Full Text
Translation output
কাশৰ অেযাগ
ভাৰতৰ উ তম ন ায়ালয়
দৱানী আিপল অিধকাৰ
দৱানী আিপল নং ৩৫০ চন ২০২৩
অ ণাচল েদশ লাকেসৱা আেয়াগ ও আন এজন .............আপীলকাৰী
বনাম
িমছ হােগ মামুং আ অন ান .................... িতবাদী
ৰায়
ন ায়ধীশ এম. আৰ. াহ
১. গৗহাট উ ন ায়ালয়ৰ (ইটানগৰ িবচাৰপীঠ) খ িবচাৰপীেঠ এই
আপীলৰ ১ নং িতবাদীেয় উ ন ায়ালয়ত দািখল কৰা লখ আপীল নং
১২/২০১৯ত দান কৰা ১০.০২.২০২২ তািৰখৰ িববািদত আেদশৰ
জিৰয়েত উ ন ায়ালয়ৰ এজনীয়া িবচাৰপীেঠ লখ আেবদন নং
৬২/২০১৮ ত দান কৰা ০৫.১০.২০১৮ তািৰখৰ ৰায় আ আেদশ
খািৰজ কিৰিছল আ উ লখ আপীল ম ুৰ কিৰ অ ণাচল েদশ
লাকেসৱা আেয়াগক (ইয়াৰ িপছত ‘ লাকেসৱা আেয়াগ’ বুিল উে খ
কৰা হ’ব) এই আপীলৰ ১নং িতবাদী আ ৪নং িতবাদীৰ নিথ-প
পুনৰ মূল ায়ন কৰাৰ বােব িনেদশ িদিছল । উ িববািদত আেদশত ু
আ অস হ লাকেসৱা আেয়ােগ এই আপীল দািখল কিৰেছ ।
২. এই আপীল দািখল কিৰবলগীয়া তথ সমূহ সংি ভােৱ তলত উে খ
কৰা ধৰণৰ:
লাকেসৱা আেয়ােগ ২১.০৯.২০১৬ তািৰেখ ক
ৃ িষ উ য়ন িবষয়াৰ
২২টা পদ পূৰণৰ বােব িব াপন জািৰ কিৰিছল। এই আপীলৰ ১, ৪
আ ৫ নং িতবাদীেয় উ পদসমূহৰ বােব আেবদন কিৰিছল।
তওঁেলােক িলিখত পৰী াত সফলতােৰ উ ণ হাৱাৰ িপছত
তওঁেলাকক মৗিখক পৰী াৰ বােব মতা হিছল। িক ইয়াৰ িপছত
যিতয়া লাকেসৱা আেয়ােগ ২২ জন াথ ক বাচিন কিৰ ফলাফল
কাশ কিৰেল, তিতয়া উ তািলকাত এই আপীলৰ ১নং িতবাদী
অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ নাম সি িব নহল। এই আপীলৰ ১ নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীেয় এখন আৰ. ট. আই.
আেবদন দািখল কিৰিছল আ তাৰ িভি ত তওঁক উ ৰ বহী আ
ন ৰৰ তািলকা দান কৰা হিছল। দান কৰা তথ অনুসিৰ মূল লখ
আেবদনকাৰীেয় িলিখত পৰী াত ২৬৮.৪৫ ন ৰ লাভ কিৰিছল। ইয়াত
দখা গ’ল য এই আপীলৰ ৪ নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনৰ ৫
নং িতবাদীক ২৬৮.৭৫ ন ৰ িদয়া হিছল আ বাচিন তািলকাত ২১
নং িমক ানত ৰখা হিছল। দখা যায় য নং ১২ আ নং
৩১ৰ উ ৰৰ িচ েবাৰ (answer keys) ভল বুিল ধৰা পিৰিছল আ
সেয়েহ লাকেসৱা আেয়ােগ উ নং ১২ আ নং ৩১ বািতল
কৰাৰ িস া লিছল আ সকেলা াথ েকউ দুটা ৰ বােব
সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰ িস া লাৱা হিছল যাৰ উ ৰৰ
িচ েবাৰ ভল বুিল ধৰা পিৰিছল।
২.১ এই আপীলৰ ১ নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীেয় উ
ন ায়ালয়ৰ এজনীয়া িবচাৰপীঠত এখন লখ আেবদন দািখল কিৰিছল
য’ত আন িবষয়ৰ লগেত এই কথােটাও কিছল য তওঁ দুেয়াটা
অথাৎ নং ১২ আ ৩১ ৰ স ঠক উ ৰ িদিছল, আ এই আপীলৰ ৪
নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনৰ ৫ নং িতবাদীেয় কৱল
নং ৩১ৰ উ ৰ ৈক িদিছল আ তওঁ িনেজও এইেটা ীকাৰ কিৰেছ
য তওঁ নং ১২ৰ উ ৰ ভলৈক িদিছল । সেয়েহ তওঁক ১২নং
আ ৩১নং ৰ বােব দুই ন ৰ িনিদব পৰা গ’লেহেতন আ সইেটা
কৰা হঁেতন এই আপীলৰ ১ নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ
আেবদনকাৰীক এই আপীলৰ ৪নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং
৫ত ক অিধক ন ৰ লাভ কিৰেলেহঁেতন । সেয়েহ এই আপীলৰ ১ নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ নাম বাচিন তািলকাৰ িমক
নং ২১ত এই আপীলৰ ৪নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ ৰ সলিন
ৰখা উিচত আিছল ।
২.২ মহামান এজনীয়া িবচাৰপীেঠ উ লখ আেবদন খািৰজ কিৰিছল।
এই আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ হ উ
ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীঠৰ আদালতত যু দশন কৰা হিছল য এই
আপীলৰ ৪ নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ য় ১২ নং ৰ
উ ৰ ভলৈক িদিছল আ ৩১ নং ৰ উ ৰ স ঠকৈক িদিছল, গিতেক
লাকেসৱা আেয়ােগ তওঁক যিদও দুই ন ৰ িদিছল তওঁ এক ন ৰ
পাৱাৰেহ যাগ আ খ িবচাৰপীেঠ এই যু হণ কিৰ িববািদত ৰায়
আ আেদশৰ াৰা লখ আপীল ম ুৰ কিৰ এজনীয়া িবচাৰপীেঠ জািৰ
কৰা ৰায় আ আেদশ খািৰজ কিৰিছল আ এই আপীলৰ ১নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰী তথা এই আপীলৰ ৪ নং
িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ িনেদশ
িদিছল।
২.৩ উ ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ িয িববািদত ৰায় আ আেদশৰ
াৰা এই আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰী তথা এই
আপীলৰ ৪ নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ
মূল ায়নৰ বােব িনেদশ িদিছল সই িববািদত ৰায় আ আেদশত ু
আ অস হ লাকেসৱা আেয়ােগ এই আপীল দািখল কিৰেছ।
৩. লাকেসৱা আেয়াগৰ হ িব অিধব া অিনল বা েৱ
সবলভােৱ যু দশন কিৰেছ এই বুিল য এই গাচৰৰ তথ আ
পিৰি িতৰ পিৰে ি তত আ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ কােনা
ব ৱ াৰ অবতমানত, উ ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ এই আপীলৰ ১নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰী আ মূল িতবাদী নং ৫ ৰ
নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ িনেদশ িদ তৰভােৱ ভল কিৰেছ। এই
ন ায়ালয়ৰ Dr. NTR University of Health Sciences vs.
Dr.YerraTrinadh& Others (Civil Appeal No. 8037/2022, decided on 04.11.2022) গাছৰত িদয়া ৰায়ৰ ওপৰত আ া কট
কৰা হেছ । তেখেত তেখতৰ যু য- নিথপ ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ
কােনা ব ৱ া নাই- ইয়াৰ সমথনত অ ণাচল েদশ লাকেসৱা
আেয়াগৰ মনুেৱল আ অ ণাচল েদশ লাকেসৱা আেয়াগৰ পৰী া
পিৰচালনাৰ িনেদশনা, ২০১৭ (চমুৈক ‘িনেদশনা ২০১৭’) ৰ াসংিগক
িবধানসমূহৰ ওপৰেতা আ া কট কিৰেছ আ আমােৰা দৃ আকষণ
কিৰেছ ।
৩.১ পুনৰাই যু দশন কৰা হেছ য এই গাচৰেটাৰ ত িযেহত
দুেয়াটা ৰ উ ৰৰ িচ ভল বুিল ধৰা পিৰিছল, সেয়েহ উ সমূহ
বািতল কৰাৰ িস া লাৱা হিছল আ িতেটা ৰ েত সকেলা
াথ ক সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰ িস া লাৱা হিছল । এইেটা
উে খ কৰা হেছ য উ পদে প ‘িনেদশনা ২০১৭’ৰ দফা ৩৮(v)ৰ
সেত সংগিতপূণ ।
৪.এই আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ হ
হা জৰ হাৱা িব অিধব া মনীষ গা ামীেয় এই আপীল তী ভােৱ
িবেৰািধতা কিৰেছ ।
৪.১ তওঁ সবলভােৱ যু দশন কিৰ কয় য গাচৰৰ ব িত মী তথ
আ পিৰি িতৰ পিৰে ি তত উ ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ মূল
লখ আেবদনকাৰীৰ লগেত ৫ নং মূল িতবাদীৰ নিথ-প ৰ পুনৰ
মূল ায়নৰ িনেদশ িদয়াত কােনা ভল কৰা নাই।
এইেটা উে খ কৰা হেছ যএই আপীলৰ ১নং িতবাদীেয় লাভ
কৰা মুঠ ন ৰ ২৬৮.৪৫ আ ৫ নং মূল িতবাদীেয় লাভ কৰা মুঠ ন ৰ
২৬৮.৭৫ । আেকৗ উে খ কৰা হেছ য দুেয়াজনৰ মাজত ন ৰৰ
পাথক আিছল মা ০.৩০ ন ৰ। এইেটা উে খ কৰা হেছ য িতেটা
ব িন ৰবােব এক ন ৰৈক ধায কৰা আিছল। এইেটা উে খ কৰা
হেছ য আনিক লাকেসৱা আেয়ােগও ১২ আ ৩১ নং দুটাৰ
উ ৰৰ িচ ভল বুিল ীকাৰ কিৰেছ।এইেটা উে খ কৰা হেছ য এই
আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎমূল লখ আেবদনকাৰীেয় ১২ আ ৩১
নং দুেয়াটা ৰ স ঠক উ ৰ িদিছল আ সেয়েহ তওঁ দুই ন ৰ
( িতেটা ৰ বােব এক ন ৰ) পাৱাৰ যাগ । এইেটা উে খ কৰা
হেছ য যিদও ৫ নং মূল িতবাদীক সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ িদয়া
হেছ তওঁ কৱল ৩১ নং ৰ উ ৰেহ ৈক িদিছল আ ১২ নং
ৰ উ ৰ ভলৈক িদিছল। এইেটা উে খ কৰা হেছ য এেন
পিৰে ি তত তওঁক মা এক ন ৰেহ িদব লািগিছল, িক তাৰ
পিৰৱেত তওঁক সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ িদয়া হেছ, যাৰ ফলত
মূল লখ আেবদনকাৰী িত অন ায় কৰা হেছ।
৪.২ এইেটা উে খ কৰা হেছ য বাচিন তািলকাত মূল িতবাদী নং ৫ক
িমক নং ২১ত ৰখা হেছ আ মুঠ ন ৰৰ িভি ত মূল লখ
আেবদনকাৰী অথাৎ এই আপীলৰ ১নং িতবাদীৰ নাম বাচিন তািলকাৰ
িমক নং ২৩ত থািকব।এইেটা উে খ কৰা হেছ য যিদ মূল িতবাদী
নং ৫ক, িযজনক িমক নং ২১ত ৰখা হেছ, এটা ৰ অথাৎ নং
৩১ৰ স ঠক উ ৰ িদয়াৰ বােব এক ন ৰেহ িদয়া হঁেতন, তে মূল লখ
আেবদনকাৰীৰ নাম িমক নং ২১ত থািকলেহঁেতন। সেয়েহ এই বুিল
যু দশন কৰা হেছ য গাচৰৰ তথ আ পিৰি িতৰ পিৰে ি তত
মূল লখ আেবদনকাৰীক ন ায় দানৰ াথত উ ন ায়ালয়ৰ খ
িবচাৰপীেঠ পৰী াৰ উ ৰ বহীৰ পুনৰ মুল ায়ণৰ িনেদশ িদ স ঠক
িস া হণ কিৰেছ।
৪.৩ এইেটা উে খ কৰা হেছ য উ দুটাৰ উ ৰ াথ সকেল
ৈক িদেল বা িনিদেলও তওঁেলাকক সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰ
অথ হ’ব উ ৰ ভল হাৱা সে ও ন ৰ িদয়া।
৪.৪ ইয়াৰ উপিৰও এইেটা উে খ কৰা হেছ য গিতেক লাকেসৱা
আেয়ােগ ব লভােৱ আ া ৰখা ‘িনেদশনা ২০১৭’ৰ দফা ৩৮(v) সমুিল
েযাজ নহ’ব। এইেটা উে খ কৰা হেছ য উ িবষয়েটা কৱল সই
তেহ েযাজ হ’ব য’ত েবাৰ ভল বুিল ধৰা পেৰ িক উ ৰৰ
িচ ভল বুিল ধৰা নপেৰ।
৪.৫ এই আপীলৰ ১নং িতবাদীৰ হ হা জৰ হাৱা িব অিধব া
মনীষ গা ামীেয় এই ন ায়ালয়ৰ High Court of Tripura through the Registrar General Vs. Tirtha Sarathi Mukherjee and others, reported in (2019) 16 SCC 663, গাছৰত িদয়ািস া ৰ
ওপৰত আ া ৰািখ, সবলভােৱ যু দশন কিৰ কয় য এই ন ায়ালেয়
পযেব ণ আ মত পাষণ কৰা অনুসিৰ কােনা িনিদ ব ৱ াৰ
অবতমানেতা নিথসমূহৰ পুনৰ মূল ায়ন কিৰব পৰােটা অনুেমািদত ।
৪.৬ ওপৰত উে িখত যু সমূহ দশন কিৰ এই আিপল খািৰজ
কিৰবৈল াথনা জেনাৱা হেছ।
৫. আিম সকেলা প েৰ িব অিধব াসকেল আগবেঢ়াৱা দীঘলীয়া
নানী হণ কিৰেলা।
আৰ িণেত এইেটা মন কিৰবলগীয়া য িযেহত সাধাৰণ ানৰ
কাকতৰ দুটা অথাৎ ১২ নং আ ৩১ নং ৰ উ ৰৰ িচ
ভল বুিল ধৰা পিৰিছল, সেয়েহ লাকেসৱা আেয়ােগ উ দুটা
বািতল কিৰবৈল আ সমল ব সকেল দান কৰা উ ৰ িচ ৰ ভলৰ
বােব কােনা াথ েক যােত অন ায় কৰা নহয় তাৰ িত ল ৰািখ, ১২
নং আ ৩১ নং ৰ বােব সকেলা াথ েক সমানুপাতৰ িভি ত
ন ৰ দান কিৰবৈল িস া লিছল।গিতেক ৫ নং মূল িতবাদীেক
ধিৰ মূল লখ আেবদনকাৰী আ সকেলা াথ েক সমানুপাতৰ িভি ত
দুই ন ৰৈক দান কৰা হিছল।গিতেক সকেলা াথ ৰ া ন ৰ
এেকধৰেণ বৃ ৰ কৰাৰ এেন য়াৰ িপছত াথ সকলৰ নাম বাচিন
তািলকাত এেকই মেত থািকব আ ক
ৃ তেত এেকই থািকল।
দৰাচলেত মূল লখ আেবদনকাৰীেকা সকেলা াথ ৰ দেৰ ১২ আ ৩১
নং ৰ বােব সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ িদয়া হয়। মূল লখ
আেবদনকাৰীৰ মেত তওঁ ১২ আ ৩১ নং দুেয়াটােৰ স ঠক উ ৰ
িদিছল আ মূল িতবাদী নং ৫ য় এটা ৰ উ ৰ আ এটা
ৰ ভল উ ৰ িদিছল, কৱল এইেটা কাৰেণই উ ন ায়ালয়ৰ খ
িবচাৰপীেঠ লাকেসৱা আেয়ােগ উ ৰৰ িচ ভল বুিল ধৰা পৰা দুটা
ৰ বােব িতজন াথ ক সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ দান কৰাৰ
িয সুি ৰ িস া লিছল সই িস া ৰ িব ে মা দুজন াথ , অথাৎ
মূল লখ আেবদনকাৰী আ মূল িতবাদী নং ৫ ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ
মূল ায়নৰ িনেদশ িদয়ােটা ন ায নহয় ।
৬. ‘িনেদশনা ২০১৭’ৰ দফা ৩৮(v) অনুসিৰ, যিদ পৰী াৰ কাকতত
েটােৱই ভল আ ইয়াৰ উ ৰ মূল ায়ন স ৱ নহয়, তেন ভল
সমূহ চাই পলাব পােৰ আ তাৰ ফল েপ াথ সকলক
সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ দান কিৰব । ভল উ ৰৰ িচ ৰ েতা
এেক ধৰণৰ তলনামুলক নীিত েয়াগ কিৰ যিতয়া দুটা ৰ উ ৰ িচ
ভল বুিল ধৰা পৰাৰ ত সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰবােব
লাকেসৱা আেয়ােগ িবেবচকী িস া লিছল আ যিতয়া সকেলা
াথ েক দুই ন ৰ দান কৰা হিছল (ওপৰত উে খ কৰা দুটা ৰ
বােব এক ন ৰৈক), তেনে ত লাকেসৱা আেয়ােগ অৈবধভােৱ
আ /অথবা িনিবচাৰভােৱ আ /অথবা কােনা ভল কিৰিছল বুিল ক’ব
নাৱািৰ। গিতেক গাচৰৰ তথ আ পিৰি িতৰ িত ল ৰািখ উ
ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ কৱল দুজন াথ অথাৎ মূল লখ
আেবদনকাৰী আ মূল িতবাদী নং ৫ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ
িনেদশ িদ অিত তৰ ট কিৰেছ।
৭. ওপৰৰ কথািখিন আ উে খ কৰা কাৰণসমূহৰ বােব উ ন ায়ালয়ৰ
খ িবচাৰপীেঠ দান কৰা িববািদত ৰায় আ আেদশ হণেযাগ নহয়
আ খািৰজৰ যাগ । গিতেক এই আপীল ম ুৰ কৰা হল। উ
ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ এই আপীলৰ িতবাদী নং ১ আ িতবাদী
নং ৪ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ িনেদশ িদয়া িববািদত ৰায় আ
আেদশ ইয়াৰ াৰা খািৰজ কৰা হ’ল আ এজনীয়া িবচাৰপীেঠ দান
কৰা ৰায় আ আেদশ যাৰ জিৰয়েত িতবাদী নং ১ য় দািখল কৰা
লখ আেবদন খািৰজ কিৰিছল সই ৰায় আ আেদশ ইয়াৰ াৰা বাহাল
ৰখা হ’ল । খৰচ আেৰাপ কৰা নহ’ল।
ন ায়ধীশ এম. আৰ. াহ
ন ায়ধীশ িচ ট ৰিভক
ু মাৰ
নতন িদ ী
জানুৱাৰী ২০, ২০২৩
DISCLAIMER
"The translated
ভাৰতৰ উ তম ন ায়ালয়
দৱানী আিপল অিধকাৰ
দৱানী আিপল নং ৩৫০ চন ২০২৩
অ ণাচল েদশ লাকেসৱা আেয়াগ ও আন এজন .............আপীলকাৰী
বনাম
িমছ হােগ মামুং আ অন ান .................... িতবাদী
ৰায়
ন ায়ধীশ এম. আৰ. াহ
১. গৗহাট উ ন ায়ালয়ৰ (ইটানগৰ িবচাৰপীঠ) খ িবচাৰপীেঠ এই
আপীলৰ ১ নং িতবাদীেয় উ ন ায়ালয়ত দািখল কৰা লখ আপীল নং
১২/২০১৯ত দান কৰা ১০.০২.২০২২ তািৰখৰ িববািদত আেদশৰ
জিৰয়েত উ ন ায়ালয়ৰ এজনীয়া িবচাৰপীেঠ লখ আেবদন নং
৬২/২০১৮ ত দান কৰা ০৫.১০.২০১৮ তািৰখৰ ৰায় আ আেদশ
খািৰজ কিৰিছল আ উ লখ আপীল ম ুৰ কিৰ অ ণাচল েদশ
লাকেসৱা আেয়াগক (ইয়াৰ িপছত ‘ লাকেসৱা আেয়াগ’ বুিল উে খ
কৰা হ’ব) এই আপীলৰ ১নং িতবাদী আ ৪নং িতবাদীৰ নিথ-প
পুনৰ মূল ায়ন কৰাৰ বােব িনেদশ িদিছল । উ িববািদত আেদশত ু
আ অস হ লাকেসৱা আেয়ােগ এই আপীল দািখল কিৰেছ ।
২. এই আপীল দািখল কিৰবলগীয়া তথ সমূহ সংি ভােৱ তলত উে খ
কৰা ধৰণৰ:
লাকেসৱা আেয়ােগ ২১.০৯.২০১৬ তািৰেখ ক
ৃ িষ উ য়ন িবষয়াৰ
২২টা পদ পূৰণৰ বােব িব াপন জািৰ কিৰিছল। এই আপীলৰ ১, ৪
আ ৫ নং িতবাদীেয় উ পদসমূহৰ বােব আেবদন কিৰিছল।
তওঁেলােক িলিখত পৰী াত সফলতােৰ উ ণ হাৱাৰ িপছত
তওঁেলাকক মৗিখক পৰী াৰ বােব মতা হিছল। িক ইয়াৰ িপছত
যিতয়া লাকেসৱা আেয়ােগ ২২ জন াথ ক বাচিন কিৰ ফলাফল
কাশ কিৰেল, তিতয়া উ তািলকাত এই আপীলৰ ১নং িতবাদী
অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ নাম সি িব নহল। এই আপীলৰ ১ নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীেয় এখন আৰ. ট. আই.
আেবদন দািখল কিৰিছল আ তাৰ িভি ত তওঁক উ ৰ বহী আ
ন ৰৰ তািলকা দান কৰা হিছল। দান কৰা তথ অনুসিৰ মূল লখ
আেবদনকাৰীেয় িলিখত পৰী াত ২৬৮.৪৫ ন ৰ লাভ কিৰিছল। ইয়াত
দখা গ’ল য এই আপীলৰ ৪ নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনৰ ৫
নং িতবাদীক ২৬৮.৭৫ ন ৰ িদয়া হিছল আ বাচিন তািলকাত ২১
নং িমক ানত ৰখা হিছল। দখা যায় য নং ১২ আ নং
৩১ৰ উ ৰৰ িচ েবাৰ (answer keys) ভল বুিল ধৰা পিৰিছল আ
সেয়েহ লাকেসৱা আেয়ােগ উ নং ১২ আ নং ৩১ বািতল
কৰাৰ িস া লিছল আ সকেলা াথ েকউ দুটা ৰ বােব
সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰ িস া লাৱা হিছল যাৰ উ ৰৰ
িচ েবাৰ ভল বুিল ধৰা পিৰিছল।
২.১ এই আপীলৰ ১ নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীেয় উ
ন ায়ালয়ৰ এজনীয়া িবচাৰপীঠত এখন লখ আেবদন দািখল কিৰিছল
য’ত আন িবষয়ৰ লগেত এই কথােটাও কিছল য তওঁ দুেয়াটা
অথাৎ নং ১২ আ ৩১ ৰ স ঠক উ ৰ িদিছল, আ এই আপীলৰ ৪
নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনৰ ৫ নং িতবাদীেয় কৱল
নং ৩১ৰ উ ৰ ৈক িদিছল আ তওঁ িনেজও এইেটা ীকাৰ কিৰেছ
য তওঁ নং ১২ৰ উ ৰ ভলৈক িদিছল । সেয়েহ তওঁক ১২নং
আ ৩১নং ৰ বােব দুই ন ৰ িনিদব পৰা গ’লেহেতন আ সইেটা
কৰা হঁেতন এই আপীলৰ ১ নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ
আেবদনকাৰীক এই আপীলৰ ৪নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং
৫ত ক অিধক ন ৰ লাভ কিৰেলেহঁেতন । সেয়েহ এই আপীলৰ ১ নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ নাম বাচিন তািলকাৰ িমক
নং ২১ত এই আপীলৰ ৪নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ ৰ সলিন
ৰখা উিচত আিছল ।
২.২ মহামান এজনীয়া িবচাৰপীেঠ উ লখ আেবদন খািৰজ কিৰিছল।
এই আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ হ উ
ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীঠৰ আদালতত যু দশন কৰা হিছল য এই
আপীলৰ ৪ নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ য় ১২ নং ৰ
উ ৰ ভলৈক িদিছল আ ৩১ নং ৰ উ ৰ স ঠকৈক িদিছল, গিতেক
লাকেসৱা আেয়ােগ তওঁক যিদও দুই ন ৰ িদিছল তওঁ এক ন ৰ
পাৱাৰেহ যাগ আ খ িবচাৰপীেঠ এই যু হণ কিৰ িববািদত ৰায়
আ আেদশৰ াৰা লখ আপীল ম ুৰ কিৰ এজনীয়া িবচাৰপীেঠ জািৰ
কৰা ৰায় আ আেদশ খািৰজ কিৰিছল আ এই আপীলৰ ১নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰী তথা এই আপীলৰ ৪ নং
িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ িনেদশ
িদিছল।
২.৩ উ ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ িয িববািদত ৰায় আ আেদশৰ
াৰা এই আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰী তথা এই
আপীলৰ ৪ নং িতবাদী অথাৎ মূল িতবাদী নং ৫ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ
মূল ায়নৰ বােব িনেদশ িদিছল সই িববািদত ৰায় আ আেদশত ু
আ অস হ লাকেসৱা আেয়ােগ এই আপীল দািখল কিৰেছ।
৩. লাকেসৱা আেয়াগৰ হ িব অিধব া অিনল বা েৱ
সবলভােৱ যু দশন কিৰেছ এই বুিল য এই গাচৰৰ তথ আ
পিৰি িতৰ পিৰে ি তত আ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ কােনা
ব ৱ াৰ অবতমানত, উ ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ এই আপীলৰ ১নং
িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰী আ মূল িতবাদী নং ৫ ৰ
নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ িনেদশ িদ তৰভােৱ ভল কিৰেছ। এই
ন ায়ালয়ৰ Dr. NTR University of Health Sciences vs.
Dr.YerraTrinadh& Others (Civil Appeal No. 8037/2022, decided on 04.11.2022) গাছৰত িদয়া ৰায়ৰ ওপৰত আ া কট
কৰা হেছ । তেখেত তেখতৰ যু য- নিথপ ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ
কােনা ব ৱ া নাই- ইয়াৰ সমথনত অ ণাচল েদশ লাকেসৱা
আেয়াগৰ মনুেৱল আ অ ণাচল েদশ লাকেসৱা আেয়াগৰ পৰী া
পিৰচালনাৰ িনেদশনা, ২০১৭ (চমুৈক ‘িনেদশনা ২০১৭’) ৰ াসংিগক
িবধানসমূহৰ ওপৰেতা আ া কট কিৰেছ আ আমােৰা দৃ আকষণ
কিৰেছ ।
৩.১ পুনৰাই যু দশন কৰা হেছ য এই গাচৰেটাৰ ত িযেহত
দুেয়াটা ৰ উ ৰৰ িচ ভল বুিল ধৰা পিৰিছল, সেয়েহ উ সমূহ
বািতল কৰাৰ িস া লাৱা হিছল আ িতেটা ৰ েত সকেলা
াথ ক সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰ িস া লাৱা হিছল । এইেটা
উে খ কৰা হেছ য উ পদে প ‘িনেদশনা ২০১৭’ৰ দফা ৩৮(v)ৰ
সেত সংগিতপূণ ।
৪.এই আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎ মূল লখ আেবদনকাৰীৰ হ
হা জৰ হাৱা িব অিধব া মনীষ গা ামীেয় এই আপীল তী ভােৱ
িবেৰািধতা কিৰেছ ।
৪.১ তওঁ সবলভােৱ যু দশন কিৰ কয় য গাচৰৰ ব িত মী তথ
আ পিৰি িতৰ পিৰে ি তত উ ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ মূল
লখ আেবদনকাৰীৰ লগেত ৫ নং মূল িতবাদীৰ নিথ-প ৰ পুনৰ
মূল ায়নৰ িনেদশ িদয়াত কােনা ভল কৰা নাই।
এইেটা উে খ কৰা হেছ যএই আপীলৰ ১নং িতবাদীেয় লাভ
কৰা মুঠ ন ৰ ২৬৮.৪৫ আ ৫ নং মূল িতবাদীেয় লাভ কৰা মুঠ ন ৰ
২৬৮.৭৫ । আেকৗ উে খ কৰা হেছ য দুেয়াজনৰ মাজত ন ৰৰ
পাথক আিছল মা ০.৩০ ন ৰ। এইেটা উে খ কৰা হেছ য িতেটা
ব িন ৰবােব এক ন ৰৈক ধায কৰা আিছল। এইেটা উে খ কৰা
হেছ য আনিক লাকেসৱা আেয়ােগও ১২ আ ৩১ নং দুটাৰ
উ ৰৰ িচ ভল বুিল ীকাৰ কিৰেছ।এইেটা উে খ কৰা হেছ য এই
আপীলৰ ১নং িতবাদী অথাৎমূল লখ আেবদনকাৰীেয় ১২ আ ৩১
নং দুেয়াটা ৰ স ঠক উ ৰ িদিছল আ সেয়েহ তওঁ দুই ন ৰ
( িতেটা ৰ বােব এক ন ৰ) পাৱাৰ যাগ । এইেটা উে খ কৰা
হেছ য যিদও ৫ নং মূল িতবাদীক সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ িদয়া
হেছ তওঁ কৱল ৩১ নং ৰ উ ৰেহ ৈক িদিছল আ ১২ নং
ৰ উ ৰ ভলৈক িদিছল। এইেটা উে খ কৰা হেছ য এেন
পিৰে ি তত তওঁক মা এক ন ৰেহ িদব লািগিছল, িক তাৰ
পিৰৱেত তওঁক সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ িদয়া হেছ, যাৰ ফলত
মূল লখ আেবদনকাৰী িত অন ায় কৰা হেছ।
৪.২ এইেটা উে খ কৰা হেছ য বাচিন তািলকাত মূল িতবাদী নং ৫ক
িমক নং ২১ত ৰখা হেছ আ মুঠ ন ৰৰ িভি ত মূল লখ
আেবদনকাৰী অথাৎ এই আপীলৰ ১নং িতবাদীৰ নাম বাচিন তািলকাৰ
িমক নং ২৩ত থািকব।এইেটা উে খ কৰা হেছ য যিদ মূল িতবাদী
নং ৫ক, িযজনক িমক নং ২১ত ৰখা হেছ, এটা ৰ অথাৎ নং
৩১ৰ স ঠক উ ৰ িদয়াৰ বােব এক ন ৰেহ িদয়া হঁেতন, তে মূল লখ
আেবদনকাৰীৰ নাম িমক নং ২১ত থািকলেহঁেতন। সেয়েহ এই বুিল
যু দশন কৰা হেছ য গাচৰৰ তথ আ পিৰি িতৰ পিৰে ি তত
মূল লখ আেবদনকাৰীক ন ায় দানৰ াথত উ ন ায়ালয়ৰ খ
িবচাৰপীেঠ পৰী াৰ উ ৰ বহীৰ পুনৰ মুল ায়ণৰ িনেদশ িদ স ঠক
িস া হণ কিৰেছ।
৪.৩ এইেটা উে খ কৰা হেছ য উ দুটাৰ উ ৰ াথ সকেল
ৈক িদেল বা িনিদেলও তওঁেলাকক সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰ
অথ হ’ব উ ৰ ভল হাৱা সে ও ন ৰ িদয়া।
৪.৪ ইয়াৰ উপিৰও এইেটা উে খ কৰা হেছ য গিতেক লাকেসৱা
আেয়ােগ ব লভােৱ আ া ৰখা ‘িনেদশনা ২০১৭’ৰ দফা ৩৮(v) সমুিল
েযাজ নহ’ব। এইেটা উে খ কৰা হেছ য উ িবষয়েটা কৱল সই
তেহ েযাজ হ’ব য’ত েবাৰ ভল বুিল ধৰা পেৰ িক উ ৰৰ
িচ ভল বুিল ধৰা নপেৰ।
৪.৫ এই আপীলৰ ১নং িতবাদীৰ হ হা জৰ হাৱা িব অিধব া
মনীষ গা ামীেয় এই ন ায়ালয়ৰ High Court of Tripura through the Registrar General Vs. Tirtha Sarathi Mukherjee and others, reported in (2019) 16 SCC 663, গাছৰত িদয়ািস া ৰ
ওপৰত আ া ৰািখ, সবলভােৱ যু দশন কিৰ কয় য এই ন ায়ালেয়
পযেব ণ আ মত পাষণ কৰা অনুসিৰ কােনা িনিদ ব ৱ াৰ
অবতমানেতা নিথসমূহৰ পুনৰ মূল ায়ন কিৰব পৰােটা অনুেমািদত ।
৪.৬ ওপৰত উে িখত যু সমূহ দশন কিৰ এই আিপল খািৰজ
কিৰবৈল াথনা জেনাৱা হেছ।
৫. আিম সকেলা প েৰ িব অিধব াসকেল আগবেঢ়াৱা দীঘলীয়া
নানী হণ কিৰেলা।
আৰ িণেত এইেটা মন কিৰবলগীয়া য িযেহত সাধাৰণ ানৰ
কাকতৰ দুটা অথাৎ ১২ নং আ ৩১ নং ৰ উ ৰৰ িচ
ভল বুিল ধৰা পিৰিছল, সেয়েহ লাকেসৱা আেয়ােগ উ দুটা
বািতল কিৰবৈল আ সমল ব সকেল দান কৰা উ ৰ িচ ৰ ভলৰ
বােব কােনা াথ েক যােত অন ায় কৰা নহয় তাৰ িত ল ৰািখ, ১২
নং আ ৩১ নং ৰ বােব সকেলা াথ েক সমানুপাতৰ িভি ত
ন ৰ দান কিৰবৈল িস া লিছল।গিতেক ৫ নং মূল িতবাদীেক
ধিৰ মূল লখ আেবদনকাৰী আ সকেলা াথ েক সমানুপাতৰ িভি ত
দুই ন ৰৈক দান কৰা হিছল।গিতেক সকেলা াথ ৰ া ন ৰ
এেকধৰেণ বৃ ৰ কৰাৰ এেন য়াৰ িপছত াথ সকলৰ নাম বাচিন
তািলকাত এেকই মেত থািকব আ ক
ৃ তেত এেকই থািকল।
দৰাচলেত মূল লখ আেবদনকাৰীেকা সকেলা াথ ৰ দেৰ ১২ আ ৩১
নং ৰ বােব সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ িদয়া হয়। মূল লখ
আেবদনকাৰীৰ মেত তওঁ ১২ আ ৩১ নং দুেয়াটােৰ স ঠক উ ৰ
িদিছল আ মূল িতবাদী নং ৫ য় এটা ৰ উ ৰ আ এটা
ৰ ভল উ ৰ িদিছল, কৱল এইেটা কাৰেণই উ ন ায়ালয়ৰ খ
িবচাৰপীেঠ লাকেসৱা আেয়ােগ উ ৰৰ িচ ভল বুিল ধৰা পৰা দুটা
ৰ বােব িতজন াথ ক সমানুপাতৰ িভি ত দুই ন ৰ দান কৰাৰ
িয সুি ৰ িস া লিছল সই িস া ৰ িব ে মা দুজন াথ , অথাৎ
মূল লখ আেবদনকাৰী আ মূল িতবাদী নং ৫ ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ
মূল ায়নৰ িনেদশ িদয়ােটা ন ায নহয় ।
৬. ‘িনেদশনা ২০১৭’ৰ দফা ৩৮(v) অনুসিৰ, যিদ পৰী াৰ কাকতত
েটােৱই ভল আ ইয়াৰ উ ৰ মূল ায়ন স ৱ নহয়, তেন ভল
সমূহ চাই পলাব পােৰ আ তাৰ ফল েপ াথ সকলক
সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ দান কিৰব । ভল উ ৰৰ িচ ৰ েতা
এেক ধৰণৰ তলনামুলক নীিত েয়াগ কিৰ যিতয়া দুটা ৰ উ ৰ িচ
ভল বুিল ধৰা পৰাৰ ত সমানুপাতৰ িভি ত ন ৰ িদয়াৰবােব
লাকেসৱা আেয়ােগ িবেবচকী িস া লিছল আ যিতয়া সকেলা
াথ েক দুই ন ৰ দান কৰা হিছল (ওপৰত উে খ কৰা দুটা ৰ
বােব এক ন ৰৈক), তেনে ত লাকেসৱা আেয়ােগ অৈবধভােৱ
আ /অথবা িনিবচাৰভােৱ আ /অথবা কােনা ভল কিৰিছল বুিল ক’ব
নাৱািৰ। গিতেক গাচৰৰ তথ আ পিৰি িতৰ িত ল ৰািখ উ
ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ কৱল দুজন াথ অথাৎ মূল লখ
আেবদনকাৰী আ মূল িতবাদী নং ৫ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ
িনেদশ িদ অিত তৰ ট কিৰেছ।
৭. ওপৰৰ কথািখিন আ উে খ কৰা কাৰণসমূহৰ বােব উ ন ায়ালয়ৰ
খ িবচাৰপীেঠ দান কৰা িববািদত ৰায় আ আেদশ হণেযাগ নহয়
আ খািৰজৰ যাগ । গিতেক এই আপীল ম ুৰ কৰা হল। উ
ন ায়ালয়ৰ খ িবচাৰপীেঠ এই আপীলৰ িতবাদী নং ১ আ িতবাদী
নং ৪ৰ নিথ-প ৰ পুনৰ মূল ায়নৰ িনেদশ িদয়া িববািদত ৰায় আ
আেদশ ইয়াৰ াৰা খািৰজ কৰা হ’ল আ এজনীয়া িবচাৰপীেঠ দান
কৰা ৰায় আ আেদশ যাৰ জিৰয়েত িতবাদী নং ১ য় দািখল কৰা
লখ আেবদন খািৰজ কিৰিছল সই ৰায় আ আেদশ ইয়াৰ াৰা বাহাল
ৰখা হ’ল । খৰচ আেৰাপ কৰা নহ’ল।
ন ায়ধীশ এম. আৰ. াহ
ন ায়ধীশ িচ ট ৰিভক
ু মাৰ
নতন িদ ী
জানুৱাৰী ২০, ২০২৩
DISCLAIMER
"The translated
JUDGMENT
in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to understand it in his/her language and may not be used for any other purpose. For all practical and official purposes, the English version of the judgment shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and implementation".
“ ানীয় ভাষাৈল অনূিদত এই ৰায় গাচৰত জিড়ত প ই বু জ পাৱাৰ উে েশ
সীিমত ব ৱহাৰৰ বােবেহ। ইয়াৰ বােদ অন ত অনূিদত প ব ৱ ত নহব।
সকেলা ব ৱহািৰক আ িবভাগীয় কামৰ লগেত ৰায়ৰ কায কৰীকৰণ আ
পায়ণৰ েতা এই ৰায়ৰ ইংৰাজী সং ৰণেটােৱই স ঠক িবেবিচত হব।“
Supreme Court Judgment in Civil Appeal No. 350 of 2023
Translated by: Suchenjit Bayan
Senior Grade Translator, Translation Wing, Gauhati High Court
“ ানীয় ভাষাৈল অনূিদত এই ৰায় গাচৰত জিড়ত প ই বু জ পাৱাৰ উে েশ
সীিমত ব ৱহাৰৰ বােবেহ। ইয়াৰ বােদ অন ত অনূিদত প ব ৱ ত নহব।
সকেলা ব ৱহািৰক আ িবভাগীয় কামৰ লগেত ৰায়ৰ কায কৰীকৰণ আ
পায়ণৰ েতা এই ৰায়ৰ ইংৰাজী সং ৰণেটােৱই স ঠক িবেবিচত হব।“
Supreme Court Judgment in Civil Appeal No. 350 of 2023
Translated by: Suchenjit Bayan
Senior Grade Translator, Translation Wing, Gauhati High Court
Chief Translator, Translation Wing, Gauhati High Court