Manherlal v. Nayab Collector

(2005) 7 એસસીસી 440 ના કેસમાંના આ અદાલતના વિનણ1યોનો આધાર લઇને, હાલની અપીલ રદ કરવાની અરજ કરવામાં આવી છે. (૫) રાજ્ય વતી હાજર વિવદ્વાન સિસવિનયર કાઉન્સેલ સુશ્રી રિદપનવિવતા તિપ્રયંકાએ હાઈકોટ1ના વારિદત ચુકાદા અને આદે-નું સમથ1ન કયુ1 છે. (૬) પક્ષકારોને સાંભળ્યા. (૭) 1894 ના અવિધવિનયમની કલમ 18 હેઠળના રે<રન્સને છ મરિહનાના સમયગાળા પછી દાખલ કરવા સબબ સમયમયા1દા, કે જે 1894 ના અવિધવિનયમની કલમ 18(2) માં વિનર્દિદQ છે, તેનો બાધ ગણીને <ગાવી દેવામાં આવ્યો છે, જે. હાઈકોટO પણ આ હુકમ બહાલ રાખ્યો છે. આમ છતાં, એ બાબત નોંધવી જરૂરી છે કે, સંબંવિધત અપીલકતા1ઓ-મૂળ જમીનમાવિલકોએ સંપાદનની પ્રવિuયા તેમજ 1894 ના કાયદાની કલમ 12(2) હેઠળ આપવામાં આવેલા એવોડ1ને પડકાય હતો, જે સ્પે-યલ લીવ પીટી-ન આ અદાલત દ્વારા તા. 11.4.2013 ના રોજ આપયેલ આદે- મુજબ રદ થયેલ. રે<રન્સ અરજીઓ 1.7.2013 ના રોજ દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ તબક્કે નોંધવું જરૂરી છે કે, રિરટ તિપરિટ-ન એટલે કે એસસીએ નં. 1428/2012 અન્વયે કાયદાની કલમ ૧૨(૨)અન્વયના એવોડ1ને વળતરની રકમ અપૂરતી હોવાના કારણે પડકારવામાં આવ્યો હોવા છતાં અને ઉચ્ચ અદાલતની વિડવિવ;ન બેન્ચે ઉક્ત રીટ પીટી-ન <ગાવી હોવાં છતાં, જો કે અપીલકતા1ઓ - મૂળ જમીનમાવિલકોની વળતરના વધારા માટે કે અન્ય એવી રાહત કે જે તેમને કાયદેસર ઉપલબ્ધ હોય તે સબબના કાનૂની ઉપચારોનો આ-રો લઇ -કવાની તેમની સ્વાયત્તા અકબંધ રાખી હતી. તે સ્વાયત્તાને ધ્યાનમાં રાખીને અપીલકતા1ઓ- મૂળ જમીનમાવિલકોએ, ત્યારબાદ, અને આ અદાલત દ્વારા સ્પે-યલ લીવ પીટી-ન <ગાવી દીધા બાદ, રે<રન્સ દાખલ કય હતો. આથી, ઉચ્ચ અદાલતે અપીલકતા1ઓની તર<ેણમાં વળતરમાં વધારો કરવા માટે તેમને ઉપલબ્ધ હોય તેવા ઉપાયોને અનુસરવાની સ્વાયત્તાને અનામત રાખી હોવાનું ધ્યાનમાં રાખતાં, રે<રન્સ દાખલ કરેલ. આથી, તેમની તર<ેણમાં વળતરમાં વધારો કરા માટે તેમને ઉપલબ્ધ હોય તેવાં ઉપાયો અનુસરવાની સ્વાયત્તા જ્યારે હાઇકોટO અનામત રાખી છે, ત્યારે તે સ્વાયત્તાની દૃQીએ 1894 ના કાયદાની કલમ 18(2) હેઠળ સમયમયા1દાના બાધ હોવાને કારણે રે<રન્સ અરજીને રદ કરી -કાતી નથી. સ્પેશ્યલ લીવ તિપરિટ-ન રદ થયાના છ મરિહનાના સમયગાળામાં આ રે<રન્સ અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ અદાલતે 11.04.2013 ના રોજ નામંજૂર કરેલી સ્પેશ્યલ લીવ તિપરિટ-નમાં મૂળ જમીન માવિલકોએ કે જેમની કિંકમતી જમીનનું અવિધગ્રહણ કરવામાં આવ્યું હતું તેમણે સંપાદનની પ્રવિuયાને પડકારી હતી. આ તબક્કે, નોંધનીય છે કે, ઉચ્ચ ન્યાયાલય સમક્ષ રિરટ તિપરિટ-નમાં (કાનૂની પ્રવિuયાઓના અગાઉના રાઉન્ડમાં) તેમણે કાયદાની કલમ 12(2) હેઠળ ચુકાદાને પડકાય હતો અને ઉચ્ચ અદાલતે અવલોક્યું હતું કે, કોઈપણ <રિરયાદ કરવા માટે ઘણું મોડું થઈ ગયું છે, છતાં પણ ઉચ્ચ અદાલતે, રિરટ તિપરિટ-ન રદ કરતી વખતે, વળતર વધારવા માટે અરજદારોની તર<ેણમાં, અપીલકતા1ઓને ઉસિચત કાય1વાહી હાથ ધરવાની છ ૂ ટ આપી હતી. (૮) આમ જોઇએ તો, ઉચ્ચ અદાલતના ચુકાદા અને આદે-નું સમગ્રપણે, ન્યાવિયક વંચાણ કરવામાં આવે તો, જે અવલોકનો કરવામાં આવ્યા હતાં કે વળતરની અપયા1પ્તતાના સંબંધમાં <રિરયાદ કરવા માટે ખૂબ મોડું થઈ ગયું છે, તે અવલોકનો સંપાદન પ્રવિuયાને પડકારતી અરજદારોની અરજોને ધ્યાનમાં રાખીને વંચાણે લેવાં રહ્યા. એવું જણાય છે કે આ સંપાદનને એ આધાર પર પણ પડકારવામાં આવ્યું હતું કે એવોડ1ની રકમ અપૂરતી છે. આ સબબ, ઉચ્ચ અદાલતે અવલોકન કયુ‰ હતું કે, આ પ્રકારનો વિવવાદ ઉઠાવવા માટે ઘણું મોડું થઈ ગયું છે. આથી, હાઇકોટO સમયમયા1દાના બાધને આધારે રે<રન્સને નકારી કાઢતાં રે<રન્સ કોટ1ના વિનણ1યમાં હસ્તક્ષેપ કરવો જોઈતો હતો અને ગુણદોષ આધારે રે<રન્સ <ેંસલ કરવા રે<રન્સ કોટ1ને મોકલી આપવો જોઈતો હતો. (૯) હવે, જ્યાં સુધી -ાહ મવિણલાલ ચંદુલાલ અને અન્ય (સુપ્રા)અને મહાદેવ બાજીરાવ પાટીલ (સુપ્રા)ના કેસમાં આ અદાલતના વિનણ1યો પર આધાર લેવાને સંબંધ છે, આ અદાલત દ્વારા પ્રસ્થાતિપત કાયદાની વિસ્થતિત બાબત કોઇ વિવવાદ ન હોઇ -કે કે 1894 ના કાયદાની કલમ-18 હેઠળ રે<રન્સ દાખલ કરવાની સમયમયા1દા લંબાવી -કાય નહીં અને વિલતિમટે-ન કાયદાની કલમ-૫ લાગુ પડ-ે નહીં. જોકે, હાલના કેસમાં, વિલતિમટે-ન એક્ટની કલમ-૫ હેઠળની સત્તાનો ઉપયોગ કરી વિવલંબ મા< કરવાનો મામલો નથી. ઉપર અવલોક્યાં મુજબ, હાલના કેસમાં અરજદારોએ સંપાદન પ્રવિuયાને પડકારી હતી, જે આ અદાલતના તા.૧૧/૦૪/૨૦૧૩ના હુકમ અન્વયે સ્પે-યલ લીવ પીટી-ન <ગાવવાંથી પૂરી થયેલ અને ત્યારબાદ ઉચ્ચ અદાલતે રિરટ તિપરિટ-ન નંબર 1428/2012 નામંજૂર કરતાં સમયે અનામત રાખેલ છ ૂ ટને પગલે સ્પે-યલ લીવ પીટી-ન નામંજૂર કયા1ના છ માસની અંદર એટલે કે તા.01.07.2013 ના રોજ મૂળ જમીનમાવિલકોએ ઉક્ત કાયદાની કલમ-૧૮ હેઠળ રે<રન્સ અરજી દાખલ કરી હતી. ઉપર જણાવેલ બે વિનણ1યોમાં આ અદાલત સમક્ષ આવી કોઈ હકીકતો નહોતી. આથી આ તથ્યોના કારણે, ઉપરોક્ત બે વિનણ1યો પ્રસ્તુત કેસની હકીકતોને લાગુ નહીં પડે. (૧૦) ઉપરોક્ત બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને અને ઉપર જણાવેલા કારણોએ, હાલની અપીલ ગ્રાહ્ય રાખવાની થાય છે. ઉચ્ચ અદાલતે આપેલ વાદગ્રસ્ત ચુકાદો અને આદે- તેમજ ૧૮૯૪ના અવિધવિનયમની કલમ-૧૮ હેઠળ દાખલ કરેલી રિરટ તિપરિટ-ન/રે<રન્સને સમયમયા1દાના બાધ અન્વયે રદ કરતો રે<રન્સ કોટ1નો વિનણ1ય આથી રદબાતલ કરવામાં આવે છે. આ બાબતે ઉક્ત રે<રન્સને ગુણદોષ આધારે વિનર્ણિણત કરવા રે<રન્સ કોટ1ને મોકલી આપવામાં આવે છે. અમે રે<રન્સ કોટ1ને હાલનો આદે- પ્રાપ્ત થયાની તારીખથી નવ મરિહનામાં ઉક્ત રે<રન્સને આખર <ેંસલ કરી તેનો વિનકાલ કરવાનો વિનદO- આપીએ છીએ. (૧૧) તે મુજબ હાલની અપીલ મંજૂર કરવામાં આવી છે. જો કે, ખચ1ના સંબંધમાં કોઈ હુકમ નથી...................., ન્યાયમૂર્તિત [એમ. આર. -ાહ]..................., ન્યાયમૂર્તિત [સી. ટી. રવિવકુમાર] નવી રિદલ્હી વિડસેમ્બર 12,2022. This judgment has been translated using AI Tool – SUVAS.: DISCLAIMER The translated judgements in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant / to understand it in his her language and may not be. used for any other purpose For all practical and official, purposes the English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of. execution and implementation