09ab955baa21d282e249ecdb8dd8d6b60aa56b843c54febda82a60f61fbfafa3

52. ફરરયવાદપક્ષનવા સવાક્ષની-૭, ડડૉ. શનીકવામાંતનની સરતપવાસ, આમાંક-૭, નનીચહે મલુજબ છહે: "૧. હલુમાં ૦૨.૦૪.૨૦૧૧ નવા રફોજ ફરજ પર હતફો ત્યવારહે ખવાદક પફોલનીસ દવારવા અબ્બવાસ સનવાઉલવા બહેગનફો મમૃતદહેહ પમાંચનવામવા સવાથહે શબઘ૨મવામાં લવાવવવામવામાં આવ્યફો હતફો. એ મલુજબ, મમેં એ જ રદવસહે સવવારહે ૬.૩૦ થની ૭.૩૦ વવાગ્યવા સલુધની પફોસ્ટમફોટર્તામ કરવાવ્યલુમાં હતલુમાં. ૨. તપવાસ દરવમયવાન મનહે નનીચહેનની બહવારનની ઇજાઓ જોવવા મળની હતનીછેઃ- - ૧) કવાપવાવવાળની ઇજા - ડવાબવા હવાથ પર, કવામાંડવાથની ૩ સહેમનીનવા અમાંતર પર, અનલુલમાંવબત, આડફો અનહે તહેનની કલુલ જાડવાઈ સવાથહે સમાંકળવાયહેલ, મહેટવાકવાપર્તાસ વકલન કટ ફ્રહેકચર દશવાર્તાવહે છહે. ૨) કવાપવાવવાળની ઇજા - ડવાબવા કવામાંડવાનહે તબનીબની રનીતહે અનલુલમાંવબત ૪ x ૧ સહે.મની. નનીચહે, અલ્નવા તહેનની કલુલ જાડવાઈ સવાથહે સમાંકળવાયહેલ કલનીન કટ ફ્રહેકચર દશવાર્તાવહે છહે. ૩) લનીવનયર એબવાસફોન (ઊઝરડફો) -ડવાબવા કવામાંડવાનની પવાછળ 2 સહે.મની. ૪) જમણવા હવાથ (ફફોરઆમર્તા) પર કવાપવાવવાળની ઇજા, વમડલ થડર્તા ફ્લહેકસર એસ્પહેકટ પર અનલુલમાંવબત ૩.૫ સહે.મની. ગહેવપમાંગ-ટહેવલમાંગ મહેરડકલની વસ્કન ડનીપ ૫) જમણવા હવાથનવા પવાછળનવા ભવાગહે - અનલુલમાંવબત વમડ પ્રફોવકસમલ ભવાગ પર ઈજા, ૨.૫ સહેમની. વસ્કન ડનીપ ૬) લનીવનયર એબવાસફોન (ઊઝરડફો) અનહે ઇન્ફ્રવાકલહેવવકયલુલર ભવાગ ૪ સહે.મની." ૭) લનીવનયર એબવાસફોન-ડવાબની બવાજલુ વમડ સ્કહેપ્યલુલર ભવાગ વરટર્તાકલ ઓવબ્લકસ-૫ સની.એમ. ૮) જમણવા ખભવાનની પવાછળનની તરફ, ૦.૫ x ૪ સહે.મની. ૯) સ્ટહેબ (ખકમાંપવાયહેલની) ઈજા, ઊભની વસ્થવત, જમણની બવાજલુ અનહે નનીચહે વમડ કલહેવનીકલ, ૭.૫ સહે. મની. x ૦.૮ થની ૨.૫ સહે.મની. જમણની છવાતનીનહે ખફોલતની ઇજા. લવાગતનીવળગતની આમાંતરરક ઇજાઓ:છવાતનીનવા સ્નવાયલુઓ અનહે પ્લલુરવા સમવાન લવાગતનીવળગતની ઇજાઓ દશવાર્તાવહે છહે.જમણની બવાજલુનની ૨જી પવામાંસળની તહેનવા જમણની બવાજલુનની પવામાંસળની ઉપરનવા લવામાંબવા વત્રજા લવામાંબવા મવાવજર્તાનનની સવાથહે અમાંશતછેઃ સ્વચ્છ રનીતહે કપવાયહેલની છહે અનહે કલનીન કટ દહેખવાય છહે.ડવાબની બવાજલુનવા આમાંતરકફોસ્ટલ સ્નવાયલુઓનહે સમાંડફોવતની ૧ થની ૧.૫ 3 સહે.મની.નની સ્ટહેબ (ખકમાંપવાયહેલની) ઈજા. ફહેફસવાનફો જમણવા ઉપલફો ભવાગ કવાપહેલની ઇજાઓ દશવાર્તાવહે છહે. ૧.૨ સહેમની અનહે ૩.૫ સહે.મની નફો ઉભફો ઘવા (વરટર્તાકલ ઓબ્લનીક) ધરવાવહે છહે. આગળનફો ભવાગ નજીકનની ઇજામવામાંથની અનહે મવારફતહે જમણની બવાજલુનફો વચ્ચહેનફો ભવાગ, પહેશનીથની ૧.૫ સહે.મની. નનીચહે હવાયલમ તરફ, ગહેવપમાંગ. જમણની પલ્મફોનરની ધમનની અનહે ઉપરની મહવાશનીરવા (વનીનવા કવાવવા) આમાંવશક રનીતહે કવાપવાયહેલની, લ્યલુવમનવા (પડ) ખલુલની થઈ ગયહેલ હતની. જમણની ફફૅંફસવાનલુમાં પફોલવાણ (પ્લ્યલુરલ કહેવવટની) લફોહની ગમાંઠવાવવાથની ભરહેલલુમાં હતલુમાં. મવારવા મતહે ઉપરફોકત તમવામ ઇજાઓ મરણ પહહેલવાનની (એવન્ટમફોટર્તામ) અનહે તવાજહેતરનની (રરસહેન્ટ) હતની. મવાથવા અનહે પહેટનની આમાંતરરક તપવાસ દરવમયવાન મનહે કફોઈ ઈજા જોવવા મળની નથની, પરમાંતલુ અમાંગફો વનસ્તહેજ હતવા. પહેટમવામાં કફોઈપણ અસવામવાન્ય ગમાંધ વવનવાનલુ પહેસ્ટ સવાથહેનલુ પ્રવવાહની રહહેલ છહે. પફોલનીસનની વવનમાંતની મલુજબ મમેં ગ્રલુવપમાંગ મવાટહે બ્લડ સવાચવની રવાખ્યલુમાં હતલુમાં. મવારવા મતહે, અબ્બવાસનલુમાં મમૃત્યલુ આઘવાતનહે કવારણહે અનહે છરવાનની ઈજાનહે કવારણહે થયલુમાં હતલુમાં. તહે મલુજબ મમેં પની.એમ. નફોટ બનવાવહેલની છહે. તહે મવારવા હસ્તવાક્ષરમવામાં છહે અનહે તહેમવામાં મવારની સહની છહે. તહેમવામાં દશવાર્તાવહેલની વવગતફો સવાચની છહે. તહે આમાંક-૧૯ થની રવજસ્ટર થયહેલ છહે. સવામવાન્ય રનીતહે ઇજા નમાં. ૯ તથવા તહેનહે અનલુરપ આમાંતરરક ઇજાઓ મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ મવાટહે પકરતની હતની. તહે ઈજા તનીક્ષ્ણ ધવારવવાળવા અણનીદવાર (પફોઈન્ટહેડ) હવથયવારફોનહે કવારણહે થઈ શકહે છહે. ઈજા નમાં. ૯ આટર્શીકલ નમાં. ૧૭ નની તલવવારથની થઈ શકહે છહે જહે હવહે મનહે બતવાવવવામવામાં આવની છહે તહે જ છહે. ઇજા નમાં. ૧ અનહે ૨ અધફોરહેવખત અસ્થનીભમાંગ વવાળવા હવાડકવામાં (અન્ડરલવાઈન્ડ ફ્રહેકચડર્તા બફોન્સ) સવાથહે કવાપહેલની ઇજાઓ હતની. આટર્શીકલ નમાં. ૧૬- દવામાંતરડલુમાં અથવવા આટર્શીકલ નમાં. ૧૭ તલવવાર દવારવા ઇજા નમાંબર ૧ થની ૮ શકય છહે, કવારણ કહે બમાંનહેનની ધવાર ધવારદવાર છહે. શરઆતમવામાં, મમેં કવામચલવાઉ મમૃત્યલુ પ્રમવાણપત્ર આપહેલ હતલુમાં. હવહે મનહે બતવાવહેલ પ્રમવાણપત્ર એ જ છહે. તહે મવારની સહનીઓ ધરવાવહે છહે તહેનની વવગતફો સવાચની છહે. તહેનહે હવહે આમાંક-૨૦ આપવવામવામાં આવહે છહે.” ૫૩. આ પ્રશ્નનની સમજણ મહેળવવવા મવાટહે ભવારતનીય દમાંડ સમાંરહતવાનની કલમ 300 મલુજબ હત્યવાનની પરરભવાષવાનફો ઉલહેખ કરવફો ફવાયદવાકવારક રહહેશહે, જહે નનીચહે ટવામાંકવવામવામાં આવની છહેછેઃ “૩૦૦. હત્યવા - સવાપરવાધ મનલુષ્યવધ એ હત્યવા છહે, અપવવાદરપ રકસ્સવાઓ વસવવાય જો કમૃ ત્ય જહેનવા દવારવા મમૃત્યલુ થવાય છહે તહે મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે છહે, - અથવવા - બનીજલુ માં.— જો તહે એવની શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવાનવા ઈરવાદવાથની કરવવામવામાં આવ્યલુમાં હફોય કવારણ કહે ગલુનહેગવાર જાણહે છહે કહે જહેનહે નલુકસવાન થયલુમાં હફોય કહે જહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં વ્યવકતનવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે, - અથવવા - ત્રનીજલુ માં.—જો તહે કફોઈ વ્યવકતનહે શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવાનવા ઈરવાદવાથની કરવવામવામાં આવહે છહે અનહે તહે મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનવવા મવાટહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં પકરતલુમાં હફોય. ચફોથલુમાં.—જો કમૃ ત્ય કરનવાર વ્યવકત જાણહે છહે કહે તહે વનકટવતર્શી રરતહે એટલલુમાં ખતરનવાક છહે કહે તહે, તમવામ સમાંભવાવનવાઓમવામાં, મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે છહે અથવવા એવની શવારનીરરક ઈજા કહે જહે મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનની શકહે છહે, અનહે તહે કવારણનલુમાં જોખમ ઊભલુમાં કરવવા મવાટહે કફોઈ બહવાનવા વવનવા મમૃત્યલુ અથવવા ઉપરફોકત ઇજા જહેવલુમાં કમૃ ત્ય કરહે છહે. ઉદવાહરણફો (એ) A તહેનહે મવારની નવાખવવાનવાઈરવાદવા થની Z નહે ગફોળની મવારહે છહે. Z કમશછેઃ મમૃત્યલુ પવામહે છહે. A હત્યવા કરહે છહે. (બની), A એ વવાત જાણહે છહે કહે Z એવની બનીમવારનીથની પનીડવાય રહફો છહે કહે એક ફટકફો તહેનવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનની શકહે છહે, Z નહે શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવાનવા ઈરવાદવાથની તહેનવા પર A હલુમલફો કરહે છહે. આ ફટકવાનવા પરરણવામહે Z મમૃત્યલુ પવામહે છહે. A હત્યવા મવાટહે દફોવષત છહે, જો કહે આ ફટકફો કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં આરફોગ્યનની સવારની વસ્થવતમવામાં વ્યવકતનવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે તહે મવાટહે પકરતફો ન હફોઈ શકહે. પરમાંતલુ જો, A એ જાણતફો ન હતફો કહે Z કફોઈપણ રફોગ હહેઠળ પનીડવાય રહફો છહે રહફો છહે, તફો તહેનહે એવફો ફટકફો આપહે છહે કહે જહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં આરફોગ્યનની સવારની વસ્થવતમવામાં વ્યવકતનહે મવારની નવાખહે નહહીં, અહહીં, A જો કહે તહે શવારનીરરક ઇજા પહહોંચવાડવવાનફો ઇરવાદફો ધરવાવતફો હફોય, તહેથની કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમ મલુજબ એવની શવારનીરરક ઈજા કહે જહે મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે કહે જહેમવા A નફો ઈરવાદફો મમૃત્યલુ વનપજાવવવાનફો ન હતફો, તહેથની તહે હત્યવા મવાટહે દફોવષત નથની. (સની) A ઈરવાદવાપકવર્તાક Z નહે તલવવાર -કટ અથવવા ધફોકવાનફો ઘવા આપહે છહે જહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં મવાણસનવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે છહે. પરરણવામહે Z મમૃત્યલુ પવામહે છહે. અહહીં જો કહે A નફો ઈરવાદફો Z નલુમાં મમૃત્યલુનલુમાં વનપજાવવવાનફો ન હતફો છતવા પણ A હત્યવા મવાટહે દફોવષત છહે. (ડની) A કફોઈ પણ બહવાનવા વવનવા લફોકફોનવા ટફોળવા પર ભરહેલની કરહેલની તફોપ ચલવાવહે છહે અનહે તહેમવામાંથની એકનહે મવારની નવાખહે છહે. A હત્યવા મવાટહે દફોવષત છહે, જો કહે તહેનની પવાસહે કફોઈ ચફોકસ વ્યવકતનની હત્યવા કરવવા મવાટહે પકવર્તાયફોવજત યફોજનવા ન હફોઈ શકહે. અપવવાદ ૧.— જ્યવારહે સવાપરવાધ મનલુષ્યવધ હત્યવા નથની. — ગલુનહેગવાર, ગમાંભનીર અનહે અચવાનક ઉશ્કહેરણની દવારવા આત્મ-વનયમાંત્રણનની શવકતથની વમાંવચત હફોવવાનવા કવારણહે ભકલથની અથવવા અકસ્મવાતહે ઉશ્કહેરણની કરનવાર કફોઈપણ અન્ય વ્યવકતનવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે છહે તફો તહે હત્યવા નથની. ઉપરફોકત અપવવાદ નનીચહેનની શરતફોનહે આધનીન છહે: પ્રથમ — કહે કફોઈ પણ વ્યવકતનહે મવારવવા અથવવા નલુકસવાન પહહોંચવાડવવાનવા બહવાનવા તરનીકહે ગલુનહેગવાર દવારવા ઉશ્કહેરણની મવામાંગવવામવામાં આવતની નથની અથવવા સ્વહેચ્છવાએ ઉશ્કહેરવવામવામાં આવતની નથની. બનીજલુ માં.— કહે ઉશ્કહેરણની કવાયદવાનવા આજવાપવાલનમવામાં કરવવામવામાં આવહેલની કફોઈપણ વસ્તલુ દવારવા અથવવા આવવા જાહહેર સહેવકનની સત્તવાનવા કવાયદહેસરનવા ઉપયફોગમવામાં જાહહેર સહેવક દવારવા આપવવામવામાં આવતની નથની. ત્રનીજલુ માં— કહે ખવાનગની સમાંરક્ષણનવા અવધકવારનની કવાયદહેસરનની કવવાયતમવામાં કરવવામવામાં આવહેલ કફોઈપણ વસ્તલુ દવારવા ઉશ્કહેરણની આપવવામવામાં આવતની નથની. સમજકતની.— તહે હકનીકતનફો પ્રશ્ન છહે કહે શલુમાં આ ઉશ્કહેરણની એવની ગમાંભનીર અનહે અચવાનક થયહેલ હતની જહે અપરવાધનહે હત્યવામવામાં પરરણમતની અટકવાવવવા મવાટહે પકરતની હતની. ઉદવાહરણફો (એ), A Z દવારવા આપવવામવામાં આવહેલ ઉશ્કહેરણનીથની ઉત્તહેવજત જલુસ્સવાનવા પ્રભવાવ હહેઠળ, ઇરવાદવાપકવર્તાક - ( Y Z નવા બવાળક) નહે મવારની નવાખહે છહે. આ હત્યવા છહે, જહેટલની ઉશ્કહેરણની બવાળક દવારવા આપવવામવામાં આવની ન હતની, અનહે બવાળકનલુમાં મમૃત્યલુ ઉશ્કહેરણનીથની બનહેલલુમાં કમૃ ત્ય કરવવામવામાં અકસ્મવાત અથવવા દલુભવાર્તાગ્યનહે કવારણહે થયલુમાં ન હતલુમાં. (બની) Y A નહે ગમાંભનીર અનહે અચવાનક ઉશ્કહેરણની આપહે છહે, આ ઉશ્કહેરણનીનવા કવારણહે A Y પર વપસ્તફોલથની ફવાયર કરહે છહે, જહે બવાબવાતહે A દ્રવારવા ન તફો ઇરવાદફો રવાખ્યફો હતફો કહે ન તફો તહે જાણતફો હતફો કહે તહેનની (Y નની) નજીકમવામાં રહહેલવા Z નહે મવારની નવાખવવાનની સમાંભવાવનવા છહે, પરમાંતલુ તહે દૃવષનની બહવાર છહે. આથની A એ Z નહે મવારની નવાખ્યફો. અહહીં A એ ખકન નથની કયલુર, પરમાંતલુ મવાત્ર સવાપરવાધ મનલુષ્યવધ / દફોવષત હત્યવા કરહેલ છહે. (સની) A નની કવાયદહેસર રનીતહે બહેવલફ- Z દવારવા ધરપકડ કરવવામવામાં આવની છહે. ધરપકડથની A અચવાનક અનહે રહમાંસક જલુસ્સવાથની ઉશ્કહેરવાયહેલ છહે, અનહે Z નહે મવારની નવાખહે છહે. આ હત્યવા છહે, જહેમવા એક જાહહેર સહેવક દવારવા તહેનની સત્તવાનફો ઉપયફોગ કરતની વખતહે ઉશ્કહેરણની કરવવામવામાં આવની હતની. (ડની) - A Z મહેજીસ્ટષહેટનની સવામહે સવાક્ષની તરરકહે હવાજર થવાય છહે. Z કહહે છહે કહે, તહે A નની જલુબવાનનીનવા એક શબ્દ પર વવશવાસ કરતફો નથની, અનહે A એ પફોતવાનની જાતનહે ખફોટની ઠહેરવની છહે. A આ શબ્દફોથની અચવાનક જલુસ્સવામવામાં આવની જાય છહે અનહે Z નહે મવારની નવાખહે છહે. આ હત્યવા છહે. (ઈ) A Z નલુમાં નવાક ખમેંચવવાનફો પ્રયવાસ કરહે છહે., Z વ્યવકતગત સમાંરક્ષણનવા અવધકવાર મલુજબ (સ્વ-બચવાવ મવાટહે) તહેનહે આમ કરવવાથની રફોકવવા મવાટહે A નહે પકડની રવાખહે છહે. પરરણવામહે A અચવાનક રહમાંસક જલુસ્સવામવામાં આવની જાય છહે અનહે Z નહે મવારની નવાખહે છહે. આ હત્યવા છહે કહે જહેમવા ઉશ્કહેરણની વ્યવકતગત સમાંરક્ષણનવા અવધકવાર મવાટહે આપવવામવામાં આવની હતની. (એફ) Z B પ્રહવાર કરહે છહે. આથની B રહમાંસક કફોધથની ઉત્તહેવજત થઈ જાય છહે. તહેનની પવાસહે ઉભહેલફો, A B નવા ગલુસ્સવાનફો લવાભ લહેવવા Z નહે મવારવવાનવા હહેતલુ મવાટહે B નવા હવાથમવામાં છરની મકકની દહે છહે. B છરની વડહે Z નહે મવારની નવાખહે છહે. અહહીં B એ મવાત્ર સવાપરવાધ મનલુષ્યવધ / દફોવષત હત્યવા કરની છહે, પરમાંતલુ A હત્યવા મવાટહે દફોવષત છહે. અપવવાદ ૨.— ગલુનહેગવાર, વ્યવકત અથવવા વમલકતનવા ખવાનગની સમાંરક્ષણનવા અવધકવારનની શલુધ્ધબલુધ્ધનીપલુવર્તાક કવાયદવા દવારવા વ્યવકતનહે આપવવામવામાં આવહેલવા અવધકવારનહે ઓળમાંગહે અનહે જહેનની સવામહે તહેનફો ઉપયફોગ કરની રહફો હફોય તહેનવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે તફો તહે હત્યવા નથની. જો સમાંરક્ષણનફો આવફો અવધકવાર નફો ઉપયફોગ પકવર્તાધવારણવા વવનવા અનહે આવવા સમાંરક્ષણનવા હહેતલુ મવાટહે જરરની હફોય તહે કરતવામાં વધલુ નલુકસવાન કરવવાનવા ઈરવાદવા વવનવા કરવવામવા આવહે. ઉદવાહરણફો Z એ A નહે ચવાબલુક મવારવવાનફો પ્રયવાસ કરહે છહે, એવની રનીતહે નહહીં કહે A નહે ગમાંભનીર ઇજા પહહોંચવાડહે. A વપસ્તફોલ કવાઢહે છહે. Z હલુમલફો ચવાલલુ રવાખહે છહે. A શલુધ્ધબલુધ્ધનીપલુવર્તાક વવશવાસ રવાખનીનહે કહે તહે અન્ય કફોઈ રનીતહે પફોતવાનહે ચવાબલુક મવારવવાથની રફોકની શકશહે નહહીં, Z નહે ગફોળની મવારની દહે છહે. A એ હત્યવા નથની કરની, પરમાંતલુ મવાત્ર સવાપરવાધ મનલુષ્યવધ કરહેલ છહે. અપવવાદ ૩. — ગલુનહેગવાર, જાહહેર સહેવક હફોવવાનહે કવારણહે અથવવા જાહહેર ન્યવાયનની પ્રગવત મવાટહે કવામ કરતવા જાહહેર સહેવકનહે મદદ કરતફો હફોય અનહે કવાયદવા દવારવા તહેનહે આપવવામવામાં આવહેલની સત્તવાઓથની ઉપર જઈ અનહે શલુધ્ધબલુધ્ધનીપલુવર્તાક કફોઈ કમૃ ત્ય કરનીનહે મમૃત્યલુ વનપજાવહે તફો તહે હત્યવા નથની. આવવા જાહહેર સહેવક તરનીકહે અનહે જહેનલુમાં મમૃત્યલુ થયલુમાં હફોય તહે વ્યવકત પ્રત્યહેનની ખરવાબ ભવાવનવા વવનવા તહેનની ફરજનવા યફોગ્ય વનભવાવ મવાટહે કવાયદહેસર અનહે જરરની હફોવવાનલુમાં મવાનવવામવા આવહે છહે. અપવવાદ ૪. — સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ એ હત્યવા નથની, જો તહે ઝઘડવા પર અચવાનક જલુસ્સવાનવા તવાપમવામાં અચવાનક લડતમવામાં અનહે ગલુનહેગવારહે અયફોગ્ય લવાભ લનીધવા વવનવા કકર અથવવા અસવામવાન્ય કમૃ ત્ય કયવાર્તા વવનવા કરવવામવામાં આવલ હફોય. સમજકતની.— આવવા કહેસમવામાં કયફો પક્ષ ઉશ્કહેરણની આપહે છહે અથવવા પહહેલફો હલુમલફો કરહે છહે તહે બવાબવાત સસ્થવાનહે છહે. અપવવાદ ૫.— જ્યવારહે જહે વ્યવકતનલુમાં મમૃત્યલુ થયલુમાં હફોય તહે વ્યવકત અઢવાર વષર્તાથની વધલુ ઉંમરનવા હફોય અનહે મમૃત્યલુનફો ભફોગ બનહે અથવવા પફોતવાનની સમાંમવતથની મમૃત્યલુનલુમાં જોખમ લહે ત્યવારહે સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ એ હત્યવા નથની. ઉદવાહરણ A નની ઉશ્કહેરણની દવારવા, – Z કહે જહે અઢવાર વષર્તાથની ઓછની ઉંમરનની વ્યવકત છહે તહે સ્વહવચ્છક રનીતહે આત્મહત્યવા કરવવા મવાટહે કવારણભકત બનહે છહે. અહહીં, Z યલુવવાનનીનવા કવારણહે, તહે પફોતવાનવા મમૃત્યલુ મવાટહે સમાંમવત આપવવા મવાટહે અસમથર્તા હતફો; આથની A એ હત્યવાનહે પ્રફોત્સવાહન આપ્યલુમાં છહે. ૫૪. આ તબકહે, આમાંધ્રપ્રદહેશ રવાજ્ય વવ. રવાયવરવાપલુ પલુન્નહયવા અનહે અન્ય (૧૯૭૬) ૪ એસ.સની.સની. ૩૮૨ મવામાં નહોંધવાયહેલવા કહેસમવામાં આ અદવાલતનવા નનીચહેનવા અવલફોકનફોનફો સમાંદભર્તા લહેવફો પણ ફવાયદવાકવારક રહહેશહે જ્યવામાં આ અદવાલતહે હત્યવા અનહે સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ (દફોષયલુકત હત્યવા) વચ્ચહેનફો તફવાવત દશવાર્તાવ્યફો હતફો. સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ નનીચહેનની રનીતહે હત્યવા ગણવાતની નથની: " ૧૨. દમાંડ સમાંરહતવાનની યફોજનવામવામાં, "સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ" એ જાવત છહે અનહે "હત્યવા" તહેનની પ્રજાવત છહે. તમવામ "હત્યવા" "સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ" છહે પરમાંતલુ તહેનવાથની વવપરરત નથની. સવામવાન્ય રનીતહે બફોલતવા, "સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ" " હત્યવાનવા વવવશષ લક્ષણફો" વસવવાય, "સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ હત્યવામવા પરરણમતલુ નથની". આ સવામવાન્ય ગલુનવાનની ગમાંભનીરતવાનવા પ્રમવાણમવામાં, સજા નકની કરવવાનવા હહેતલુસર, સમાંરહતવા વ્યવહવારનીક રનીતહે સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધનવા ત્રણ ડનીગ્રનીઓ (પવાસવાઓ) નહે મવાન્યતવા આપહે છહે. પ્રથમ - જહેનહે " પ્રથમ રડગ્રનીનલુ સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ" કહની શકવાય. આ સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધનલુમાં સમૌથની મફોટલુમાં સ્વરપ છહે, જહેનહે કલમ ૩૦૦ મવામાં "હત્યવા" તરનીકહે પરરભવાવષત કરવવામવામાં આવની છહે. બનીજાનહે - વબન ઇરવાદવાપકવર્તાકનની હત્યવા તરનીકહે ઓળખવવામવામાં આવહે છહે. કલમ ૩૦૪નવા પહહેલવા ભવાગ હહેઠળ આ વશક્ષવાપવાત્ર છહે. તહે પછની, ત્રનીજાનહે - " તમૃતનીય રડગ્રનીનની દફોવષત હત્યવા" છહે. આ સમૌથની નનીચવા પ્રકવારનલુ સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ છહે અનહે તહેનવા મવાટહે આપવવામવામાં આવતની સજા પણ ત્રણ ગ્રહેડ મવાટહે આપવવામવામાં આવહેલની સજાનની સરખવામણનીમવામાં સમૌથની ઓછની છહે. કલમ ૩૦૪ નવા બનીજા ભવાગ હહેઠળ આ પ્રકવારનની સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ સજાનહે પવાત્ર છહે. ૧૩. "હત્યવા" અનહે " સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ " હત્યવાનની વચ્ચહેનવા શહક્ષવણક ભહેદ કહે જહે હત્યવામવા પરરણવામતલુમાં નવા હફોય તહે બવાબતહે એક સદની કરતવામાં વધલુ સમયથની અદવાલતફોનહે હહેરવાન કયવાર્તા છહે. જો અદવાલતફો આ વવભવાગફોમવામાં વવધવાનસભવા દવારવા ઉપયફોગમવામાં લહેવવાતવા શબ્દફોનવા સવાચવા અવકવાશ અનહે અથર્તાનની દૃવષ ગલુમવાવની દહે તફો મકમાંઝવણ ઊભની થવાય છહે અનહે પફોતવાનહે લઘલુત્તમ અમકતર્તાતવામવામાં દફોરવવાનની મમાંજકરની આપહે છહે. આ જોગવવાઈઓનવા અથર્તાઘટન અનહે ઉપયફોગ મવાટહે અવભગમનફો સમૌથની સલુરવક્ષત રસ્તફો કલમ ૨૯૯ અનહે ૩૦૦ નની વવવવધ કલમફોમવામાં ઉપયફોગમવામાં લહેવવાતવા મલુખ્ય શબ્દફોનહે દયવાનમવામાં રવાખવવાનફો છહે. નનીચહેનલુમાં તલુલનવાત્મક કફોષક બહે ગલુનવાઓ વચ્ચહેનવા તફવાવતનવા મલુદવાઓનની સરખવામણની કરવવામવામાં મદદરપ થશહે.. કલમ ૨૯૯ તથવા કલમ ૩૦૦ વચ્ચહે સરખવામણની ૨૯૯ -તહેવલુમાં કમૃ ત્ય જહેનવા દવારવા મમૃત્યલુ થયલુમાં હફોય તફો વ્યવકત સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ કરહે છહે. ૩૦૦ - એવલુમાં કમૃ ત્ય કહે જહેનવા દવારવા મમૃત્યલુ થયલુમાં હફોય તફો અમલુક અપવવાદફોનહે આધનીન સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ એ હત્યવા છહે. ઈ રવા દફો ૨૯૯ -(એ) મમૃત્યલુ વનપજાવવવાનવા હહેતલુથની; અથવવા (બની) મમૃત્યલુ વનપજહે તહેવની શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવાનવા ઈરવાદવાથની; અથવવા ૩૦૦-(૧) મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે તહેવવા હહેતલુથની; અથવવા (૨) એવની શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવાનવા ઇરદવાથની કહે જહે ગલુનહેગવારનની જાણ પ્રમવાણહે ઈજા પહહોંચવાડવવામવામાં આવની હફોય તહે વ્યવકતનવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનની શકહે છહે; અથવવા જવા ન ૨૯૯ - ( ) c એ જાણ સવાથહે કહે આ કમૃ ત્ય મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનની શકહે છહે, ૩૦૦ - (૩) એ જાણ સવાથહે કહે મમૃત્યલુ અથવવા આવની ઈજા થવવાનલુમાં જોખમ ઊભલુમાં કરવવાનવા કફોઈ બહવાનવા વવનવા આ કમૃ ત્ય વનકટવતર્શી રરતહે એટલલુમાં ખતરનવાક છહે કહે તહે તમવામ સમાંભવતછેઃ મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ અથવવા તહેવની શવારનીરરક ઈજાનલુમાં કવારણ બનહે તહેવની શકયતવા છહે. ૧૪. કલમ ૨૯૯ નની ખમાંડ (બની) કલમ ૩૦૦ નની પહેટવા કલમફો (૨) અનહે (૩) સવાથહે અનલુરપ છહે. પહેટવા કલમ (૨) હહેઠળ જરરની ગલુનવારહત મવાનસ અમાંગહેનની વવશહેષતવા એ છહે કહે ગલુનહેગવાર પવાસહે પનીરડત વ્યવકતનવા આવવા ચફોકસ સ્વવાસહફોવવા અમાંગહેનલુમાં જવાન છહે. આ અમાંગહે તહેમનની વસ્થવત અથવવા આરફોગ્યનની વસ્થવતનવા કવારણહે આમાંતરરક નલુકસવાન જીવલહેણ હફોઈ શકહે છહે, તહે હકનીકત હફોવવા છતવામાં કહે પ્રકમૃવતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં આવની હવાનની સવામવાન્ય સ્વવાસ્થ્ય અથવવા વસ્થવતમવામાં વ્યવકતનવા મમૃત્યલુ મવાટહે પકરતની નથની. તહે નહોંધનનીય છહે કહે "મમૃત્યલુ નનીપજાવવવાનફો ઇરવાદફો" પહેટવા કલમ (૨)નની જરુરની આવશ્યકતવા નથની. મવાત્ર શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવાનફો ઈરવાદફો અનહે ગલુનહેગવારનહે આવની ઈજાનવા કવારણહે ચફોકસ પનીરડતવાનવા મમૃત્યલુનની સમાંભવાવનવા વવશહેનની જાણકવારની, હત્યવાનહે આ કલમનવા દવાયરવામવામાં લવાવવવા મવાટહે પકરતની છહે. પહેટવા કલમ (૨) નલુમાં આ પવાસલુમાં કલમ ૩૦૦ સવાથહે જોડવાયહેલ ઉદવાહરણ (બની) દવારવા પલુરુ માં પવાડવવામવામાં આવહે છહે. ૧૫. કલમ ૨૯૯ નની પહેટવા કલમ (બની) ગલુનહેગવાર તરફથની આવવા કફોઈ જવાનનહે અનલુમવાવનત કરતની નથની. કલમ ૩૦૦ નની પહેટવા કલમ (૨) હહેઠળ આવતવા કહેસફોનવા રકસ્સવાઓ એવવા હફોઈ શકહે છહે કહે જ્યવામાં હલુમલવાખફોર ઇરવાદવાપકવર્તાક મલુઠનીનફો ફટકફો મવારવવાથની મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે છહે, કવારણ કહે પનીરડતવા વવસ્તમૃત યકમૃ ત અથવવા મફોટની બરફોળ અથવવા રફોગગ્રસ્ત હૃદયથની પનીરડત છહે અનહે આવવા ફટકવાથની તહેમનલુમાં મમૃત્યલુ થવવાનની સમાંભવાવનવા છહે. યકમૃ તનવા ભમાંગવાણ, અથવવા બરફોળ અથવવા હૃદયનની વનષ્ફળતવાનહે પરરણવામહે તહે ચફોકસ વ્યવકતનલુમાં, જહેવની કફોઈ પણ બવાબતનવા કવારણહે તહેનલુમાં મમૃત્યલુ થઈ શકહે છહે. જો હલુમલવાખફોરનહે ભફોગ બનનવારનવા રફોગ અથવવા વવશહેષ નબળવાઈ વવશહે આવની કફોઈ જાણકવારની ન હફોય, અથવવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે તહે મવાટહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં મમૃત્યલુ અથવવા શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવાનફો ઈરવાદફો પકરતફો ન હફોય, તફો ગલુનફો હત્યવા ગણવાશહે નહહીં. પછની ભલહેનહે મમૃત્યલુ વનપજાવહે તહેવની ઈજા ઇરવાદવાપકવર્તાક કરહેલની હફોય. ૧૬. કલમ ૩૦૦નની પહેટવા કલમ (૩) મવામાં આવતવા "મમૃત્યલુ વનપજાવવવાનની સમાંભવાવનવા" શબ્દફોનહે બદલહે, કલમ ૨૯૯નની કલફોઝ (બની)નહે અનલુરપ "કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં પકરતવા" શબ્દફોનફો ઉપયફોગ કરવવામવામાં આવ્યફો છહે. દહેખનીતની રનીતહે, મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનની શકહે તહેવની શવારનીરરક ઈજા અનહે મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનવવા મવાટહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં પકરતની શવારનીરરક ઈજા વચ્ચહે તફવાવત રહહેલફો છહે. તફવાવત બરવાબર છહે પરમાંતલુ વવાસ્તવવક છહે, અનહે, જો તહેનહે અવગણવવામવામાં આવહે તફો, તહે ન્યવાયનની વનષ્ફળતવામવા પરરણમની શકહે છહે. કલમ ૨૯૯નની કલફોઝ (બની) અનહે કલમ ૩૦૦ નની પહેટવા કલમ (૩) વચ્ચહેનફો તફવાવત એ ઇવચ્છત શવારનીરરક ઇજાનવા પરરણવામહે મમૃત્યલુનની સમાંભવાવનવાનલુમાં એક પવાસલુમાં છહે. તહેનહે વધલુ વવસ્તમૃત રનીતહે કહનીએ તફો, તહે મમૃત્યલુનની સમાંભવાવનવાનલુમાં પવાસલુમાં છહે તહે વનધવાર્તારરત કરહે છહે કહે સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ એ સમૌથની ગમાંભનીર, મધ્યમ અથવવા સમૌથની નનીચની પવાયરનીનફો છહે. કલમ ૨૯૯ નની કલફોઝ(બની) મવામાં "સમાંભવવત" શબ્દ "શકય" નવા અથર્તાનહે મવાત્ર એક શકયતવાથની અલગ પવાડહે છહે. "શવારનીરરક ઇજા "... મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનવવા મવાટહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં પયવાર્તાપ" શબ્દફોનફો અથર્તા છહે કહે મમૃત્યલુ એ કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમનહે ધ્યવાનમવામાં રવાખનીનહે, ઇજાનલુમાં "સમૌથની સમાંભવવત" પરરણવામ હશહે. ૧૭. કહેસફો કલમ (૩) નની અમાંદર આવહે તહે મવાટહે, તહે જરરની નથની કહે ગલુનહેગવાર મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે, જ્યવામાં સલુધની મમૃત્યલુ ઇરવાદવાપકવર્તાકનની શવારનીરરક ઈજા અથવવા કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે તહેવની ઇજાઓથની થવાય. રવાજવમાંત વવ. કહેરળ રવાજ્ય [AIR ૧૯૬૬ SC ૧૮૭૪: ૧૯૬૬ Supp SCR ૨૩૦: ૧૯૬૬ Cri LJ ૧૫૦૯.] આ મલુદવાનલુમાં યફોગ્ય ઉદવાહરણ છહે. ૧૮. વવરસવા વસમાંઘ વવ. પમાંજાબ રવાજ્યમવામાં [AIR ૧૯૫૮ SC ૪૬૫: ૧૯૫૮ SCR ૧૪૯૫: ૧૯૫૮ Cri LJ ૮૧૮.] વવવવયન બફોઝ, જહે. આ કફોટર્તા મવાટહે બફોલતવા, આ રનીતહે પહેટવા-કલમ-(૩)નફો અથર્તા અનહે અવકવાશ સમજાવ્યફો. આમ (પવાનવા ૧૫૦૦ પર): “ 'ત્રનીજલુ માં' - સહેકશન ૩૦૦, હહેઠળ કહેસ લવાવની શકહે તહે પહહેલવામાં ફરરયવાદ પક્ષહે નનીચહેનની હકનીકતફો સવાવબત કરવની આવશ્યક છહે. પ્રથમ, તહે તદન વનરપહેક્ષપણહે સ્થવાવપત કરવલુમાં જોઈએ, કહે શવારનીરરક ઈજા હવાજર છહે; બનીજલુ માં, ઈજાનની પ્રકમૃ વત સવાવબત થવની જોઈએ. આ કહેવળ હહેતલુલક્ષની તપવાસ છહે. તહે સવાવબત કરવલુમાં આવશ્યક છહે કહે તહે ચફોકસ ઈજા પહહોંચવાડવવાનફો ઈરવાદફો હતફો, એટલહે કહે, તહે આકવસ્મક અથવવા અજાણતવામાં નહફોતલુમાં અથવવા કફોઈ અન્ય પ્રકવારનની ઈજાનફો ઈરવાદફો હતફો. એકવવાર આ ત્રણ તત્વફો હવાજર હફોવવાનલુમાં સવાવબત થયવા પછની, તપવાસ આગળ વધહે છહે, અનહે ચફોથલુમાં, એ સવાવબત કરવલુમાં આવશ્યક છહે કહે ઉપરફોકત ત્રણ તત્વફોથની બનહેલની મવાત્ર વણર્તાવહેલ પ્રકવારનની ઇજા કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે તહે મવાટહે પકરતની હતની. પકછપરછનફો આ ભવાગ સમાંપકણર્તાપણહે ઉદહેશ્યપકણર્તા અનહે અનલુમવાવનત છહે અનહે તહેનહે ગલુનહેગવારનવા ઈરવાદવા સવાથહે કફોઈ લહેવવાદહેવવા નથની.” ૧૯. આમ વવરસવા વસમાંઘ કહેસમવામાં વનધવાર્તારરત વનયમ મલુજબ, ભલહે આરફોપનીનફો ઈરવાદફો શવારનીરરક ઈજા પહહોંચવાડવવા પકરતફો સનીવમત હફોય, જહે કલુદરતનવા સવામવાન્ય કમમવામાં મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનની શકહે, અનહે મમૃત્યલુનહે કવારણભકત બનવાવવવાનવા ઈરવાદવા સલુધની લમાંબવાયફો ન હતફો., ગલુનફો "હત્યવા" હશહે. કલમ ૩૦૦ સવાથહે જોડવાયહેલ ઉદવાહરણ ( ) c સ્પષપણહે આ મલુદવાનહે સમજાવહે છહે. ૨૦. કલમ ૨૯૯ નની કલફોઝ ( ) c અનહે કલમ ૩૦૦ નની પહેટવા-કલમ (૪) બમાંનહેનહે મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે તહેવવા કવાયર્તાનની સમાંભવાવનવાનલુમાં જવાન જરરની છહે. આ કહેસનવા હહેતલુ મવાટહે આ અનલુરપ કલફોઝફો વચ્ચહેનવા તફવાવત પર વધલુ વવસ્તરણ કરવલુમાં જરરની નથની. તહે કહહેવલુમાં પકરતલુમાં હશહે કહે કલમ ૩૦૦ નની પહેટવા-કલમ (૪) ત્યવામાં લવાગલુ પડશહે જ્યવામાં ગલુનહેગવારનહે કફોઈ વ્યવકત અથવવા સવામવાન્ય રનીતહે વ્યવકતઓનવા મમૃત્યલુનની સમાંભવાવનવા વવશહેનની જાણકવારની - જહેમ કહે કફોઈ ચફોકસ વ્યવકત અથવવા વ્યવકતઓથની અલગ પડહે છહે - કહે જહે વનકટવતર્શી ખતરનવાક કમૃ ત્ય, વ્યવહવારરક વનવશ્ચિતતવાનવા અનલુમવાનનવા કવારણહે બનહેલની હફોય. ગલુનહેગવાર તરફથની આવની જાણકવારની ઉચ્ચતમ સ્તરનની સમાંભવાવનવા હફોવની જોઈએ, મમૃત્યલુ અથવવા ઉપરફોકત મલુજબનની આવની ઈજા થવવાનલુમાં જોખમ ઉઠવાવવવાનવા કફોઈ બહવાનવા વવનવા ગલુનહેગવાર દવારવા આચરવવામવામાં આવહેલ કમૃ ત્ય. ૨૧. ઉપરફોકત દ્રવષકફોણથની, તહે ફવલત થવાય છહે કહે જ્યવારહે પણ કફોટર્તાનહે પ્રશ્નનફો સવામનફો કરવફો પડહે છહે કહે શલુમાં ગલુનફો હત્યવા" છહે કહે "સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ કહે જહે હત્યવામવા પરરણમતફો નથની" કહેસનની તથ્યફો મલુજબ, તહે મવાટહે ત્રણ તબકવામવામાં સમસ્યવાનફો સમાંપકર્તા કરવફો અનલુકકળ રહહેશહે. પ્રથમ તબકહે વવચવારણવા કરવવાનફો પ્રશ્ન એ રહહેશહે કહે, આરફોપનીએ એવલુમાં કમૃ ત્ય કયલુર છહે કહે જહેનવાથની તહેણહે બનીજાનલુમાં મમૃત્યલુ વનપજાવ્યલુમાં હફોય. આરફોપનીનવા કમૃ ત્ય અનહે મમૃત્યલુ વચ્ચહેનવા આવવા કવારણભકત જોડવાણનફો પલુરવાવફો, કલમ-૨૯૯મવામાં વ્યવાખ્યવાવયત કયવાર્તા મલુજબ આરફોપનીનલુમાં કમૃ ત્ય "સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ" સમવાન છહે કહે કહેમ તહે વવચવારણવા મવાટહે બનીજા તબકવા તરફ દફોરની જાય છહે. જો આ પ્રશ્નનફો જવવાબ પ્રથમ દૃવષએ હકવારવાત્મકમવામાં મળહે તફો, દમાંડ સમાંરહતવાનની કલમ ૩૦૦નની કવામગનીરનીનહે ધ્યવાનમવામાં લહેવવાનફો તબકફો પહહોંચની ગયફો છહે. આ એવફો તબકફો છહે કહે જ્યવામાં અદવાલતહે વનધવાર્તારરત કરવલુમાં જોઈએ કહે શલુમાં ફરરયવાદ પક્ષ દવારવા સવાવબત થયહેલવા તથ્યફો કલમ-૩૦૦ મવામાં સમવાવવષ “હત્યવા” નની વ્યવાખ્યવાનની ચવાર જોગવવાઇઓમવામાંથની કફોઈ એકનની મયવાર્તાદવામવામાં કહેસ લવાવહે છહે કહે કહેમ. જો આ પ્રશ્નનફો જવવાબ નકવારવાત્મક હફોય તફો ગલુનફો "હત્યવામવા પરરણમતફો ન હફોય તહેવફો સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ" કહે જહે કલમ ૩૦૪ નવા પ્રથમ અથવવા બનીજા ભવાગ હહેઠળ અનલુકમહે સજાપવાત્ર હફોય, અનહે જહેમવા કલમ-૨૯૯ નની બનીજી કહે ત્રનીજી જોગવવાઈઓ લવાગલુ પડહે છહે કહે કહેમ તહેનવા આધવારહે નકની થવાય છહે. જો આ પ્રશ્ન સકવારવાત્મકમવામાં જોવવા મળતની હફોય, પરમાંતલુ કહેસ કલમ-૩૦૦ મવામાં દશવાર્તાવહેલ અપવવાદફોમવામાંથની કફોઈપણનની અમાંદર આવતફો હફોય, તફો પણ ગલુનફો હત્યવામવા પરરણમતફો ન હફોય તહેવફો સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ" મવા આવહે છહે કહે જહે દમાંડ સમાંરહતવાનની કલમ ૩૦૪ નવા પ્રથમ ભવાગ હહેઠળ સજાપવાત્ર હશહે." ૫૫. ઉપરફોકત વસદ્ધવામાંતફોનહે અમવારની સમક્ષનવા કહેસમવામાં લવાગલુ કરતવામાં અમનહે જણવાયલુમાં છહે કહે મમૃતકનલુમાં મમૃત્યલુ અકસ્મવાત કહે આત્મહત્યવાનવા કવારણહે નહહીં પણ સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધનહે કવારણહે થયલુમાં છહે તહે અમાંગહે કફોઈ વવવવાદ નથની. તહેથની, અમહે આ ઘટનવાનહે કફોડનની કલમ ૩૦૦ મવામાં દશવાર્તાવહેલ કફોઈપણ અપવવાદફોનની અમાંદર આવહે છહે કહે કહેમ તહે ધ્યવાનમવામાં લહેવવાનફો પ્રસ્તવાવ મકકનીએ છનીએ. ૫૬. કહેસનહે ચફોથવા અપવવાદમવામાં લવાવવવા મવાટહે, (૨૦૦૪) ૧૧ SCC ૩૮૧ મવામાં નહોંધવાયહેલ પ્રકવાશ ચમાંદ વવ. રહમવાચલ પ્રદહેશ રવાજ્યનવા કહેસમવામાં આ અદવાલત દવારવા વનદરવશત આવશ્યક જરુરનીયવાત નનીચહે મલુજબ છહે: “આઈ.પની.સની. કલમ ૩૦૦ નફો ચફોથફો અપવવાદ અચવાનક લડવાઈમવામાં કરવવામવામાં આવહેલવા કમૃ ત્યફોનહે આવરની લહે છહે. ઉકત અપવવાદ તહે પ્રથમ અપવવાદ દવારવા આવરની લહેવવામવામાં ન આવતવા ઉશ્કહેરણનીનવામાં કહેસ સવાથહે સમાંબમાંવધત છહે, જહે પછની તહેનલુમાં સ્થવાન વધલુ યફોગ્ય રહહેશહે. અપવવાદ સમવાન વસદ્ધવામાંત પર આધવારરત છહે, કવારણ કહે બમાંનહેમવામાં પકવર્તાવચમાંતનનની ગહેરહવાજરની છહે. પરમાંતલુ, જ્યવારહે અપવવાદ ૧ નવા રકસ્સવામવામાં આત્મ-વનયમાંત્રણનની સમાંપકણર્તા વમાંવચતતવા છહે, અપવવાદ ૪ નવા રકસ્સવામવામાં, ત્યવામાં મવાત્ર આવહેશનની વતવતવા છહે જહે વ્યકતનીનવા શવામાંત સ્વભવાવ ઉપર છવવાઈ જાય છહે અનહે તહેમનહે એવવા કવાયર્વો કરવવા મવાટહે પ્રહેરનીત કરહે છહે જહે તહેઓ અન્યથવા ન કરહે. અપવવાદ ૪ મવામાં અપવવાદ ૧ મલુજબનની ઉશ્કહેરણની છહે; પરમાંતલુ થયહેલની ઈજા એ ઉશ્કહેરણનીનલુમાં સનીધલુમાં પરરણવામ નથની. વવાસ્તવમવામાં, અપવવાદ-૪ એવવા રકસ્સવાઓ સવાથહે વ્યવહવાર કરહે છહે કહે જહેમવામાં ફટકફો પડફો હફોય, અથવવા વવવવાદનવા મકળમવામાં આપવવામવામાં આવહેલની કહેટલનીક ઉશ્કહેરણની અથવવા ઝઘડવાનની ઉત્પવત્ત ગમહે તહે રનીતહે થઈ હફોય, તહેમ છતવામાં બમાંનહે પક્ષફોનલુમાં અનલુગવામની વતર્તાન તહેમનહે સમવાન ધફોરણહે અપરવાધનવા પરરપ્રહેક્ષ્યમવા મલુકહે છહે. "અચવાનક લડવાઈ" દરહેક બવાજલુ પરસ્પર ઉશ્કહેરણની અનહે મવારવામવારની સકચવહે છહે. પછની આચરવવામવામાં આવહેલ મનલુષ્યવધ સ્પષપણહે એકપક્ષનીય ઉશ્કહેરણની મવાટહે શફોધની શકવાતની નથની, અનહે આવવા રકસ્સવાઓમવામાં સમગ્ર દફોષ એક બવાજલુ પર મકકની શકવાય છહે. કવારણ કહે જો તહે આવલુમાં હફોત, તફો અપવવાદ ૧ વધલુ યફોગ્ય રનીતહે લવાગલુ થશહે. લડવવા મવાટહે અગવાઉનની કફોઈ વવચવાર-વવમશર્તા અથવવા વનધવાર્તારણ નથની હફોતફો. એક ઝઘડફો અચવાનક થવાય છહે, જહેનવા મવાટહે બમાંનહે પક્ષફોનહે વત્તવા કહે ઓછવા અમાંશહે દફોષની ઠહેરવવવામવામાં આવહે છહે. બનની શકહે છહે કહે તહેમવામાંથની કફોઈ એક તહેનની શરઆત કરહે, પરમાંતલુ જો બનીજાએ તહેનવા પફોતવાનવા વતર્તાનથની તહેનહે ઉશ્કહેયલુર ન હફોત તફો તહે ગમાંભનીર વળવામાંક લનીધહેલફો હફોય તહે લહેત નહહીં. પછની પરસ્પર ઉશ્કહેરણની અનહે ઉશ્કહેરવાટ થવાય છહે, અનહે દરહેક લડવહયવાનહે જહે દફોષનફો સવામનફો કરવફો પડહે છહે તહેનહે વહમેંચવફો મલુશ્કહેલ છહે. જો મમૃત્યલુ થવાય તફો અપવવાદ ૪ નની મદદ લઈ શકવાય છહે: (એ) પકવર્તાવચમાંતન વવનવા; (બની) અચવાનક લડવાઈમવામાં; ( ) c અપરવાધનીએ અનલુવચત લવાભ લનીધવા વવનવા અથવવા કકર અથવવા અસવામવાન્ય રનીતહે કવાયર્તા કયવાર્તા વવનવા; અનહે ( ) d લડવાઈ મવાયવાર્તા ગયહેલ વ્યવકત સવાથહે હફોવની જોઈએ. અપવવાદ -૪ નની અમાંદર કહેસ લવાવવવા મવાટહે, તહેમવામાં દશવાર્તાવહેલ તમવામ ઘટકફો શફોધવવા આવશ્યક છહે. નહોંધનનીય છહે કહે અપવવાદ ૪ થની કલમ ૩૦૦ IPC મવામાં થતની "લડવાઈ" IPC મવામાં વ્યવાખ્યવાવયત નથની. તહે લડવવા મવાટહે બહે વ્યકવતઓનની જરુર પડહે છહે. જલુસ્સવાનની ગરમની મવાટહે જરરની છહે કહે જલુસ્સફો ઠમાંડફો થવવા મવાટહે કફોઈ સમય ન હફોવફો જોઈએ અનહે આ રકસ્સવામવામાં, શરઆતમવામાં મમૌવખક બફોલવાચવાલનીનહે કવારણહે પક્ષકવારફોએ પફોતવાનહે ગલુસ્સહે કયવાર્તા હતવા. લડવાઈ એ બહે અનહે વધલુ વ્યવકતઓ વચ્ચહેનની લડવાઈ છહે, પછની ભલહે તહે શસફો સવાથહે હફોય કહે તહેનવા વગર. અચવાનક ઝઘડફો કહેનહે મવાનવવામવામાં આવશહે તહે અમાંગહે કફોઈ સવામવાન્ય વનયમનલુમાં વણર્તાન કરવલુમાં શકય નથની. તહે હકનીકતનફો પ્રશ્ન છહે અનહે ઝઘડફો અચવાનક છહે કહે નહહીં તહે દરહેક કહેસનવા સવાવબત થયહેલવા તથ્યફો પર આધવાર રવાખહે છહે. અપવવાદ ૪ નહે લવાગલુ કરવવા મવાટહે, તહે બતવાવલુમાં પકરતલુમાં નથની કહે અચવાનક ઝઘડફો થયફો હતફો અનહે કફોઈ પકવર્તાવવચવારણવા કરહેલની ન હતની. વધલુમવામાં તહે દશવાર્તાવવલુમાં આવશ્યક છહે કહે ગલુનહેગવારહે અયફોગ્ય લવાભ લનીધફો નથની અથવવા કકર અથવવા અસવામવાન્ય રનીતહે કવાયર્તા કયલુર નથની. જોગવવાઈમવામાં વપરવાયહેલ "અનલુવચત લવાભ" શબ્દનફો અથર્તા "અયફોગ્ય લવાભ" થવાય છહે. (ભવારપલુવર્તાક રજલુ કરહેલ) ૫૭. આમ, કલમ ૩૦૦ નવા અપવવાદનની અરજી મવાટહે અગત્યનની જરુરનીયવાત એ છહે કહે તહે હત્યવાનફો કહેસ છહે પરમાંતલુ આરફોપની તહેનહે તહે કલમમવામાંથની બહવાર લવાવવવા મવાટહે અપવવાદનવા લવાભનફો દવાવફો કરહે છહે અનહે તહેનહે હત્યવામવા પરરણમતફો ન હફોય તહેવફો સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધનફો કહેસ બનવાવહે છહે. તહેથની, આપણહે મવાનની લહેવલુમાં જોઈએ કહે આ હત્યવાનફો કહેસ હશહે અનહે તહે અપવવાદનની ઉપયફોવગતવા દશવાર્તાવવની આરફોપનીનની જવવાબદવારની છહે. અપવવાદ-૪ નનીચહે મલુજબ દશવાર્તાવહેલ છહે:- “ અપવવાદ ૪.— સવાપરવાધ મનલુષ્ય વધ એ હત્યવા નથની, જો તહે અચવાનક ઝઘડવા પર જલુસ્સવાનની ગરમનીમવામાં અચવાનક લડવાઈમવામાં અનહે ગલુનહેગવારહે અયફોગ્ય લવાભ લનીધવા વવનવા અથવવા કકર અથવવા અસવામવાન્ય રનીતહે કમૃ ત્ય કયવાર્તા વવનવા કરવવામવામાં આવહે તફો તહે હત્યવા નથની.” ૫૮. જોગવવાઈનવા અવલફોકનથની જાણવવા મળશહે કહે કહેસનહે અપવવાદ-૪નની અમાંદર લવાવવવા મવાટહે ચવાર શરતફો સમાંતફોષવની આવશ્યક છહે: ( ) i તહે અચવાનક લડવાઈ હતની; ( ) ii તહેમવા કફોઈ પકવર્તાવચમાંતન ન હતલુમાં; ( ) iii કમૃ ત્ય જલુસ્સવાનની ગરમનીમવામાં કરવવામવામાં આવ્યલુમાં હતલુમાં; અનહે; કહે ( ) iv હલુમલવાખફોરહે કફોઈ અયફોગ્ય લવાભ લનીધફો ન હતફો અથવવા કકર રનીતહે કવામ કયલુર્તા ન હતલુમાં. ૫૯. અપવવાદ-૪ નવા પ્રવાથમનીક વવામાંચન પર, એવલુમાં જણવાય છહે કહે જો મમૃત્યલુ (એ) પકવર્તાધવારણવા વવનવા, (બની) અચવાનક લડવાઈમવામાં, ( ) c અપરવાધનીઓએ અનલુવચત લવાભ લનીધવા વવનવા અથવવા કકર અથવવા અસવામવાન્ય રનીતહે પગલલુમાં ભયલુર હફોય; અનહે ( ) d લડવાઈ મવાયવાર્તા ગયહેલ વ્યવકત સવાથહે હફોવની જોઈએ તફો અપવવાદ- ૪ નની મદદ લહેવવામવામાં આવની શકહે છહે. કહેસનહે અપવવાદ ૪ નની અમાંદર લવાવવવા મવાટહે તહેમવામાં દશવાર્તાવહેલ તમવામ ઘટકફો મળવવા જોઈએ. ૬૦. અમહે પહહેલવાથની જ મમૃતકનહે કહેટલની ઈજાઓ થઈ છહે તહે નહોંધ્યલુમાં છહે, કવારણ કહે તહે PW ૭ ડડૉ. શનીકવામાંતનવા વનવહેદન પરથની જણવાય છહે જહેમણહે પફોસ્ટ મફોટર્તામ કયલુર હતલુમાં. શરનીરનવા મહત્વનવા ભવાગ પર દવાતરડની અનહે તલવવાર જહેવવા ખતરનવાક હવથયવારફોથની થયહેલની ઈજાઓનવા સ્વરુપનહે ધ્યવાનમવામાં રવાખનીનહે, તહે આઈ.પની.સની.નની કલમ ૩૦૨ મલુજબનફો કહેસ છહે તહેવવા વનષ્કષર્તાથની બચની શકવાય તહેમ નથની. ૬૧. અપનીલકતવાર્તા મવાટહે હવાજર રહહેલવા વવદવાન વકનીલનની રજકઆત સ્વનીકવારવની અમવારવા મવાટહે ખકબ જ મલુશ્કહેલ છહે કહે આ કહેસ... I P C નની કલમ ૩૦૦ નવા અપવવાદ- ૪ નની અમાંદર આવશહે અનહે આવફો લવાભ આરફોપનીનહે આપવવામવામાં આવશહે. થફોડનીવવાર મવાટહે મવાનની લઈએ કહે આ ઘટનવા ક્ષણનીક ગરમનીમવામાં બનની હતની અનહે લડવાઈ પણ અચવાનક હતની, તફો પણ આપણહે એ હકનીકતનહે અવગણવની જોઈએ નહહીં કહે અહહીં અપનીલકતવાર્તાઓએ વનછેઃશસ અનહે લવાચવાર મમૃતક પર ખતરનવાક હવથયવાર વડહે નવ જહેટલવા હલુમલવાઓ કરની મવારવામવારની કરની હતની. કહેસફો આઈ.પની.સની. નની કલમ-૩૦૦ નની પહેટવા-કલમ(૩) નની અમાંદર આવહે તહે મવાટહે, જ્યવામાં સલુધની મમૃત્યલુ ઇરવાદવાપકવર્તાકનની શવારનીરરક ઈજા અથવવા ઈજાઓથની થવાય છહે જહે પ્રકમૃ વતનવા સવામવાન્ય કમમવા મમૃત્યલુનલુમાં કવારણ બનહે છહે ત્યવામાં સલુધની એ જરરની નથની કહે ગલુનહેગવારહે મમૃત્યલુ વનપજાવહેલ હફોય....- A I R ૧૯૬૬..- S C ૧૮૭૪મવામાં નહોંધવાયહેલ રવાજવમાંત વસમાંહ વવ. કહેરળ રવાજ્ય આ મલુદવાનલુમાં યફોગ્ય ઉદવાહરણ છહે. ૬૨ આ બવાબતનની એકમાંદર દૃવષએ, અમનહે ખવાતરની છહે કહે અપનીલકતવાર્તાઓ દવારવા હવાઈકફોટર્તાનવા આક્ષહેવપત ચલુકવાદવા અનહે આદહેશમવામાં દખલગનીરની કરવવા મવાટહે કફોઈ કહેસ કરવવામવામાં આવ્યફો નથની. ૬૩ પરરણવામહે, આ અપનીલ વનષ્ફળ નનીવડહે છહે અનહે આથની રદ કરવવામવામાં આવહે છહે. ૬૪ રહેકફોડર્તા દશવાર્તાવહે છહે કહે અહહીં બમાંનહે અપનીલકતવાર્તાઓનહે હવાલનની અપનીલનની અમાંવતમ સલુનવાવણની સલુધની જામનીન પર મલુકત કરવવાનફો આદહેશ આપવવામવામાં આવ્યફો હતફો. અપનીલ નમાં.- ૨ નહે તવા.૦૧/૧૦/૨૦૧૦નવા રફોજ જામનીન પર મલુકત કરવવાનફો આદહેશ આપવવામવામાં આવ્યફો હતફો અનહે તહેમવામાં અપનીલકતવાર્તા નમાં.-૧ નહે તવા.૦૪/૦૩/૨૦૧૩નવા રફોજ જામનીન પર મલુકત કરવવાનફો આદહેશ આપવવામવામાં આવ્યફો હતફો. સહેશન્સ કહેસ નમાં. ૩૨૩/ ૨૦૦૧ મવામાં પકણહેનવા અવધક સહેશન્સ જજનહે સમાંતફોષ થવાય તહે મવાટહે તહેમનવા દવારવા આપવવામવામાં આવહેલવા જામનીન બફોન્ડ રદ કરવવામવામાં આવ્યવા છહે. બમાંનહે અપનીલકતવાર્તાઓનહે આજથની બહે અઠવવારડયવાનની અમાંદર ટષવાયલ કફોટર્તા સમક્ષ આત્મસમપર્તાણ કરવવાનફો આદહેશ આપવવામવામાં આવ્યફો છહે. ૬૫. એકવવાર અપનીલકતવાર્તાઓ ટષવાયલ કફોટર્તા સમક્ષ શરણવાગવત સ્વનીકવારહે, પછની તહેમનહે આપવવામવામાં આવહેલની સજા પકરની કરવવા મવાટહે ન્યવાવયક કસ્ટડનીમવામાં મફોકલવવામવામાં આવશહે. ૬૬. બવાકની અરજીઓ જો કફોઈ હફોય તફો તહેનફો વનકવાલ કરવવામવામાં આવશહે............................... ન્યવાયમકવતર્તા (સલુધવામાંશલુ ધલુવલયવા)........................... ન્યવાયમકવતર્તા (જહે.બની. પવારડનીવવાલવા) નવની રદલ્હની; ૨૯ મવાચર્તા, ૨૦૨૩. This judgment has been translated using AI Tool – SUVAS.