પર એક ચીરાયેલો ઘા હતો, જે ૧ ઇંચ x
૦.૫ ઇંચની ઊંડાઈવાળો ત્રાંસો ઘા હતો.
૨. બગલની નીચે ડાબી બાજુએ એક ચીરાયેલો ઘા, ઘા ૨.૫ ઇંચ x ૧ ઇંચ x ૬ ઇંચનો હતો, જે આડી બાજુ જઈ રહ્યો હતો.
પડ કપાઈ ગયું હતું.
૨. જમણા ફેફસાંમાં ઈજા નં.૨ સુધી ઘા લંબાયેલો હતો.જે નીચેના
અંગ સુધી લંબાયેલો હતો.
૩. ડાબા ફેફસાના ઉપરના ભાગમાં આગળથી પાછળ સુધી સીધો
ઘા હતો, જે ઈજા નંબર. ૧ને અનુરૂપ ઘા હતો. ફેફસાંની નસ અને
ધમની અને શ્વાસનળી કપાયેલા હતા. છાતીની ડાબી બાજુએ હવા
હતી અને લોહી એકત્ર/એકઠું થયું હતું."
૧૧. લાખા અજ+નના મૃતદેહ પરની ઇજાઓ નીચે મુજબ છેઃ
"૧. ડાબા હાથના ખભા પર એક ચીરાયેલો ઘા હતો, જે ૧ ઇંચ x
૦.૫ ઇંચની ઊંડાઈવાળો ત્રાંસો ઘા હતો.
૨. બગલની નીચે ડાબી બાજુએ એક ચીરાયેલો ઘા, ઘા ૨.૫ ઇંચ x ૧ ઇંચ x ૬ ઇંચનો હતો, જે આડી બાજુ જઈ રહ્યો હતો.
તેઓ જણાવે છે કે આ ઇજાઓ મૃત્યુ પહેલાંની હતી.તેઓ જણાવે
છે કે મૃતકના શરીર પર અનુરૂપ ઇજાઓ હતી જે નીચે મુજબ
હતીઃ-
૧. ડાબા ફેફસાનું સ્તર ઈજા નં. ૨ની જગ્યાએ કપાયેલું હતું.ડાબા
ફેફસાની શ્વાસનળીનો ઉપલો ભાગ, ડાબા ફેફસાનો ઉપલો ભાગ
કપાયેલો હતો.ડાબા ફેફસાં સખત થઇ ગયેલ હતા અને તેમાં હવા
હતી અને લોહી ભેગું થયેલ હતું.
૨. ફેફસાની નસ અને ધમની કપાઇ ગયેલ હતી."
૧૨. ફરિરયાદ પક્ષે ફરિરયાદી ફ.સા.- ૩, રામાભાઈ રાજનના લિનવેદન તેમજ
ફ.સા.- ૪ ગોવિંવદભાઈ પુનાભાઈના લિનવેદન પર આધાર રાખ્યો છે, જેઓ ઇજા
પામેલ સાહેદો છે. ફરિરયાદ પક્ષના સાહેદો પર ઇજાઓ સાબિબત કરવા માર્ટે
ફ.સા.- ૨ ડૉ. ગોવિંવદભાઈ લખમણભાઈને તપાસવામાં આવેલ છે.
૧૩. વાસ્તવમાં, ઘર્ટના સમયે બે સાહેદોની હાજરી ગંભીર રીતે લિવવારિદત નથી.
તે ફ.સા.- ૩નું લિનવેદન છે જેના કારણે પ્રથમ મારિહતી અહેવાલ દાખલ કરવામાં
આવ્યો હતો કે અપીલકતા+ઓ, કે જેમની સંખ્યા ૭ થી ૮ હતી તેમણે
૦૧.૦૭.૧૯૮૭ના રિદવસે રાત્રે લગભગ ૧૨ વાગ્યે સાહેદોને પડકાયા+ હતા.
છે કે મૃતકના શરીર પર અનુરૂપ ઇજાઓ હતી જે નીચે મુજબ
હતીઃ-
૧. ડાબા ફેફસાનું સ્તર ઈજા નં. ૨ની જગ્યાએ કપાયેલું હતું.ડાબા
ફેફસાની શ્વાસનળીનો ઉપલો ભાગ, ડાબા ફેફસાનો ઉપલો ભાગ
કપાયેલો હતો.ડાબા ફેફસાં સખત થઇ ગયેલ હતા અને તેમાં હવા
હતી અને લોહી ભેગું થયેલ હતું.
૨. ફેફસાની નસ અને ધમની કપાઇ ગયેલ હતી."
૧૨. ફરિરયાદ પક્ષે ફરિરયાદી ફ.સા.- ૩, રામાભાઈ રાજનના લિનવેદન તેમજ
ફ.સા.- ૪ ગોવિંવદભાઈ પુનાભાઈના લિનવેદન પર આધાર રાખ્યો છે, જેઓ ઇજા
પામેલ સાહેદો છે. ફરિરયાદ પક્ષના સાહેદો પર ઇજાઓ સાબિબત કરવા માર્ટે
ફ.સા.- ૨ ડૉ. ગોવિંવદભાઈ લખમણભાઈને તપાસવામાં આવેલ છે.
૧૩. વાસ્તવમાં, ઘર્ટના સમયે બે સાહેદોની હાજરી ગંભીર રીતે લિવવારિદત નથી.
તે ફ.સા.- ૩નું લિનવેદન છે જેના કારણે પ્રથમ મારિહતી અહેવાલ દાખલ કરવામાં
આવ્યો હતો કે અપીલકતા+ઓ, કે જેમની સંખ્યા ૭ થી ૮ હતી તેમણે
૦૧.૦૭.૧૯૮૭ના રિદવસે રાત્રે લગભગ ૧૨ વાગ્યે સાહેદોને પડકાયા+ હતા.
અપીલકતા+ઓ પાસે ભાલા હતા, હંસરાજ પાસે કુહાડી હતી અને અન્ય લોકો
પાસે લાકડીઓ હતી. તેઓએ મૃતક અને બંને ઘાયલ સાહેદો પર ભાલા અને
કુ હાડીથી હુમલો કય હતો.
૧૪. લિવદ્વાન ર્ટ્રાયલ કોર્ટ̀ હંસરાજને શંકાનો લાભ આપ્યો હતો જ્યારે
અપીલકતા+ઓને આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે દોષિર્ષત ઠેરવ્યા
હતા.
૧૫. અપીલકતા+ઓએ સામો ફસ્ર્ટ+ ઇન્ફમ`શન રિરપોર્ટ+, આંક-૨૩ દાખલ કય
છે.જ્યારે તેઓએ અહેવાલ દાખલ કય ત્યારે પ્રથમ સંસ્કરણમાં અપીલકતા+ઓ
તરફથી કોઈ પુરાવા નથી કે મૃતકો કોઈ હથિથયારથી સજ્જ હતા. જ્યારે કથિથત
હુમલાખોરો લિનઃશસ્ત્ર હોય ત્યારે વ્યલિWતગત બચાવનો અલિધકાર ઉપલબ્ધ નથી.
ખાનગી સંરક્ષણનો અલિધકાર વ્યલિWત અને સંપલિત્તનું રક્ષણ કરવા માર્ટે છે. આવા
અલિધકારમાં કોઇ વ્યલિWત વ્યલિWત અને સંપલિત્તના રક્ષણ માર્ટે જરૂરી છે તેના કરતાં
વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકતી નથી. જ્યારે મૃતકો લિનઃશસ્ત્ર હતા ત્યારે તેઓના
હાથેથી શું નુકસાનની અપેક્ષા રાખી શકાય છે, જ્યારે ફ.સા.- ૩ અને ફ.સા.-
૪ની જુબાનીમાં ઇજાગ્રસ્ત સાક્ષીઓ, અપીલકતા+ઓ ભાલા અને અન્ય
હથિથયારોથી સજ્જ હતા. પોસ્ર્ટ-મોર્ટ+મ રિરપોર્ટ+ મૌખિખક જુબાનીને સમથ+ન આપે છે
પાસે લાકડીઓ હતી. તેઓએ મૃતક અને બંને ઘાયલ સાહેદો પર ભાલા અને
કુ હાડીથી હુમલો કય હતો.
૧૪. લિવદ્વાન ર્ટ્રાયલ કોર્ટ̀ હંસરાજને શંકાનો લાભ આપ્યો હતો જ્યારે
અપીલકતા+ઓને આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે દોષિર્ષત ઠેરવ્યા
હતા.
૧૫. અપીલકતા+ઓએ સામો ફસ્ર્ટ+ ઇન્ફમ`શન રિરપોર્ટ+, આંક-૨૩ દાખલ કય
છે.જ્યારે તેઓએ અહેવાલ દાખલ કય ત્યારે પ્રથમ સંસ્કરણમાં અપીલકતા+ઓ
તરફથી કોઈ પુરાવા નથી કે મૃતકો કોઈ હથિથયારથી સજ્જ હતા. જ્યારે કથિથત
હુમલાખોરો લિનઃશસ્ત્ર હોય ત્યારે વ્યલિWતગત બચાવનો અલિધકાર ઉપલબ્ધ નથી.
ખાનગી સંરક્ષણનો અલિધકાર વ્યલિWત અને સંપલિત્તનું રક્ષણ કરવા માર્ટે છે. આવા
અલિધકારમાં કોઇ વ્યલિWત વ્યલિWત અને સંપલિત્તના રક્ષણ માર્ટે જરૂરી છે તેના કરતાં
વધુ નુકસાન પહોંચાડી શકતી નથી. જ્યારે મૃતકો લિનઃશસ્ત્ર હતા ત્યારે તેઓના
હાથેથી શું નુકસાનની અપેક્ષા રાખી શકાય છે, જ્યારે ફ.સા.- ૩ અને ફ.સા.-
૪ની જુબાનીમાં ઇજાગ્રસ્ત સાક્ષીઓ, અપીલકતા+ઓ ભાલા અને અન્ય
હથિથયારોથી સજ્જ હતા. પોસ્ર્ટ-મોર્ટ+મ રિરપોર્ટ+ મૌખિખક જુબાનીને સમથ+ન આપે છે
કે બંને મૃતકોને સ્ર્ટેબ વુન્ડઝ્ થયેલ છે. તેથી, અપીલકતા+ઓએ તેમના ખાનગી
બચાવના અલિધકારમાં કૃ ત્ય કયુY હોવાનું ન કહી શકાય.
૧૬. જાંગીર ચિંસહ કેસમાં (સુપ્રા) આ અદાલતના ચુકાદામાં એવું ઠરાવવામાં
આવ્યું છે કે ખાનગી બચાવના આવા લિનવેદનમાં સફળ થવા માર્ટે તે સાબિબત
કરવું આવશ્યક છે કે ખાનગી બચાવનો અલિધકાર મૃત્યુનું કારણ બને છે. આ
ચુકાદો એ હકીકત પરથી ઊભો થાય છે કે જેમાં આરોપી અને મૃતક પંજાબ હોમ
ગાડ+માં સ્વયંસેવકો હતા અને બંને પાસે ૦.૦૦૩ની સે\ફ-લોવિંડગ રાઈફ\સ
હતી. નાણાં ઉછીના લેવા બાબતે લગભગ ૧૫ ષિમલિનર્ટ સુધી તેમની વચ્ચે
બોલાચાલી થઈ હતી, ત્યારબાદ અપીલકતા+એ મૃતક પર ગોળીબાર કય હતો
જેણે તેનો જીવ લઈ લીધો હતો. અદાલતને જાણવા મળ્યું કે મૃતક અને
અપીલકતા+ બંને એકબીજાથી ૧૦ ફૂર્ટના અંતરે ઊભા રહીને સામ-સામે
બોલાચાલી કરી રહ્યા હતા. ચહેરાના હાવભાવને ધ્યાનમાં રાખતા અરજદારને
મૃતક દ્વારા તેમના પર રાઇફલ તાકવાની હકીકતથી લિનકર્ટવત€ જોખમ લાગ્યું.
હાલના કેસમાં મૃતકો પાસે કોઈ હથિથયાર નહોતું જે અપીલકતા+ઓ વતી
આપવામાં આવેલા પ્રથમ લિનવેદનમાંથી સ્પષ્ટ થાય છે.
૧૭. તપાસ અલિધકારીના લિનવેદનના આધારે અપીલકતા+ઓમાંથી એક ઘર્ટના
સ્થળે લોહીથી લથપથ હાલતમાં પડેલો હોવાની દલીલ કોઈપણ લિવચારણાને
બચાવના અલિધકારમાં કૃ ત્ય કયુY હોવાનું ન કહી શકાય.
૧૬. જાંગીર ચિંસહ કેસમાં (સુપ્રા) આ અદાલતના ચુકાદામાં એવું ઠરાવવામાં
આવ્યું છે કે ખાનગી બચાવના આવા લિનવેદનમાં સફળ થવા માર્ટે તે સાબિબત
કરવું આવશ્યક છે કે ખાનગી બચાવનો અલિધકાર મૃત્યુનું કારણ બને છે. આ
ચુકાદો એ હકીકત પરથી ઊભો થાય છે કે જેમાં આરોપી અને મૃતક પંજાબ હોમ
ગાડ+માં સ્વયંસેવકો હતા અને બંને પાસે ૦.૦૦૩ની સે\ફ-લોવિંડગ રાઈફ\સ
હતી. નાણાં ઉછીના લેવા બાબતે લગભગ ૧૫ ષિમલિનર્ટ સુધી તેમની વચ્ચે
બોલાચાલી થઈ હતી, ત્યારબાદ અપીલકતા+એ મૃતક પર ગોળીબાર કય હતો
જેણે તેનો જીવ લઈ લીધો હતો. અદાલતને જાણવા મળ્યું કે મૃતક અને
અપીલકતા+ બંને એકબીજાથી ૧૦ ફૂર્ટના અંતરે ઊભા રહીને સામ-સામે
બોલાચાલી કરી રહ્યા હતા. ચહેરાના હાવભાવને ધ્યાનમાં રાખતા અરજદારને
મૃતક દ્વારા તેમના પર રાઇફલ તાકવાની હકીકતથી લિનકર્ટવત€ જોખમ લાગ્યું.
હાલના કેસમાં મૃતકો પાસે કોઈ હથિથયાર નહોતું જે અપીલકતા+ઓ વતી
આપવામાં આવેલા પ્રથમ લિનવેદનમાંથી સ્પષ્ટ થાય છે.
૧૭. તપાસ અલિધકારીના લિનવેદનના આધારે અપીલકતા+ઓમાંથી એક ઘર્ટના
સ્થળે લોહીથી લથપથ હાલતમાં પડેલો હોવાની દલીલ કોઈપણ લિવચારણાને
પાત્ર નથી. અપીલકતા+ઓનું પ્રથમ સંસ્કરણ એ છે કે મૃતકો સશસ્ત્ર ન હતા.
મૃતકોની સાથે કોઈ અન્ય વ્યલિWત હોઈ શકે છે જેણે અપીલકતા+ના વ્યલિWતને ઇજા
પહોંચાડી હોય. જો કે, મૃતકની સાથે કોણ હતા અને કયા હથિથયાર સાથે હતા
અને તેમની ભૂષિમકા શું હતી તે અંગે કોઈ પુરાવા નથી. આ પાસું હાલની
સુનાવણીનો લિવર્ષય નથી. અપીલકતા+ઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા પ્રથમ
મારિહતી અહેવાલના સંદભ+માં અલગ સુનાવણી ચાલી રહી છે. મૃતક સશસ્ત્ર ન
હોવાથી અપીલકતા+ઓ ખાનગી બચાવના અલિધકાર માર્ટે હકદાર નથી.
૧૮. મૃતકની છાતી પર અનેક સ્ર્ટેબ વુન્ડઝ્ હતા. બહુલિવધ ઘા હોવાથી
અપીલકતા+ઓએ પૂવ+-ધ્યાન લિવના ક્ષણની ઉતાવળમાં કૃ ત્ય કયુY છે અને
અપીલકતા+ઓ દ્વારા કોઈ ફાયદો ઉઠાવવામાં આવ્યો નથી અથવા ક્રૂર અથવા
અસામાન્ય રીતે કૃ ત્ય કરવામાં આવ્યું નથી એવું ન કહી શકાય. તે એક ઈજાનો
કેસ નથી કે જેનું અચાનક લડાઈને કારણે અનુમાન કરી શકાય. તેથી, અમે
વૈકલિ\પક દલીલમાં કોઈ યોગ્યતા શોધી શકતા નથી કે અપીલકતા+ઓ
આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૪ હેઠળ દોષિર્ષત ઠેરવવા માર્ટે હકદાર છે, કેમ કે
તેઓએ મૃતકના મહત્વપૂણ+ ભાગો પર બહુલિવધ ઇજાઓ પહોંચાડી છે. લિવદ્વાન
ર્ટ્રાયલ કોર્ટ+ તેમજ ઉચ્ચ અદાલત આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે
અપીલકતા+ઓને દોષિર્ષત ઠેરવવા અને સજા આપવા માર્ટે કાયદામાં સંપૂણ+ રીતે
ન્યાયી હતા. અમને પસાર કરાયેલા હુકમમાં એવી કોઈ ભૂલ જોવા મળતી નથી જે
મૃતકોની સાથે કોઈ અન્ય વ્યલિWત હોઈ શકે છે જેણે અપીલકતા+ના વ્યલિWતને ઇજા
પહોંચાડી હોય. જો કે, મૃતકની સાથે કોણ હતા અને કયા હથિથયાર સાથે હતા
અને તેમની ભૂષિમકા શું હતી તે અંગે કોઈ પુરાવા નથી. આ પાસું હાલની
સુનાવણીનો લિવર્ષય નથી. અપીલકતા+ઓ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલા પ્રથમ
મારિહતી અહેવાલના સંદભ+માં અલગ સુનાવણી ચાલી રહી છે. મૃતક સશસ્ત્ર ન
હોવાથી અપીલકતા+ઓ ખાનગી બચાવના અલિધકાર માર્ટે હકદાર નથી.
૧૮. મૃતકની છાતી પર અનેક સ્ર્ટેબ વુન્ડઝ્ હતા. બહુલિવધ ઘા હોવાથી
અપીલકતા+ઓએ પૂવ+-ધ્યાન લિવના ક્ષણની ઉતાવળમાં કૃ ત્ય કયુY છે અને
અપીલકતા+ઓ દ્વારા કોઈ ફાયદો ઉઠાવવામાં આવ્યો નથી અથવા ક્રૂર અથવા
અસામાન્ય રીતે કૃ ત્ય કરવામાં આવ્યું નથી એવું ન કહી શકાય. તે એક ઈજાનો
કેસ નથી કે જેનું અચાનક લડાઈને કારણે અનુમાન કરી શકાય. તેથી, અમે
વૈકલિ\પક દલીલમાં કોઈ યોગ્યતા શોધી શકતા નથી કે અપીલકતા+ઓ
આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૪ હેઠળ દોષિર્ષત ઠેરવવા માર્ટે હકદાર છે, કેમ કે
તેઓએ મૃતકના મહત્વપૂણ+ ભાગો પર બહુલિવધ ઇજાઓ પહોંચાડી છે. લિવદ્વાન
ર્ટ્રાયલ કોર્ટ+ તેમજ ઉચ્ચ અદાલત આઈ.પી.સી.ની કલમ ૩૦૨ હેઠળના ગુના માર્ટે
અપીલકતા+ઓને દોષિર્ષત ઠેરવવા અને સજા આપવા માર્ટે કાયદામાં સંપૂણ+ રીતે
ન્યાયી હતા. અમને પસાર કરાયેલા હુકમમાં એવી કોઈ ભૂલ જોવા મળતી નથી જે
હાલની અપીલમાં અમારી દખલગીરીને જરૂરી બનાવે. ફોજદારી અપીલ રદ
કરવામાં આવે છે. .................... ન્યાયમૂર્તિત
(સંજય લિકશન કૌલ) .....................ન્યાયમૂર્તિત.
(હેમંત ગુપ્તા)
નવી રિદ\હી.
૨૩ એષિપ્રલ, ૨૦૧૯.
This
કરવામાં આવે છે. .................... ન્યાયમૂર્તિત
(સંજય લિકશન કૌલ) .....................ન્યાયમૂર્તિત.
(હેમંત ગુપ્તા)
નવી રિદ\હી.
૨૩ એષિપ્રલ, ૨૦૧૯.
This
JUDGMENT
has been translated using AI Tool – SUVAS.
:
DISCLAIMER The translated judgement in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to
/ understand it in his her language and may not be used for
. , any other purpose For all practical and official purposes the
English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and
. implementation
:
DISCLAIMER The translated judgement in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to
/ understand it in his her language and may not be used for
. , any other purpose For all practical and official purposes the
English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and
. implementation