Pipnak Pani Mohanty v. Union of India and Others

:
DISCLAIMER The translated judgements in vernacular language is meant for the restricted use of the litigant to
/ understand it in his her language and may not be used for any
. , other purpose For all practical and official purposes the
English version of the judgement shall be authentic and shall
. hold the field for the purpose of execution and implementation
અહેવાલયોગ્ય
ભારતની સવ ચ્ચ અદાલતમાં
દિદવાની અપીલીય ન્યાયક્ષેત્ર
આઇ. એ. નં. ૫૬૩૦૮/૨૦૨૩
માં
દિરટ પિપદિટશન (સી) નંબર ૧૯૧/૨૦૨૨
પિપનાક પાણી મોહંતી ............ અરજદાર (ઓ)
વિવરુદ્ધ
યુવિનયન ઓફ ઇવિન્:યા અને અન્યો ............. પ્રપિતવાદી (ઓ)
અને
આ મામલે ભારત સંઘ મારફતે સહકાર મંત્રાલય અરજદાર
હુકમ
ન્યાયમૂર્તિત એમ. આર. શાહ.
(૧) હાલની અરજી આઇ. એ. નં. ૫૬૩૦૮/૨૦૨૩ની છે, જેને ભારત સરકારના કોપ રેશન
મંત્રાલય દ્વારા સહારા ગ્રુપ ઓફ કોઓપરેદિટવ સોસાયટીઓના થાપણદારોની કાયદેસર
બાકી નીકળતી રકમ સામે રૂ.૨૩,૯૩૭/- કરો: (સહારા-સેબી રીફં: ખાતામાં પ:ેલી)

2023 INSC 320

માંથી રૂ.૫,૦૦૦/- કરો:ની રકમ હસ્તાંતદિરત કરવા માટે ઉચિચત વિનદLશો માટે પસંદ
કરવામાં આવી છે.
(૨) વિવદ્વાન સોવિલચિસટર જનરલ શ્રી તુષાર મહેતાએ રજૂઆત કરી છે કે, સહારા-સેબી દિરફં:
એકાઉન્ટમાં રૂ. ૨૪,૯૭૯.૬૭ કરો:ની કુલ રકમનો ઉપયોગ થયો નથી, જે આ અદાલતે
અગાઉ ઇશ્યૂ કરેલા વિનદLશોને અનુસરીને જમા કરવામાં આવી છે.તેમણે રજૂઆત કરી હતી
કે, સહારા ઇવિન્:યા દિરયલ એસ્ટેટ કોપ રેશન વિલપિમટે: અને સહારા હાઉસિંસગ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ
કોપ રેશન વિલપિમટે: દ્વારા જમા કરાવવામાં આવેલી રૂ.૧૫,૫૬૯.૨ કરો:માંથી રૂ.૨૨૫૩
કરો: સહારા ક્રેવિ:ટ કોઓપરેદિટવ સોસાયટી વિલપિમટે:માંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા
અને સહારા દિરયલ એસ્ટેટ વિલપિમટે:ના વિવવાદને કારણે સેબીમાં જમા કરવામાં આવ્યા
હતા.આમ, આ રીતે રજૂઆત કરવામાં આવી છે કે, "સહારા-સેબી દિરફં: ખાતા"માં પ:ેલી
રકમમાં ઉપરોક્ત સહારા ગ્રુપ કો-ઓપરેદિટવ સોસાયટી વિલપિમટે:ના થાપણદારોની
રકમનો સમાવેશ થાય છે.
(૨.૧) તેમણે બાર સમક્ષ જણાવ્યું હતું કે, "સહારા-સેબી રીફં: ખાતા" માં જમા
થયેલી રકમ બિબનઉપયોગી છે અને વાસ્તવમાં સહારા ગ્રુપ ઓફ કોઓપરેદિટવ
સોસાયટીઝ વિવરુદ્ધ સતત ફદિરયાદોના કારણે અને બિબનઉપયોગી પ:ેલી
રકમમાં સહારા ગ્રુપ ઓફ કોઓપરેદિટવ સોસાયટીઝના થાપણદારોની રકમનો
પણ સમાવેશ થાય છે, જો રૂ.૫,૦૦૦ કરો:ની રકમ સહકારી સોસાયટીઓના
કેન્દ્રીય રવિજસ્ટ્રારને હસ્તાંતદિરત કરવામાં આવે અને ત્યારબાદ સહકારી
સોસાયટીઓના થાપણદારોની કાયદેસર બાકી રકમ સામે વહેંચવામાં આવે, તો તે ઉચિચત, યોગ્ય અને ન્યાયસંગત હશે.
(૨.૨) તેમણે બાર સમક્ષ જણાવ્યું હતું કે ઉપરોક્ત રકમ પર અન્ય કોઈ એજન્સીનો
કોઈ ચાજ` અને/અથવા એટેચમેન્ટ નથી. તેમણે બાર સમક્ષ જણાવ્યું હતું કે, વિવવિવધ સત્તામં:ળો/વિવભાગો સાથે શ્રેણીબદ્ધ બેઠકો પછી વત`માન અરજી
યોગ્ય દિદશા-વિનદLશ માટે દાખલ કરવામાં આવી છે, જે સહારા ગ્રુપ ઓફ
કોઓપરેદિટવ સોસાયટીઓના થાપણદારોના વ્યાપક દિહતમાં હશે. તેમણે
એવી પણ પ્રાથ`ના કરી હતી કે, સહારા ગ્રુપ ઑફ કોઓપરેદિટવ
સોસાયટીઓના સંબંવિધત વિ:પોવિઝટસ`ને બાકી નીકળતી અને ચૂકવવાપાત્ર
રકમ અત્યંત પારદશ`ક રીતે ચુકવવામાં આવે અને આ રકમ યોગ્ય રીતે
ઓળખ કરીને અને તેમની વિ:પોવિઝટનો પુરાવો રજૂ કરીને વાસ્તવિવક
વિ:પોવિઝટસ`ને ચુકવવામાં આવે. તેમણે એવી પણ વિવનંતી કરી હતી કે, આ
અદાલતના ભૂતપૂવ` ન્યાયાધીશની દેખરેખ હેઠળ સંબંવિધત થાપણદારોને આ
રકમ ચુકવવા માટે યોગ્ય દિદશા-વિનદLશ પણ બહાર પા:વામાં આવે.
(૩) શ્રી તુષાર મહેતાને સાંભળ્યા પછી, ભારતીય યુવિનયન વતી હાજર રહેલા વિવદ્વાન
સોવિલચિસટર જનરલ અને અહીં વણ`વેલ તથ્યોને ધ્યાનમાં લેતા અને જ્યારે જાણ કરવામાં
આવે છે કે રૂ.૨૨૫૩ કરો: સહારા ક્રેવિ:ટ કોઓપરેદિટવ સોસાયટી વિલ.માંથી લેવામાં
આવ્યા હતા, એટલે કે, ચાર સહારા ગ્રુપ મલ્ટી-સ્ટેટ કોઓપરેદિટવ સોસાયટીમાંથી એક
અને સેબીમાં "સહારા-સેબી દિરફં: એકાઉન્ટ"માં જમા કરવામાં આવ્યા હતા અને તે રકમ
"સહારા- સેબી દિરફં: એકાઉન્ટ"માં જમા કરવામાં આવી હતી. “સેબી દિરફં: એકાઉન્ટ”
બિબનઉપયોગી પ:ેલું છે અને સહારા ગ્રૂપ ઓફ કોઓપરેદિટવ સોસાયટીઝના સાચા
થાપણદારો, જે અન્યથા, તેમના નાણાં પાછા મેળવવા માટે હકદાર હશે, હાલની
અરજીમાં માંગવામાં આવેલી વિવનંતી વાજબી લાગે છે અને તે સહારા ગ્રુપ ઓફ કો-
ઓપરેદિટવ સોસાયટીઝના વાસ્તવિવક થાપણદારોના વ્યાપક જાહેર દિહત/દિહતમાં હશે.
હાલની અરજીમાં માંગવામાં આવેલી પ્રાથ`ના વ્યાજબી લાગે છે અને જે સહારા ગ્રુપ ઓફ
કોઓપરેદિટવ સોસાયટીઝના સાચા થાપણદારોના વ્યાપક જાહેર દિહતમાં હશે. આથી, હાલની અરજીનો વિનકાલ નીચે દશા`વેલા વિનદLશો સાથે કરવામાં આવે છેઃ
(૧) સહારા-સેબી રીફં: ખાતામાં પ:ેલી કુલ રૂ.૨૪,૯૭૯.૬૭ કરો:માંથી
રૂ.૫૦૦૦ કરો: સહકારી સપિમપિતઓના કેન્દ્રીય રવિજસ્ટ્રારને હસ્તાંતદિરત
કરવામાં આવશે, જે સહારાની સહકારી સપિમપિતઓના થાપણદારોની
કાયદેસર બાકી નીકળતી રકમ સામે તેનું વિવતરણ કરશે, જે તેમની
થાપણોનો પુરાવો અને તેમના દાવાનો પુરાવો જમા કરાવીને અને સીધા
તેમના સંબંવિધત બેંક ખાતામાં જમા કરાવવામાં આવશે.
(૨) આ ચૂકવણીની દેખરેખ અને વિનરીક્ષણ આ અદાલતના ભૂતપૂવ` ન્યાયાધીશ
જવિસ્ટસ આર. સુભાષ રેડ્ડી કરશે, જેમાં શ્રી ગૌરવ અગ્રવાલની સક્ષમ મદદ
લેવામાં આવશે, જેમને જવિસ્ટસ આર. સુભાષ રેડ્ડીને સહાય કરવા માટે
એપિમકસ ક્યૂરી તરીકે વિનયુક્ત કરવામાં આવ્યા છે. સહકારી મં:ળીઓ
સહકારી મં:ળીઓના સહારા જૂથના સાચા થાપણદારોને રકમનું વિવતરણ
કરે છે. ચુકવણી કરવાની રીતો અને પદ્ધપિતઓ સહકારી મં:ળીઓના
કેન્દ્રીય રવિજસ્ટ્રાર દ્વારા આ કોટ`ના ભૂતપૂવ` ન્યાયામુરપિત આર. સુભાષ રેડ્ડી
અને એ:વોકેટ શ્રી ગૌરવ અગ્રવાલ સાથે પરામશ`માંકરવામા આવે.
(૩) આ કોટ`ના ભૂતપૂવ` ન્યાયામુરપિત આર. સુભાષ રેડ્ડીને દર મદિહને રુ.૧૫
લાખ ચૂકવવા અને શ્રી ગૌરવ અગ્રવાલ વિવદવાન એપિમકસ ક્યુરીને તેમના
માનદ વેતન માટે દર મદિહને ૫ લાખ ચૂકવવામાં આવે.
(૪) અમે વિનદLશ આપીએ છીએ કે ઉપરોક્ત રૂ.૫,૦૦૦ કરો:ની રકમમાંથી
સહકાદિરતા સોસાયટીઓના સંબંવિધત વાસ્તવિવક થાપણદારોને વહેલામાં
વહેલી તકે ચુકવણી કરવામાં આવે, પરંતુ આજથી નવ મદિહના પછી નહીં.
ત્યારબાદ બાકીની રકમ ફરીથી “સહારા-સેબી રીફં: ખાતા”માં ટ્રાન્સફર
કરવામાં આવશે.
ઉપરોક્ત દ્રષ્ટિrએ હાલની આઇ.એ. નો વિનકાલ કરવામાં આવ્યો છે. ..................… ન્યાયમૂર્તિત
[એમ.આર.શાહ] .....................ન્યાયમૂર્તિત
[સી. ટી.રવિવકુમાર]
નવી દિદલ્હી
૨૯ માચ`, ૨૦૨૩.
This