8a76657201cc28e742beaa05c0ef2dc062cce7283243e3c6c62012489f6f3590

(1) fòbþ _òUòi^ c¬êe ùjfû û (2) IWÿògû _âgûi^òK Uâòaê^ûfu \ßûeû Rê^þ 27, 2014ùe I.G. ^õ – 1510/2012 Gaõ @^ý _òUòi^þ MêWòKùe \ò@û~ûA[ôaû eûdKê aRûd eLôaû _ìaðK Wòùi´e 22, 2017ùe IWÿògû Cy ^ýûdûkd _â\û^ Keò[ôaû eûdKê aòùeû] Keò Gjò @_òfþMêWòK \ûde ùjûA@Qò ö Uâòaê^ûfþ 9 ùMûUò I.G Kê GK iõ~êq @ûù\g \ßûeû `Aifû Keò IWÿògû ieKûeu \ßûeû cûkú _\aú _ìeY ^ Keòaû ^òcù« Gaõ ic iõLýK C\ýû^ 2019 INSC 888 (2) iõ_âiûeY Kcúð _\aú iéÁò Keòaû ^òcù« \ò@û~ûA[ôaû ^òùŸðgKê eŸ Kùf ö gì^ý [ôaû cûkú _\aúùe ^ò~êqò ^òcù« @ûùa\^Kûeúcû^uê aòPûeKê ù^aû ^òcù« eûRý ieKûeuê ^òùŸðg \ò@û~ûA[ôfû ö @ûù\ge Kû~ðýKûeúZû @õgUò ^òcÜcùZ \gûðMfû ö “17 - _ìùaûðq @^êùz\ MêWòKùe @û¸ aòùgæhY @^êiûùe eûRý ieKûeu \ßûeû Kéhò aòbûMùe cûkú _\aú _ìeY ^ Keòaû Gaõ ic iõLýK C\ýû^ iõ_âiûeY Kcúð _\aú iéÁò Keòaû ^òcù« \ò@û~ûA[ôaû 15.09.2012, 6.10.2012 Gaõ 17.11.2012e @ûù\gKê eŸ KeûMfû ö cû^ýae Cy ^ýûdûkdu @ûù\g @^ê~ûdú ic iÚòZòùe [ôaû Zûfòcþ_âû¯ _âû[úðuê ù~_eò ^ò~êqò \ò@û~ûAQò, ùijò_eò gì^ý[ôaû _âPkòZ cûkú _\aúùe ^ò~êqò ^òcù« Gjò @ûù\ge ^Kf _âû¯ ùjaûe Zò^ò cûi c¤ùe @ûùa\^Kûeúuê aòPûeKê ù^aû ^òcù« _âZòaû\úcû^uê ^òùŸðg \ò@ûMfû ö ù~ùjZê @ûùa\^Kûeúcûù^ MZ 15 ahðeê C¡ßð icd ]eò ùicû^ue @]ôKûe ^òcù« fXò @ûiêQ«ò, Uâòaê^ûf \ßûeû ]û~ðý ùjûA[ôaû @«òc icd iúcû c¤ùe _\ùl_ ù^aûKê _âZòaû\úuê ^òùŸðg \ò@ûMfû ö” (3) Cq @ûù\g \ßûeû aû]ôZ ùjûA eûRý ieKûe Gaõ ^òùŸðgK, C\ýû^ Kéhò aòbûM, IWÿògû Cy ^ýûdûkdùe ùKùZMêWòG eòUþ _òUòi^ \ûde Keò[ôùfö cû^ýae Cy ^ýûdûkd Gjò eòUþ _òUòi^ MêWòKê Gjò cZ (3) ù\A aeLûÉ Kùf ù~ @ûùa\^Kûeúcûù^ eûRý ieKûeu \ßûeû Pd^ Gaõ _âûùdûRòZ ùjaû _ùe Zûfòc _âû¯ ùjûA[ôùf ö Gjû c¤ cZ ù\A[ôùf ù~ cûkú _\aú gì^ý [ôaû ùaùk eûRý ieKûe @ûùa\^Kûeúuê Cq gì^ý _\aúùe aòPûeKê KûjòñKò ^ ù^ùa, Gjûe ùKøYiò ~[û[ðZû ^ûjó ö (4) Gjò @_òf MêWòK ù~Cñ Z[ý C_ùe _~ðýùaiòZ, Zûjû Gjû ù~ IWÿògû Kéhò Gaõ icaûd aòbûM cûkú cû^ue _âûKþ ^ò~êqò Zûfòcþ ^òcù« \g cûie ùKûið @^êùcû\^ Keò[ôùf ö GK ùLûfû aòm¯ò cû¤cùe cûkúcûù^ ^ò~êqò _ûAaû _ùe IWÿògû C\ýû^ Kéhò aò\ýûkdùe \g cûie Zûfòcþ _âû¯ ùjûA[ûù« ö 1990 ahð _~ðý« Zûfòc _âû¯ ùjûA[ôaû icÉ _âû[úðuê MâjY Keû~ûA[ôfû ö 16 G_âòf 1998ùe C\ýû^ Kéhò aòbûM ^òùŸðgK 1998-99 ahð ^òcù« 10ùMûUò aòbûMúd Kéhò `ûcðùe cûkúcû^uê _âûKþ ùiaû Zûfòcþ ù\aûKê ^ò¿Zò ù^A[ôùf ö aõU^ ùjûA[ôaû Pd^ _âKòâdûùe [ôaû ^òdcûakú @û]ûeùe _âû[úðcûù^ Pd^ ùjaûe [ôfû ö icÉ 30 ùMûUò Ròfäûùe _âû[úðcû^u Pd^ _âKâòdû C\ýû^ Kéhò aòbûMe C_^òùŸðgKu @¤lZûùe MVòZ GK KcòUò \ßûeû _âùZýK @õPkùe Keû~òaûe [ôfû ö _âiûeòZ ùjûA[ôaû _âKâòdûùe [ôaû GK iZð ^òcÜcùZ \ò@ûMfû ö “8 – i`kZûe ijòZ Zûfòc iõ_ì‰ð ùjaû _ùe _âû[úðcûù^ aòbûM @]ú^ùe @ZòKcþùe 3ahð ùiaû _â\û^ Keòaû ^òcù« GK @wúKûe _Zâ ^ò¡ûðeòZ `cðùe ù\ùa, (4) @ûagýK cùZ Gjò Pêqò Lôfû_ùe Zûfòcþ icdùe _â\û^ Keû~ûA[ôaû bZû ù`eÉ ùjaö ö” Zûfòcþ i`k eìù_ icû¯ Keòaû _ùe _âgòlû[úðcû^uê ^ò~êqò ù\aû ùlZâùe ùKøYiò _âZògîZò \ò@û~òa ^ûjó ö” (5) I.ùR.iò. ^õ- 4665/1999eê C¡éZ còiþ ùKiþ ^õ- 5135/1999ùe Cy ^ýûdûkd 11 ùc, 1999ùe GK @^êi§û^ ^òcù« @ûù\g ù\A[ôùf, ù~Cñ[ôeê _âû¯ Z[ý ^òcÜcùZ _â\Z – “(1) cûkú _âgòlû[úð eìù_ Pd^ Keû~ûA[ôaû 64RY _âû[úðu c¤eê 6RY _âû[úðu Pd^ C\ýû^ Kéhò aòbûM ^òùŸðgKu \ßûeû ^ò¡ûðeòZ _âKâòdû @^êieY ^Keò Keû~ûA[ôfû ö (2) 356 (Zò^ò gj Q_^) RY _âû[úðuê cûkú _âgòlû[úð eìù_ @^òdcòZ bûùa Pd^ Keû~ûA Zûfòcþ ^òcù« CŸòÁ C\ýû^ Kéhò aò\ýûkd, ùLû¡ûð _eòie aûjûùe C\ýû^ Kéhò aòbûM ^òùŸðgKu @]ú^ùe ùKùZK PòjÜòZ Kéhò `ûcðùe eûRý ieKûeu @^êùcû\^ aò^û _â\û^ Keû~ûA[ôfû ö (3) GZ\þbò^Ü, ^ò¡òðÁ aòm¯ò ^[ûA cûkú _âgòlû[úð Pd^ ^òcù« _âZýl bûùa MâjY Keû~ûA[ôaû 997 (^@ gj (5) iZû^ùa) ùMûUò \eLûÉ C\ýû^ Kéhò aòbûM ^òùŸðgKu ^òKUùe aòPûeû]ú^ ejòQò ö” (6) C\ýû^ Kéhò ^òùŸðgKu \ßûeû cù^û^úZ ùjûA[ôaû Q@ RY _âû[úðuê ùiaû^òaéZò ^òcù« ^ò¿Zò ^ò@ûMfû ö @^òdcòZ bûùa cù^û^úZ ùjûA[ôaû Gaõ C\ýû^ Kéhò aò\ýûkd, ùLû¡ûð aýZúZ @^ý iÚû^ùe Zûfòcþ _âû¯ ùjûA[ôaû 356 RY _âû[úðuê ùKøYiò ^ò~êqò Kò´û @û[ôðK ijûdZû _â\û^ ^ KeòaûKê C\ýû^ Kéhò ^òùŸðgKuê ^òùŸðg \ò@ûMfû ö cûkú _âgòlû[úð eìù_ Pd^ Keû~òaû ^òcù« aòPûe]ú^ [ôaû 997 ùMûUò \eLûÉKê aòPûeKê ^ ù^aûKê C\ýû^ Kéhò ^òùŸðgKuê @ûù\g \ò@ûMfûö Cq ^ò¿Zò IWÿògû _âgûi^òK Uâòaê^ûfùe \ûde ùjûA[ôaû cûcfûe aòhdaÉê @ùU ö (7) C\ýû^ Kéhò ^òùŸðgKu _Zâùe CfäòLôZ [ôaû Q@ RY aýqòuê ùiaûeê 24, G_âòfþ, 2001ùe @aýûjZ \ò@ûMfû ö Gjò @aýûjZ @ûù\gKê aòùeû] Keò IWÿògû _âgûi^òK Uâòaê^ûfùe I.G. ^õ-1144/2001, 1181/2001, 1374/2001 I 1435/2001 \ûde ùjfû ö 13 ùi_þùU´e, 2006ùe Gjò cûcfû MêWòKê c¬êe Keò @_òfKûeúuê _âû[úðcû^uê ùiaûùe _ê^üiÚû_òZ Keò \ecû I bZûe 50% ijòZ _eòcûY cìkK iêaò]û _â\û^ KeòaûKê ^òùŸðg \ò@ûMfû ö (8) 13 ùi_þùU´e 2006e @ûù\g aòeê¡ùe ieKûeu \ßûeû \ûde ùjûA[ôaû eòUþ _òUòi^þ MêWòKê cû^ýae Cy ^ýûdûkd 5 ùi_þùU´e (6) 2009ùe eŸ Kùf ö Gjò cZ _â\û^ KeûMfû ù~ C\ýû^ Kéhò aò\ýûkd, ùLû¡ûð aýZúZ @^ý iÚû^ùe Zûfòc MâjY Keò[ôaû icÉ _âgòlû[úðuê iciÚòZòùe [ôaû MâjY Keò I.ùR.iò. 4665/1999 (R^ Êû[ð cûcfû)ùe cjûcû^ý Cy ^ýûdûkd ù\A[ôaû @ûù\gKê @^ê_ûk^ Keòaû _ìaðK aòbûM \ßûeû aûQòaû ùMûUûAaû _¡Zò MâjY Keòaû ^[ôfû ö Cy ^ýûdûkd Gjò cZ ù_ûhY Kùf ù~, icÉ _âgòlû[úð _âPkòZ [ôaû gì^ý _\aúùe ^ò~êqò _ûA[ôùf Gaõ _âûd 2 ahð ]eò ùiaû _â\û^ Keò@ûiê[ôùf ö ùZYê ùicûù^ bûeZúd i´ò]û^e ]ûeû – 311 \ßûeû iêelòZ Gaõ aò^û ù^ûUòiþùe ùicû^uê PûKòeúeê @aýûjZ \ò@û~ûA_ûeòa ^ûjó ö Gjò @ûù\ge @ûagýKúd @õg ^òcÜ cùZ _â\û^ KeûMfû ö “7........ ~ûjû RYû _WêQò, G_eò Zûfòc ^òcù« Pd^ Keû~ûA[ôaû icÉ _âû[úð ieKûeu @^êùcû\^ aò^û G_eò Zûfòcþ ^òcù« CŸòÁ ùLû¡ûð’iÚòZ C\ýû^ Kéhò aò\ýûkd aýZúZ aòbò^Ü `ûcðùe Zûfòcþ _âû¯ ùjûA[ôùf ö ùZYê aò\ýûkd _eòie aûjûùe Zûfòcþ ù^A[ôaû G icÉ _âgòlû[úð iciÚòZòùe [ôaû MâjY Keò C_ùeûq R^Êû[ð cûcfûùe Gjò ^ýûdûkd ù\A[ôaû @ûù\gKê @^ê_ûk^ Keòaû _ìaðK aòbûM \ßûeû aûQòaû ùMûUûAaû _¡Zò MâjY Keòaûe^[ôfû ö ùZYê, @û¸ cZû^êiûùe Gjò PûeòRY aòùeû]ô _luê Zûfòcþ ^òcù« Pd^ KeòaûKê ^òùŸðgKu \ßûeû @^êùcû\^ Keû~òaûùe ùKøYiò @ùa÷]Zû ùjûA^ûjó, (7) ù~ùjZê G_eò Keòaûùe [ôaû lcZû_^Ü @]ôKûeúu Vûeê ùi CyZe @]ôKûeú @U«ò ö 8) GZ\þ aýZòùeK, ~ûjû Uòâaêý^ûf \ßûeû iVòKþ eìù_ \gûð~ûAQò ù~ G icÉ aòùeû]ô _l 30 Rê^þ, 1999e @ûù\g akùe _âPkòZ gì^ý _\aúùe ^òdcòZ eìù_ ^ò~êqò _ûA[ôùf Gaõ _âûd \êAahð ]eò ùiaû _â\û^ Keò @ûiê[ôùf ö ùZYê ùicûù^ bûeZúd i´ò]û^e ]ûeû 311 (2) I G[ô ijòZ I.iò.Giþ (iò.iò.G) ^òdcûakú, 1962e ^òdc 15 \ßûeû iêelòZ Gaõ KûeY \gûð@ ù^ûUòiþ aò^û ùicû^uê PûKòeúeê @aýûjZ \ò@û~ûA _ûeòa^ûjó ö G_eò cZù\aû icdùe Uâòaê^ûf cû^ýae CyZc ^ýûdûkd Z[û Gjò ^ýûdûkde GK ^ò¿Zò / eûd C_ùe c¤ ^òbðe Keò[ôùf ö (9) 81RY @ûùa\^Kûeúu \ßûeû IWÿògû _âgûi^òK Uòâaê^ûfþùe (I. G. ^õ. 337/2001 Gaõ I.G. ^õ. 529/2001 ijòZ ^@ ùMûUò I.G. \ûde ùjûA[ôfû ö ùi_þùU´e 13, 2006e @ûù\g @^êiûùe cûkú ^òcù« ^ò~êqò @ûgûKeò @^ý GK I.G. ^õ. 1534/2006 c¤ \ûde ùjûA[ôfûö G icÉ I.G. MêWòKê Uâòaê^ûf ùc 11, 2011ùe c¬êe Keò[ôùf ö (8) (10) Gjû \gûð~ûA_ûùe ù~, iêbûh P¦â ùR^û, @Rd Kêcûe \ûi Gaõ e¬òZ iûjêu \ßûeû \ûde ùjûA[ôaû ùKùZùMûUò I.G. Wò.i´e 21, 2019ùe Uòâaê^ûfþ \ßûeû eŸ ùjûA[ôfû Kò«ê Gjò @ûù\gKê cû^ýae Cy^ýûdûkd Wòùi´e 14, 2011e @ûù\g akùe eŸ Keò \gûðA[ôùf ù~ Gjò @ûùa\^Kûeúcûù^ ùc 11, 2011ùe c¬êe ùjûA[ôaû _ìùaûðq I.G. MêWòKùe [ôaû _lcû^u iciÚòZòùe @U«ò ö (11) cûyð 7, 2012ùe eûRý ieKûe cûkú _\aú Cùz\ KeòaûKê ^ò¿Zò ù^ùfö ùc 9, 2012ùe Gjò ^ò¿Zò ^ò@ûMfû ù~, cûkú _\aúùe @ûC @Zòeòq ^ò~êqò \ò@û~òa ^ûjó Gaõ _\]ûeú aýqò PûKòeúeê @aýûjZò ù^aû _ùe Kò´û _ù\û^ÜZò _ûAaû _ùe Cq _\aú Cùz\ ùja ö @^ý I.G. MêWòKùe ^ò~êqò i´§ùe aòPûeKê ù^aû ^òcù« eûRý ieKûeuê ùKùZûUò ^òùŸðg \ò@û~ûA[ôfû ö cûkú _\aúùe ^ò~êqò ^òcù« @ûùa\^Kûeúu \ûaòKê aòbò^Ü ZûeòLùe LûeR Keû~ûA[ôfû ö G _âKûe PûKòeúeê @aýûjZò @ûù\g MêWòKê aòùeû] Keò IWÿògû _âgûi^òK Uòâaê^ûfþùe \ûde ùjûA[ôaû I.G. ^õ. 1510/2012 iùcZ ^@ùMûUò bò^Ü I.G. Rê^þ 27, 2014ùe c¬êe ùjûA[ôfû Gaõ eûRý ieKûeu \ßûeû \ûde ùjûA[ôaû eòUþ _òUòi^þ MêWòK Wòùi´e 22, 2017e @ûù\g akùe eŸ KeûMfû ö Gjò @_òfþUòùe Cq @ûù\gUò @ûùl_òZ @ùUö (9) (12) Gjò Z[ý cìkK _éÂbìcò Gaõ IWògû _âgûi^òK Uòâaê^ûf \ßûeû _â\û^ Keò[ôaû ùKùZùMûUò @ûù\gKê bòZòKeò @_òfþKûeúu Ze`eê aeò @]ôaqû cò. aòKûg iòõ ZKð C_iÚû_^û Kùf ù~ C\ýû^ Kéhò ^òùŸðgKu Zûfòcþ aýZúZ @^ý aòbûMúd `ûcðùe Zûfòcþ ù^aû ^òcù« 362 RY aýqòuê iµì‰ð @^òdcòZ bûùa Pd^ Keû~ûA[ôfû ö 1359 ùMûUò \eLûÉ c¤eê ùKøYiò cû^\Š aò^û 362 RYuê Pd^ Keû~ûA[ôfû ö eûRý ieKûe ÆÁ eìù_ aòm¯ò Rûeò Keò[ôùf ù~, Zûfòcþ _âû¯ ùjaûe @[ð ^ò½òZ ^ò~êqò ^êùjñ ö cûkú ^òcù« Zûfòcþ _âû¯ ùjaû ùKak GK C_~êq ù~ûMýZû Gaõ Gjû ^ò~êqò ^òcù« _âZògîZò ^êùjñ ö ùZYê Gjò ~êqò _â\û^ KeûMfû ù~ C\ýû^ Kéhò ^òùŸðgKue 16 G_âòfþ, 1998e ^ò¿Zò @^ê~ûdú Zûfòcþ _â\û^ ^ Keò GK Êz Pd^ _âKâòdû aò^û aòbûMúd `ûcðùe 1359 RY _âû[úðu c¤eê 362 RYuê Zûfòcþ ^òcù« Pd^ Keû~ûA[ôfû ö @ûjêeò c¤ 6RY _âû[úðuê ùMû_^úd bûùa ^ò~êqò \ò@û~ûA[ôfû ö ùZYê ùicû^uê ùiaûeê @aýûjZ ù\aû ^òcù« ^ò¿Zò ^ò@ûMfû ö iûaðR^ú^ _\aúùe ^ò~êqò ^òcù« [ôaû Pd^ _âKâòdû @^êiûùe Gjò ^ò~êqò _â\û^ Keû~ûA^ûjó ö ùZYê G _âKûe ^ò~êqòKê ]ûeû 311 Kò´û IWÿògû _âgûi^òK ùiaû ^òdcûakú \ßûeû iêelòZ ùaûfò Kêjû~ûA _ûeòa ^ûjó ö (13) Gjò aòKÌ ~êqò C_iÚû_^û KeûMfû ù~ ~\òI Q@ RY _âû[úðuê @ùa÷] eìù_ ^ò~êqò \ò@û~ûAQò (G _âKûe @ùa÷]ZûKê) @^ý _âû[úðcûù^ @ùa÷] eìù_ ^ò~êqò _ûA[ôaû Q@ RY _âû[úðu ij icZêfýZû \ûaò Keò G _âKûe @ùa÷]ZûKê PòeiÚûdú Keò_ûeòùa ^ûjóö Gjû \gûðMfû ù~ Q@ RY (10) _âû[úðuê ^ò~êqò \ò@û~ûA[ôùf c¤ cûkú _\aú ^òcù« K\û_ò aòm¯ò \ò@û~ûA^[ôfû ö ùZYê ^ò~êqò ù\aû ^òcù« Uòâaê^ûfþe ^òùŸðg ~ûjûKê Cy ^ýûdûkd aRûd eLôQ«ò Zûjû iûaðR^ú^ _\aúùe ^ò~êqò ^òcù« [ôaû ùa÷]û^òK ^òdc I _âKâòdûe _âZòKìk @ùU ö ùZYê, G _âKûe ^òùŸðg @ûA^û^êiûùe ù_ûhYúd ùjûA_ûùe^û ö (14) Gjò ~êqò c¤ _â\û^ KeûMfû ù~ Uâòaê^ûf \ßûeû ùeKWð ùjûA[ôaû iò¡û« ~ûjû cû^ýae Cy ^ýûdûkd \ßûeû ÊúKéZ, iciÚòZòùe [ôaû cûkúcû^uê ^ò~êqò \ò@û~ûA[ôaû Z[ý iVòKþ ^êùjñ ù~ùjZê cûkú KýûWeùe [ôaû ùKùZK gì^ý _\aú aeòÂZû Z[û C}hðZû bòZòùe cûkú _\aúùe _ù\û^ÜZò _ûAaû ^òcù« Q@ ahð ùiaû iõ_ì‰ð Keòiûeò[ôaû _âû[úðu c¤eê [A[û^ cìkK ù~ûR^ûùe _ìeY Keû~ûA[ôfû ö (15) @^ý _lùe, ùKùZK _âZòaû\úu Ze`eê aeò @]ôaqû gâú MêeêKé¾ Kêcûe iùcZ gâú @ûe ai« ~êqò C_iÚû_^ Kùf ù~, iciÚòZòùe [ôaû _âû[úðcû^uê ^ò~êqò _â\û^ Keû~ûA[ôaû ùjZê eûRý ieKûeu Kû~ðý iµì‰ð c^cêLú @ùUö _ê^ü Gjò ~êqò c¤ C_iÚû_^û KeûMfû ù~ cûkú _\aú Cùz\ ùjûA C\ýû^ iõ_âiûeY Kcúð iéÁò ùjûA[ôaû Z[ý GK ùKøgk @ùU ù~ùjZê Gjû ùijò icû^ _\aúe bò^Ü GK ^ûc @ùU ö C\ýû^ iõ_âiûeY Kcúð _\aúUò cûkú _\aúe GK _ù\û^ÜZò cìkK _\aú ùaûfò eûRý ieKûeu _â\Z Z[ý iVòKþ ^êùjñ ö (11) (16) icÉ _lu @]ôaqûKê @ûù¸ gêYò Gjò cZ _â\û^ Keê ù~ Uâòaê^ûf \ßûeû \ò@û~ûA[ôaû @ûù\g, ~ûjû cû^ýae Cy ^ýûdûkd \ßûeû ÊúKéZ, @ûA^û^êiûùe ~[û[ð ^êùjñ ö (17) 4 RêfûA 1998e iKêðfûe akùe _âZòaû\úcûù^ Zûfòc_âû¯ ùjûA[ôùf ö 16, G_âòfþ 1998e iKêðfûeùe G _âKûe Zûfòc ^òcù« _âÉûa \ò@û~ûA[ôfûö G[ôeê ÆÁ eìù_ _âZúZ jêG ù~, _âgòlû[úðcû^u \ßûeû i`kZû _ìaðK Zûfòcþ iµì‰ð ùjaû _ùe ^ò~êqò ùlZâùe ùKøYiò _âZògîZò \ò@û~òa ^ûjó ö 1998-99 ahð ^òcù« ùiùZùaùk ùKak C\ýû^ Kéhò aò\ýûkd, ùLû¡ûðùe Zûfòc ù\aûKê aòPûe Keû~ûA[ôfû ö _eaZúð icdùe Pd^ ùjûA[ôaû 10ùMûUò aòbûMúd `ûcðùe Zûfòc ù\aû ^òcù« _âÉûa MâjY Keû~ûA[ôfû ö Kò«ê 4 RêfûA 1998e Cq _Zâùe _âû[úðcû^uê ^ò~êqò \ò@û~òa ùaûfò ùKøYiò _âZògîZò \ò@û~ûA^[ôfûö cûkú _\aúùe ^ò~êqò ùijò _\aú ^òcù« _âRê~ý [ôaû ^ò~êqò ^òdcûakú @^êiûùe Kò´û eûRýieKûeu _âgûi^òK @]ôKûe akùe Rûeò ùjûA[ôaû ^òùŸðgûakú @û]ûeùe ùjaûe @ûagýKZû [ôfû, Kò«ê _âû[úð ùKak Zûfòc _âû¯ ùjûA[ôôaû KûeY ùjZê ^ò~êqò \ò@û~ûA _ûeòa ^ûjó ö 4 RêfûA 1998 iKêðfûe @^êiûùe @ûùa\^ Keò[ôaû 1359 RY _âû[úðu c¤eê 362RY _âû[úðuê Zûfòcþ ^òcù« Pd^ Keû~ûA[ôfû ö Kò«ê ùicû^ue Pd^ Keòaûe Kû~ðý]ûeû ùeKWðùe CùfäL Keû~ûA^ûjó ö (12) (18) @û¸ cZû^êiûùe Zûfòc ^òcù« _âû[úð Pd^ùe GK Êz _âKâòdû @af´^ Keû~ûA^ûjó Kò´û cûkú ^òcù« Zûfòc iµì‰ð Keò[ôaû _âû[úðuê ^ò~êqò ù\aûKê ùKøYiò _âZògîZòa¡Zû ^ûjó, ùZYê ~\òI GK _âû[úð Zûfòcþ iµì‰ð Keò[ûG, ù~ _~ðý« G _\aú icÉ iciÚòZòùe [ôaû _âû[úðuê iêù~ûM _â\û^ Keòaû _ìaðK ieKûe aòm¯ò _âKûg Keò _ìeY ^ KeòQ«ò ùi ^ò~êqò ^òcù« @]ôKûe \ûaú Keò_ûeòa ^ûjó ö _âû[úðcû^uê ^ò~êqò _â\û^ Keû~òaû ^òcù« Uâòaê^ûfe ^òùŸðg, ~ûjû cû^ýae Cy ^ýûdûkd \ßûeû ÊúKéZ, iõ_ì‰ð eìù_, @ù~øqòK ù~ùjZê _âû[úðcûù^ ùKak Zûfòcþ ù^A[ôaû KûeY ùjZê ùicû^uê ^ò~êqò ù\aû ^òcù« ùKøYiò ^òùŸðg \ò@û~ûA _ûeòa ^ûjó ö cûkú _\aú C\ýû^ iõ_âiûeY Kcúð _\aúKê C^ÜúZ Keû~ûAQò Kò´û bò^Ü ^ûc ]ûeY Keê[ôaû Gjû ùijò icû^ _\aú Zûjû _eúlû Keòaû Gjò ^ýûdûkd ^òcù« @ûagýK ^êùjñö aÉêZü icÉ iûaðR^ú^ _\aú _âû[úðcû^uê @ûùa\^ Gaõ _âZòù~ûMòZû KeòaûKê iêù~ûM _â\û^ Keòaû _ìaðK _ìeY Keû~ûA_ûeòaö (19) ^ò~êqò \ò@û~ûA[ôaû Q@RY aýqòuê Wòùi´e 10, 1999ùe ùiaûeê @aýûjZò ù\aû ^òcù« @ûù\g _â\û^ Keû~ûA[ôfû ö Kò«ê ~\ò I ùicû^ue ùiaû @aýûjZò @ûù\g G_âòf 24, 2001ùe eŸ ùjûA[ôfû, Gjû @^ý _âû[úðcû^u _lùe icû^Zû bòZòùe ùKøYiò @]ôKûe _â\û^ Keòa ^ûjó ö @ùa÷]Zûùe ùKøYiò icZêfýZû \ò@û~ûA_ûùe^û ö ‘PŠúMW _âgûi^ Gaõ @^ý a^ûc RMRòZ iòõj Gaõ @^ý’ Gaõ ‘Kêfaò¦e _ûf iòõj Gaõ @^ý a^ûc _¬ûa ieKûe Gaõ IùMe’ cûcfû \ßd G[ô ^òcù« CùfäL Keû~ûA_ûùe ö (13) (20) C_ùeûq Z[ýû^êiûùe, IWÿògû _âgûi^òK Uòâaê^ûf \ßûeû @ûùa\^Kûeúuê cûkú _\aúùe ^ò~êqò _â\û^ KeòaûKê IWògû ieKûeuê \ò@û~ûA[ôaû ^òùŸðg, ~ûjû cû^ýae Cy ^ýûdûkd \ßûeû ÊúKéZ, Cy^ýûdûkde aòPûebêq lcZû _eòie aûjûùe ù~ùjZê iûaðR^ú^ _\aú ^òcù« G _âKûe ùg÷kúùe ^ò~êqò ù\aûKê ùKøYiò ^òùŸðg \ò@û~ûA _ûeòa ^ûjó ö `kÊeì_ @_òfþ MêWòKê c¬êe KeûMfû ö cû^ýae Cy^ýûdûkd I Uâòaê^ûfe @ûù\gKê eŸ KeûMfû Gaõ _âZòaû\úu I.G. MêWòKê LûeR KeûMfû ö ^ì@û \òfäú Êû-^ýûdcìeþZò Gfþ. ^ûùMgße eûI @MÁ 9, 2019 Êû-^ýûdcìeþZò ùjc« Mê¯û (14) @ÊúKûe _Zâ “C_bûhûùe @^êaû\òZ eûd ùKak ùcûKŸcûùe _lbêq aýqòue iúcòZ aýajûe Gaõ Zûu @ûõPkòK bûhûùe ùaû]Mcý ùjaû ^òcù« CŸòÁ Gaõ @^ý ùKøYiò CùŸgý ^òcù« Gjû aýajûe Keû~ûA^_ûùe û icÉ aýûajûeòK Gaõ ieKûeú CùŸgý ^òcù« eûde AõeûRò iõÄeYUò _âûcûYòK aòùaPòZ ùja Gaõ icÉ Kû~ðýû^ßd^ Gaõ ^ò¿û\^ ^òcù« Gjû C_~êq aòùaPòZ ùja û ”