Chaus Tausif Alimiya v. Meman Mohammad Umar Anvarbhai

:
DISCLAIMER The translated judgements in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to
/ understand it in his her language and may not be used for
. , any other purpose For all practical and official purposes the
English version of the judgement shall be authentic and shall hold the field for the purpose of execution and
. implementation
બિનઅહેવાલપાત્ર
ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં
દીવાની અપીલીય ન્યાયક્ષેત્ર
સિવિલ અપીલ નંબર - ૧૨૪૧-૧૨૪૨/૨૦૨૩
(એસ.એલ.પી.(દિવાની) નંબર.૭૨૮૧-૭૨૮૨/૨૦૨૨ માંથી ઉદ્ભવેલ)
ચાઉસ તૌશિફ અલીમિયા વગેરે. ...અપીલકર્તા(ઓ)
વિરૂદ્ધ
મેમણ મહમ્મદ ઉમર અનવરભાઈ અને અન્ય. ... સામાવાળા(ઓ)
ચુકાદો
વિક્રમ નાથ, ન્યાયમૂર્તિ.
પરવાનગી મંજૂર.
૨. બંને અપીલકર્તાઓ, ચાઉસ તૌશિફ અલીમિયા (હવે પછી અલીમિયા

તરીકે ઓળખવામાં આવશે) અને શૈખ તૌફિક મોહમ્મદ સોકત (હવે પછી સોકત
તરીકે ઓળખવામાં આવશે) રજિસ્ટ્રેશન નંબર જીજે-૧૮-એએમ-૭૭૧૧
ધરાવતા એક જ વાહન, વેગન-આર કારમાં સાથે મુસાફરી કરી રહ્યા હતા.
તા.૨૨/૦૮/૨૦૧૨ ના રોજ સદર વાહનનો અકસ્માત થયો, જેના કારણે બંને
અપીલકર્તાઓને ગંભીર ઇજા પહોંચી હતી.
૩. સોકત દ્વારા રૂ.૫,૦૦,૦૦૦/-નું વળતર માંગવા માટે
એમ.એ.સી.પી.નંબર - ૬૩૮/૨૦૧૨ દાખલ કરવામાં આવ્યો, જયારે અન્ય
અપિલકર્તા અલીમિયા દ્વારા એમ.એ.સી.પી.નંબર - ૧૨૨/૨૦૧૩ દાખલ
કરવામાં આવ્યો, જેણે મોટર વાહન અધિનિયમ, ૧૯૮૮ની કલમ ૧૬૬ હેઠળ
રૂ.૫૦,૦૦,૦૦૦/-નું વળતર માંગ્યું. આ અકસ્માતમાં સોકતને ૭૦% કાયમી
વિકલાંગતા થઈ હતી, જ્યારે અલીમિયાને ૯૫% કાયમી વિકલાંગતા થઈ હતી.
પંચ દ્વારા તારીખ ૦૪/૦૮/૨૦૧૭ના હુકમથી નીચે દર્શાવેલા કોષ્ટકો અનુસાર
વળતર આપવા ચુકાદો આપવામાં આવ્યો હતોઃ
એમ.એ.સી.પી.નંબર - ૧૨૨/૨૦૧૩ (દાવેદારઃ તૌસીફ અલીમિયા):
૧ રૂ.૬,૧૫,૬૦૦-૦૦ ભાવિ આવકનું નુકશાન
૨ રૂ.૯૦,૪૫૩-૦૦ તબીબી ખર્ચ
૩ રૂ.3,00,000-00 ભવિષ્યની તબીબી સારવારનો ખર્ચ
૪ રૂ.૧૦,૦૦૦-૦૦ પીડા, આઘાત અને કષ્ટ બદલ

૫ રૂ.૧૦,૦૦૦-૦૦ પરિવહન ખર્ચ માટે
૬ રૂ.૧૦,૨૬.૦૫૩-૦૦ કુલ વળતર રકમ
૭ રૂ. 3,00,000-00 રૂ.૧૦,૨૬,૦૫૩/-ની કુલ રકમ પર વ્યાજ
ગણતી વખતે ભવિષ્યના તબીબી સારવાર ખર્ચ
માટે અપાયેલ રકમ બાદ કરવી.
૮ રૂ.૭,૨૬,૦૫૩-૦૦ દર્શાવ્યા મુજબ ક્રમાંક - ૮ની રકમ પર વાર્ષિક
૯ ટકા વ્યાજની ગણતરી કરવામાં આવશે.
એમ.એ.સી.પી.નં. ૬૩૮/૨૦૧૨ (દાવેદારઃ તૌફિક મોહમ્મદ સોકત):
૧ રૂ.૪,૫૩,૬૦૦-૦૦ ભાવિ આવકનું નુકસાન
૨ રૂ.૯૪,૪૧૯-૦૦ તબીબી ખર્ચ
૩ રૂ.૧૮૦૦૦-૦૦ આવકનું થયેલ નુકસાન.
૪ રૂ.૧૦,૦૦૦-૦૦ પીડા, આઘાત અને કષ્ટ બદલ
૫ રૂ.૧૦,૦૦૦-૦૦ પરિવહન ખર્ચ માટે
૬ રૂ.૫,૮૬,૦૧૯-૦૦ કુલ વળતર રકમ
૪. પંચના ઉપરોક્ત આદેશથી અસંતુષ્ટ અપીલકર્તાઓ અલીમિયા અને
સોકત દ્વારા અનુક્રમે ફર્સ્ટ અપીલ નંબર ૩૦૨૨/૨૦૧૮ અને ફર્સ્ટ અપીલ નંબર
૩૨૩૪/૨૦૨૧ થી ઉચ્ચ ન્યાયાલય સમક્ષ અપીલ કરવામાં આવેલ. ઉચ્ચ
અદાલતે બંને અપીલોને આંશિક રીતે મંજૂર કરી અને વળતરમાં ભવિષ્યની
સંભાવનાઓ ઉમેરીને ૫૦ ટકાનો વધારો કર્યો તેમજ ટ્રીબ્યુનલ દ્વારા નક્કી

કરવામાં આવેલી માસિક રૂ.૨૦૦૦/-ની આવક વધારીને અપીલકર્તાઓના
ટ્રીબ્યુનલ સમક્ષના કલેઈમ પ્રમાણે માસિક રૂ.૩૦૦૦/- કરવામાં આવી હતી.
ઉચ્ચ અદાલત દ્વારા તેના આદેશમાં તૈયાર કરવામાં આવેલા નીચે આપેલા કોષ્ટક
પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, અન્ય સદર હેઠળ પણ રકમમાં વધારો કરવામાં આવ્યો
હતો :
પ્રથમ અપીલ નંબર - ૩૦૨૨/૨૦૧૮, અપીલકર્તા અલીમિયા નીચે મુજબના
વળતરના હકદાર રેહશે.
રૂ.૩,૦૦૦/- (માસિક આવક)
+ રૂ. ૧૫૦૦/- (૫૦% સંભવિત આવક)
= રૂ.૪૫૦૦/- x ૯૫% (વિકલાંગતા)
= રૂ.૪૨૭૫/- x ૧૨ = ૫૧,૩૦૦/- x ૧૮ (ગુણાંક)
= રૂ.૯,૨૩,૪૦૦/- (ભાવિ આવકનું નુકસાન)
ભાવિ આવકનું નુકસાન રૂ. ૯,૨૩,૪૦૦/-
તબીબી ખર્ચ રૂ.૯૦,૪૫૩/-
ભાવિ તબીબી ખર્ચ રૂ. ૩,૦૦,૦૦૦/-
પીડા, આઘાત અને કષ્ટ બદલ રૂ. ૧,૨૫,૦૦૦/-
પરિવહન ખર્ચ રૂ.૧૦,૦૦૦/-
કુલ વળતર રૂ.૧૪,૪૮,૮૫૩/-
ફર્સ્ટ અપીલ નં.૩૨૩૪/૨૦૨૧ માં અપીલકર્તા સોકતને નીચે મુજબ વળતરને
હકદાર ઠરાવેલ.

રૂ. ૩૦૦૦/-(માસિક આવક)
+ રૂ. ૧,૫૦૦/-(૫૦% સંભવિત આવક)
= રૂ. ૪,૫૦૦/- x ૭૦% (વિકલાંગતા)
= રૂ. ૩,૧૫૦/- X ૧૨ = રૂ. ૩૭,૮૦૦/- x ૧૮ (ગુણાંક)
= રૂ. ૬,૮૦,૪૦૦/- (આવકનું ભાવિ નુકસાન)
ભાવિ આવકનું નુકસાન રૂ. ૬,૮૦,૪૦૦/-
તબીબી ખર્ચ રૂ. ૯૪,૪૧૯/-
પીડા, આઘાત અને કષ્ટ બદલ રૂ. ૭૫,૦૦૦/-
પરિવહનનો ખર્ચ રૂ. ૧૦,૦૦૦/-
આવકનું વાસ્તવિક નુકસાન રૂ. ૧૮,૦૦૦/-
કુલ વળતર રૂ. ૮,૭૭,૮૧૯/-
જેનાથી અસંતુષ્ટ, અપીલકર્તાઓ આ કોર્ટ સમક્ષ વળતરમાં વધારો કરવાનો દાવો
કરી રહ્યા છે. સિવિલ અપીલ @ઍસ.ઍલ.પી. (સી) નં. ૭૨૮૧ ઓફ ૨૦૨૨
અલીમિયા દ્વારા ફાઇલ કરવામાં આવેલ છે, જ્યારે સિવિલ અપીલ
@ઍસ.ઍલ.પી. (સી) નં.૭૨૮૨ ઓફ ૨૦૨૨ સોકત દ્વારા ફાઇલ કરવામાં
આવેલ છે. અપીલકર્તાઓ દ્વારા નીચે દર્શાવેલા વિવિધ હેડ્સ હેઠળ વૃદ્ધિનો દાવો
કરવામાં આવેલ છેઃ
(૧) આજના સમયમાં રૂ. ૩,૦૦૦/- ની માસિક આવક ખૂબ ઓછી છે, અને
આથી જે રકમ વધારીને અલીમિયા માટે માસીક રૂ. ૧૦,૦૦૦/- અને સોકત

માટે માસીક રૂ. ૬,૫૦૦/- કરવી જોઈએ.
(૨) ભાવિ સંભાવનાઓ ના મથાળા હેઠળ, અલીમિયાને રૂ. ૮ લાખની રકમ
અને સોકતને રૂ. ૧૦ લાખની રકમ મંજુર કરવી જોઈએ.
(૩) ભવિષ્યના મેડિકલ ખર્ચ હેઠળ, અલીમિયાનાં સંબંધમાં, રકમ વધારીને
રૂ.૯,૭૨,૦૦૦/- (ફિઝિયોથેરાપી માટે) અને રૂ. ૨,૦૦,૦૦૦/-
(પરીવહન ખર્ચ માટે) આપવી જોઈએ. જયારે સોકતનાં સંબંધમાં, તે રકમ
વધારીને અનુક્રમે રૂ. ૫૦,૦૦૦/- અને રૂ. ૨૫,૦૦૦/- આપવી જોઈએ.
(૪) અલીમિયાને થયેલ દર્દ, પીડા અને આઘાત બદલ, વળતર ની રકમ
વધારીને રૂ. ૧૫ લાખ, જયારે સોકત માટે આ રકમ વધારીને રૂ. ૧૦ લાખ કરવી
જોઈએ.
(૫) જીવન જરુરીયાત ના સાધનો ના નુકસાન ના મથાળા હેઠળ, રુ.૫૦,૦૦૦/- નું વળતર બન્ને અપીલકર્તાઓને આપવું જોઈએ.
(૬) લગ્ન ની શક્યતાઓના નુકસાન ના મથાળા હેઠળ, રુ.૩ લાખની રકમ
બંને અપીલકર્તાઓને મંજુર કરવી જોઈએ.
(૭) આયુષ્ય અપેક્ષામાં ઘટ બદલના વળતર માટે, અલીમિયાને રૂ.૧૦ લાખ
અને સોકત ને રુ.૫ લાખ ની રકમ મંજુર કરવી જોઈએ.
(૮) અલીમીયા ને રુ.૧૦,૮૦,૦૦૦/- નો સહાયક રોકવા અંગેનો ચાર્જ
મંજુર કરવો જોઈએ. સહાયક રોકવાના ચાર્જ ના હેડ હેઠળ, સોકત માટે કોઈ દાવો
કરવામાં આવેલ નથી.

(૯) વિશેષ આહાર અને પોષણ માટે, બંને અપીલકર્તાઓને રૂ.
૧,૦૦,૦૦૦/- ની રકમ મંજુર કરવી જોઈએ.
(૧૦) કાયદાકીય ખર્ચની સામે બંને અપીલકર્તાઓને રૂ. ૫૦,૦૦૦/- ની રકમ
મંજુર કરવી જોઈએ.
૬. બીજી તરફ, સામાવાળા વીમા કંપનીના વિદ્વાન વકીલ દ્વારા રજુઆત
કરેલ છે કે ઉચ્ચ અદાલતે કાયદા હેઠળ સ્વીકાર્ય વિવિધ શીર્ષકો હેઠળ નયાયીક
અને વ્યાજબી વળતર આપ્યું છે અને તેમાં વધુ કોઈ વધારાની જરૂર નથી. આ
અરજીઓ ગુણદોષની દ્રષ્ટિએ, શ્રેષ્ટતા વિનાની છે અને તેથી ફગાવી શકાય તેમ
છે. અપીલકર્તાઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા દાવાઓના સંબંધમાં, વિદ્વાન વકીલ
શ્રી દ્વારા રજુઆત કરેલ છે કે અપીલકર્તાઓએ ઉચ્ચ ન્યાયાલય સમક્ષ માસિક
આવક રૂ.૩૦૦૦/- નો દાવો કરેલ હતો. સદર આંકડો સ્વીકારી લેવામાં આવેલ
છે અને તેથી આ કોર્ટ દ્વારા માસિક આવકના વધારાનો કોઈ જ પ્રશ્ન પેદા થતો
નથી. બાકીના કલેઈમ કરવામાં આવી રહ્યા છે તે નીચેની અદાલતોમાં કરવામાં
આવેલી પ્લીડીંન્ગ્સ અને દલિલોથી વિપરીત છે.
૭. તેવી પણ રજૂઆત કરવામાં આવેલ કે ઉચ્ચ અદાલતે ભવિષ્યની
સંભવિતતાઓના હેડ તળે, ૫૦ ટકા સુધીનો લાભ બંને અપીલકર્તાઓને આપી
દીધેલ છે. આ કલેઈમ પણ ફગાવી દેવો જોઈએ.

૮. જયાં સુધી સહાયક ચાર્જ, વિશેષ આહાર અને પરીવહન ખર્ચ ના
કલેઈમનો સવાલ છે, સામાવાળાના વિદ્વાન વકીલે રજૂઆત કરી હતી કે, ઉચ્ચ
ન્યાયાલય દ્વારા તબીબી ખર્ચ માટે આપવામાં આવેલ ૱૩,૦૦,૦૦૦/- ની
વળતરની રકમમાં ઉપરોક્ત કલેઈમ સમાવિષ્ટ છે. એટલે આવા દાવાઓ
ટકવાપાત્ર નથી. જ્યાં સુધી પરિવહન ખર્ચનો સવાલ છે, હાઇકોર્ટે બંને
અપીલકર્તાઓને રૂ.૧૦,૦૦૦/- ની રકમ આપેલ છે. અપીલકર્તાઓ દ્વારા
અન્ય વિવિધ હેડ્સ હેઠળ કરવામાં આવેલા દાવાઓ કાયદામાં ટકવાપાત્ર નથી.
આથી, એવી રજૂઆત કરવામાં આવેલ છે કે, આ અરજીઓ ફગાવી દેવી જોઈએ.
૯. કલેઈમ્સ પર ન્યાયિક કાર્યવાહી કરતા પહેલા, બંને અપીલકર્તાઓ કે જેઓની
તબીબી સ્થિતિ બાબતે કોઈએ પડકાર કર્યો નથી, તેના વિશે ટ્રિબ્યુનલના
તારણોને અહિ નોંધવા યોગ્ય રહેશે.
૧૦. ટ્રિબ્યુનલે હકદારી અને વળતરની રકમ સાથે સંબંધિત મુદ્દા નંબર ૨ નો
નિર્ણય કરતી વખતે, બંને અપીલકર્તાઓને થયેલ વિકલાંગતા વિશે ફકરા નંબર
૨૦.૧ માં વિગતવાર જાણકારી આપી છે. જે નીચે મુજબ કંડારેલ છેઃ
"૨૦.૧ હવે, વળતરની રકમનું મૂલ્યાંકન અને ગણતરી કરતી વખતે, સામાવાળા નં. ૩ ના વિદ્વાન વકિલ શ્રી એસ. જી. શાહે વિકલાંગતાની
ટકાવારી અંગે વાંધો ઉઠાવ્યો છે અને જણાવેલ છે કે દાવેદાર તૌસીફ અને

દાવેદાર તૌફીકને વિકલાંગતા અંગેનું પ્રમાણપત્ર આપનારા ડૉક્ટરોની
વીમા કંપની તરફથી તેમણે વિગતવાર ઉલટતપાસ કરેલ છે. વિદ્વાન વકિલ
દ્વારા તે મતલબની રજૂઆત કરવામાં આવી છે કે, નયન પંચોલી નામના
ડૉક્ટરે, જે યુરોલોજીના નિષ્ણાત નથી, કિડનીની અસમર્થતા ૨૫ ટકા
હોવાનું મંતવ્ય આપ્યું છે અને ૪૫ ટકા સુધી બરોળની અસમર્થતાનું
મૂલ્યાંકન કર્યું છે અને આ માનનીય ટ્રિબ્યુનલનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે કે, સદર
ડોકટરે પોતાની ઉલટતપાસમાં ઉપરોક્ત હકીકતોને સ્વીકારી છે, પરંતુ
તૌફીક નામના સાક્ષીના વિકલાંગતા પ્રમાણપત્રને ધ્યાનમાં રાખતા મારો
દ્રઢ મત છે કે અકસ્માતને કારણે તેમને શરીરમાંથી બરોળ અને એક કિડની
દૂર કરવાની ફરજ પડી હતી. તેથી તેવું માનવામાં કોઈ અડચણ નથી કે
સંપૂર્ણ શરીરના સંદર્ભમાં તેઓ ૭૦% કાયમી વિકલાંગતા ધરાવે છે. જ્યારે
દાવેદાર તૌસિફ કે જે પેરાપ્લીજીયા (લકવો) નામની બિમારીથી પીડાય છે
અને તેને કરોડરજ્જુમાં ડી-૧૦ અને ડી-૧૧ તથા ટીબિયા-ફિબુલા નામના
હાડકાંમાં અસ્થિભંગ થયેલ છે અને ટેલસ નામના સ્નાયુ પોતાના સ્થાનથી
ખસી ગયેલ છે, તે સામાન્ય માણસ તરીકે પોતાનું જીવન જીવવામાં
અસમર્થ છે અને તેની હાલત એટલી ખરાબ છે કે તે પોતે પોતાની રીતે
પેશાબ અને ઝાડો પણ પસાર કરી શકતો નથી અને શરીરના આવશ્યક
ભાગો પરથી નિયંત્રણ પણ ગુમાવી બેસેલ છે; એટલે મને એ માનવામાં
કોઈ સંકોચ નથી કે તૌસિફ ૯૫ ટકા શરીરની કાયમી વિકલાંગતા ધરાવે છે.

આથી હું વીમા કંપની તરફે વિદ્વાન વકીલ શ્રી એસ. જી. શાહે કરેલી દલીલ
સાથે સંમત નથી અને મારા મત મુજબ દાવેદાર તૌસીફની ૯૫ ટકા અને
તૌફીકની ૭૦ ટકા વિકલાંગતાનું મૂલ્યાંકન કરવું યોગ્ય લાગે છે. આ
વિકલાંગતા અંગેના પ્રમાણપત્રો અહીં અનુક્રમે આંક ૩૫ અને ૩૬ થી રજુ
છે.”
૧૧. પરિચ્છેદ ૭ અને ૮ માં નોંધેલા ઉચ્ચ અદાલતના ચુકાદામાંથી આપણને
જાણવા મળે છે કે, અપીલકર્તા દ્વારા રુ.૩,૦૦૦/- ની માસિક આવક
વધારવાનો દાવો કરાયેલ હતો, જે ઉચ્ચ અદાલતે ભવિષ્યની ૫૦ ટકા
શક્યતાઓ સાથે સ્વીકાર્યો છે.
૧૨. ઉચ્ચ અદાલતે અપીલકર્તા અલીમિયાને ભવિષ્યના તબીબી ખર્ચ માટે
રૂ.૩,૦૦,૦૦૦/- મંજુર કરેલ છે. જો કે, અન્ય અપીલકર્તા સોકતને ભવિષ્યમાં
આવા કોઈ તબીબી ખર્ચ આપવામાં આવેલ નથી.
૧૩. ઉચ્ચ અદાલતે દર્દ, આઘાત અને પીડા હેઠળ વળતરની રકમ
રૂ. ૧૦,૦૦૦/- થી વધારીને અલીમિયાં માટે રૂ. ૧,૨૦,૦૦૦/- અને સોકત
માટે રૂ. ૭૫,૦૦૦/- કરેલ હતી.
૧૪. તબીબી સ્થિતિના સંદર્ભમાં ટ્રિબ્યુનલ દ્વારા નોંધાયેલા તારણો વીમા કંપની

કે વાહનના માલિક દ્વારા પડકારવામાં આવ્યા નથી.
૧૫. પક્ષોના વિદ્વાન વકીલે રજૂ કરેલી રજૂઆતો અને રેકોર્ડ પરનાં તથ્યો સંદર્ભે
વિચાર કર્યા બાદ, અપીલકર્તાઓએ ઉઠાવેલા દરેક કલેઈમ નીચે પ્રમાણે ધ્યાને
લીધેલ છે.
૧૬. આવક વધારવા માટેનો દાવો સ્વીકારી શકાશે નહીં. અપીલકર્તાઓેએ પોતે
રૂ.૩,૦૦૦/- નો દાવો ઉચ્ચ અદાલત સમક્ષ કરેલ હતો, જે દાવાનો સ્વીકાર
થયેલ હતો. ઉચ્ચ અદાલતે ચુકાદો આપ્યો છે કે, જે વર્ષે અકસ્માત થયો હતો તે
વર્ષને ધ્યાનમાં રાખીને અને અપીલકર્તાઓ દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલી દલીલ પર
આધાર રાખીને આ નિર્ણય ન્યાયિક અને વાજબી હતો. ઉચ્ચ અદાલતે
‘ભવિષ્યની સંભાવનાઓ’ શીર્ષક હેઠળ ૫૦ ટકાના વધારાનો આદેશ પણ
આપ્યો હતો અને તેથી આ સંબંધમાં કોઈ પણ કલેઈમ સ્વીકારી શકાય નહીં.
૧૭. અપીલકર્તા અલીમિયા માટે ભવિષ્યના તબીબી ખર્ચ માટેના દાવાના
સંબંધમાં કે જે ૯૫ ટકા વિકલાંગતાનો ભોગ બનેલ છે અને આજીવન
ફિઝિયોથેરાપી સેવાઓની જરૂર પડશે. ઉચ્ચ ન્યાયાલય દ્વારા આપવામાં આવેલું
વળતર રૂ.૩,૦૦,૦૦૦/- ઓછ
ુ ં લાગે છે. આ સંબંધમાં, હાલના સિવિલ
કલેઈમ નં. ૪૬૪૮/૨૦૨૨ ના ચુકાદા તા.૦૬/૦૭/૨૦૨૨ મુજબ અભિમન્યુ
પ્રતાપ સિંહ વિરુદ્ધ નમિતા સેખોન અને અન્ય, જેમાં આ અદાલતે

ફિઝિયોથેરાપિસ્ટ માટે દરરોજ રૂ. ૧૫૦/- ના દરે ચાર્જ ચૂકવ્યા હતા અને તેમાં
અપીલકર્તાની ઉંમરને ધ્યાનમાં રાખીને ૧૮ નો ગુણાક લાગુ કર્યો હતો. હાલનાં
કેસમાં પણ ૧૮ નો ગુણાક લાગુ કરવામાં આવેલ છે. આથી, ભવિષ્યના તબીબી
ખર્ચ (ફિઝિયોથેરાપી) માટેનો ખર્ચ રૂ. ૯,૭૨,૦૦૦/- થશે, જેને આ કોર્ટ
વાજબી અને યોગ્ય ગણે છે.
૧૮. જ્યાં સુધી બીજા અપીલકર્તા સોકતનો સંબંધ છે, ભવિષ્યના તબીબી ખર્ચ
માટેનો દાવો કદાચ ફોલોઅપ સારવાર વગેરે માટે મા રુ. ૫૦,૦૦૦/- છે, જે
આ કોર્ટ ઉચિત ગણે છે અને તેને માન્યતા આપે છે.
૧૯. અપીલકર્તા અલીમિયા માટે વાહન માટેનો દાવો રૂ. ૨,૦૦,૦૦૦/- અને
અપીલકર્તા સોકત માટે રૂ. ૨૫,૦૦૦/- છે. ટ્રિબ્યુનલ અને ઉચ્ચ અદાલતે બંને
અપીલકર્તાઓને ‘પરિવહન ચાર્જ’ અંતર્ગત રૂ.૧૦,૦૦૦/- આપેલ છે.
અપીલકર્તા અલીમિયા કે જેમને ૯૫ ટકા વિકલાંગતા રહેલ છે અને અપીલકર્તા
સોકત કે જેમને ૭૦ ટકા વિકલાંગતા રહેલ છે, તેમની તબીબી સ્થિતિને ધ્યાનમાં
લઈએ તો એવું જણાય છે કે તેઓને ટૂંકા અંતરે જવા માટે પણ વધારાના
પરિવહનનો ઉપયોગ કરવાની જરૂર પડશે. અપીલકર્તાઓ અલીમિયા અને
સોકતને પરિવહન ખર્ચ પેટે અનુક્રમે રૂ. ૫૦,૦૦૦/- અને રૂ. ૨૫,૦૦૦/-
આપવાનું ન્યાયીક અને યોગ્ય રહેશે.

૨૦. પીડા અને વેદના મથાળા હેઠળ, ઉચ્ચ અદાલતે અપીલકર્તાઓ
અલીમિયા અને સોકતને અનુક્રમે રૂ. ૧,૨૫,૦૦૦/- અને રૂ.૭૫,૦૦૦/-
આપવાનો આદેશ આપ્યો હતો. બંને અપીલકર્તાઓની તબીબી સ્થિતિ પરનાં
તારણો ધ્યાનમાં લેતા, ઇનામની રકમ ઓછી જણાય છે. આ પ્રકારનું વળતર
કોઈ પણ ગણિતીય નિયમ પર આધારિત ન હોવું જોઈએ, પરંતુ તે પીડા અને
વેદનાની પ્રકૃ તિ, તેના વિસ્તાર અને સમયગાળાને અનુરૂપ હોવું જોઈએ. વર્તમાન
કેસની હકીકતોમાં, રૂ.૫,૦૦,૦૦૦/- અપીલકર્તા અલીમિયા માટે અને
રૂ.૨,૫૦,૦૦૦/- ઉપરોક્ત મથાળા હેઠળ અપીલકર્તા સોકતને આપવામાં
આવ્યા હોવાનું જણાય છે. તે મુજબ તેને મંજૂરી આપવામાં આવે છે.
૨૧. "લગ્નની સંભાવનાઓની ખોટ" "" "શીર્ષક હેઠળ કોઈ વળતર આપવામાં
આવ્યું નથી." "માસ્ટર આયુષ વિ. બ્રાન્ચ મેનેજર, રિલાયન્સ જનરલ
ઇન્સ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ અને અન્ય (૨૦૨૨) ૭ એસ.સી.સી. ૭૩૮ ના
એક કેસમાં ચુકાદા પર આધાર રખાયો છે, જેમાં આ અદાલતે અકસ્માતના સમયે
૫ વર્ષની ઉંમરે સંપૂર્ણ વિકલાંગતાનો ભોગ બનેલા બાળકને લગ્નની
સંભવિતતાના નુકસાનના રૂપમાં રૂ. ૩,૦૦.૦૦૦/- વળતર આપેલ છે. હાલના
અપીલકર્તાઓની તબીબી સ્થિતિ ધ્યાનમાં લેતા, તેઓ 'લગ્નની સંભાવનાઓની
ખોટ' શીર્ષક હેઠળ યોગ્ય વળતર મેળવવાને પાત્ર છે. અપીલકર્તા અલીમિયાને રૂ.
૩, ૦૦, ૦૦૦/- અને અપીલકર્તા સોકત ને રૂ. ૧, ૫૦, ૦૦૦/- આપવામાં આવે

છે.
૨૨. અપીલકર્તા અલીમિયા પોતાની તબીબી સ્થિતિને કારણે એકલા ઊભા
રહી શકતા નથી અથવા ચાલી પણ શકતા નથી અને તેથી તેઓને આજીવન
એટેન્ડન્ટની જરૂર પડશે. કાજલ વિ. જગદીશ ચંદ અને અન્ય [૨ (૨૦૨૦) ૪
SCC ૪૧૩] ના કેસમાં, આ અદાલતે ફુલ ટાઇમ એટેન્ડન્ટ માટે દર મહિને
રૂપિયા પાંચ હજાર મંજુર કર્યા. ૧૮ ના ગુણાંકને લાગુ કરીને, રુપિયા
૧૦,૮૦,૦૦૦/- ની રકમ ઉપરોક્ત હેડ હેઠળ ન્યાયી અને યોગ્ય વળતર રહેશે.
૨૩. બંને અપીલકર્તાઓને, તેમની તબીબી પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં લેતા, વિશેષ આહાર પૂરવણીઓની જરૂર પડશે, જેનું મૂલ્યાંકન દરેક માટે રુપિયા
૧,00,000/- કારવામાં આવે છે. આ સંબંધમાં, દિવ્યા વિ. ધ નેશનલ
ઇન્સ્યોરન્સ કંપની લિમિટેડ અને અન્ય ના કેસ - સિવિલ અપીલ નંબર
૭૬૦૫/૨૦૨૨ - માં ૧૮.૧૦.૨૦૨૨ ના રોજ આપેલા ચુકાદાનો સંદર્ભ લઇ
શકાય છે.
૨૪. આમ, ઉપર ચર્ચા કર્યા મુજબ, અપીલકર્તાઓને ચૂકવવાપાત્ર થતા
વળતરનો સારાંશ નીચે મુજબ છે:
અપીલકર્તા-અલીમિયા: -

ક્રમ
નં.
હેડ્સ રકમ
૧. ભવિષ્યના તબીબી ખર્ચ
(ફિઝિયોથેરાપી સહિત)
રૂ. ૯,૭૨,૦૦૦/-
(-રૂ. ૩,૦૦,૦૦૦/-)
= રૂ. ૬,૭૨,૦૦૦/-
૨. પરિવહન ખર્ચ રૂ. ૫૦,૦૦૦/-
(- રૂ. ૧૦,૦૦૦/-)
= રૂ. ૪૦,૦૦૦/-
૩. પીડા અને વેદના રૂ. ૫,૦૦,૦૦૦/-
(- રૂ. ૧, ૨૫, ૦૦૦/-) = રૂ.
૩, ૭૫, ૦૦૦/-
૪. લગ્નની શક્યતાઓનું નુકસાન રૂ. ૩,૦૦,૦૦૦ /-
૫. એટેન્ડન્ટ ચાર્જ રૂ. ૧૦,૮૦,૦૦૦/-
૬. વિશેષ આહાર અને પોષણ ખર્ચ રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦/-
૨૫. આમ, અમે રુપિયા ૨૫,૬૭,૦૦૦/- ની વધારાની રકમ, જે ઉચ્ચ
અદાલતે આપેલા વ્યાજ ના દરે, અપીલકર્તા-અલીમિયાને મંજુર કરીએ છીએ.
અપીલકર્તા- સોકતઃ -
ક્રમ
નં.
હેડ્સ રકમ
૧. ભવિષ્યના તબીબી ખર્ચ રૂ. ૫૦,૦૦૦/-
૨. પરિવહન ખર્ચ રૂ. ૨૫,૦૦૦/-

(- રૂ. ૧૦,૦૦૦ /-) = રૂ.
૧૫,૦૦૦/-
૩. પીડા અને વેદના રૂ. ૨૫,૦૦૦ /-
(- રૂ. ૭૫,૦૦૦ /-) = રૂ.
૧,૭૫,૦૦૦ /-
૪. લગ્નની શક્યતાઓનું નુકસાન રૂ. ૧,૫૦,૦૦૦/-
૫. વિશેષ આહાર અને પોષણ ખર્ચ રૂ. ૧,૦૦,૦૦૦/-
૨૬. આમ, અમે રુપિયા ૪,૯૦,૦૦૦/- ની વધારાની રકમ, જે ઉચ્ચ
અદાલતે આપેલા વ્યાજ ના દરે, અપીલકર્તા- સોકતને મંજુર કરીએ છીએ.
૨૭. તે મુજબ અપીલોને મંજૂર કરવામાં આવે છે.
૨૮. ખર્ચના સંબંધમાં કોઈ ઓર્ડર રહેશે નહીં.
૨૯. બાકી રહેલી અરજીઓ,જો કોઈ હોય તો, તેનો નિકાલ કરવામાં આવે છે. ......................... ન્યાયમૂર્તિ
[અભય એસ. ઓકા] ......................... ન્યાયમૂર્તિ
[વિક્રમ નાથ]
નવી દિલ્હી
૧૩ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૩.

This