Full Text
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਵੱ ਚ
ਅਪਰਾਿਧਕ ਅਪੀਲ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ
ਅਪਰਾਿਧਕ ਅਪੀਲ ਨ
ੰ ਬਰ 581/ 2023
ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ .......... ਅਪੀਲਕਰਤਾ
ਬਨਾਮ
ਪੰ ਜਾਬ ਰਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ .......... ਜਵਾਬਦੇਹ
ਿਨਰਣਾ
ਰਾਜੇਸ਼ ਿਬੰ ਦਲ, ਜੱ ਜ
JUDGMENT
1. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਿਵੱ ਚ ਅਸਫ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਦੰਡ ਸੰ ਿਹਤਾ, 1860 ਦੀ ਧਾਰਾ 420,120-ਬੀ ਅਤੇ 506 ਤਿਹਤ ਦਰਜ ਐੱਫ ਆਈ ਆਰ ਨ ੰ ਬਰ 430, ਿਮਤੀ 16 ਅਕਤੂਬਰ, 2017 ਨੂ ੰ ਰੱ ਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਨੂ ੰ ਰੱ ਦ ਕਰਨ ਲਈ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਿਵੱ ਚ ਦਾਇਰ ਪਟੀ(ਨ ਖਾਰਜ ਕਰ ਿਦੱ ਤੀ ਗਈ ਸੀ।
2. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਵਕੀਲ ਨ ਪੇ( ਕੀਤਾ ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ 27.05.2013 ਨੂ ੰ ਿਬਜਲੀ ਗਿਰੱ ਡ ਨੜੇ ਿਢੱਲ- ਕਲੋਨੀ, ਜੀ. ਟੀ. ਰੋਡ, ਮੋਗਾ, ਜਗਰਾ., ਿਜ਼ਲ0ਾ ਲੁਿਧਆਣਾ, ਪੰ ਜਾਬ ਦੇ ਿਨਵਾਸੀ ਸੁਿਰੰ ਦਰ ਿਸੰ ਘ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮਲਕੀਤ ਕੌਰ ਨਾਲ 1 (ਕਨਾਲ) ਦਾ ਪਲਾਟ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨ ਇਹੀ 18 ਨਵੰ ਬਰ, 2013 ਨੂ ੰ ਦਰ(ਨ ਿਸੰ ਘ (ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2) ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਨੂ ੰ ਵੇਚਣ ਦਾ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ। ਿਵਕਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਿਮਤੀ 25.06.2014 ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਵੇਚਣ ਸਮਝੌਤੇ ਿਵੱ ਚ ਸਪ(ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਿਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਇਸ ਵੇਲੇ ਿਵਕਰੇਤਾ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਮਾਲਕ ਨਹ[6] ਹੈ। ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂ ੰ ਿਬਆਨਾ ਰਾ(ੀ ਵਜ- 5,00,000/- ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਿਮਲੀ ਅਤੇ ਿਵਕਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਰਿਜਸਟ5ੇ(ਨ ਦੀ ਿਮਤੀ 25.06.2014 ਤੈਅ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਿਵਕਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂ ੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਿਮਤੀ 24.12.2014 ਤੱਕ ਵਧਾ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦ- ਿਕ 75,000/- ਰੁਪਏ ਦੀ ਵਾਧੂ ਰਕਮ ਪ5ਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੰਗੀਰ ਿਸੰ ਘ ਦੇ ਪੁੱ ਤਰ ਦਰ(ਨ ਿਸੰ ਘ (ਿ(ਕਾਇਤਕਰਤਾ/ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2) ਨ 30 ਸਤੰਬਰ, 2015 ਨੂ ੰ ਪ5ਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ[8] ਮਨਮੋਹਨ ਿਸੰ ਘ, ਪ5ਕਾ( ਿਸੰ ਘ ਦੇ ਪੁੱ ਤਰ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਿਸੰ ਘ ਉਰਫ ਿਬੱ ਲਾ, ਪਾਲ ਿਸੰ ਘ ਦੇ ਪੁੱ ਤਰ ਿਵਰੁੱ ਧ ਿ(ਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਉਪਰੋਕਤ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਦਰ(ਨ ਿਸੰ ਘ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋ ਹੋਰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਿਕ ਪ5ਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ[8] ਤ- 29,39,500/- ਰੁਪਏ ਦੀ ਰਕਮ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।
3. ਉਪਰੋਕਤ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੀ ਜ8ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਖੀਰ 18.05.2016 ਨੂ ੰ ਇਹ ਰਾਏ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਿਕ ਇਹ ਿਵਵਾਦ ਿਸਵਲ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੁਿਲਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹ[6] ਹੈ। ਦਰ(ਨ ਿਸੰ ਘ ਨ ਆਪਣੀ ਿਪਛਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੀ ਸਿਥਤੀ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤੇ ਿਬਨ[8] 05.10.2016 ਨੂ ੰ ਇੱ ਕ ਹੋਰ ਿ(ਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤ- ਪਿਹਲ[8] ਕੀਤੀ ਗਈ ਜ8ਚ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੰਦੇ ਹੋਏ ਉਪਰੋਕਤ ਿ(ਕਾਇਤ ਨੂ ੰ 23.01.2017 ਿਰਕਾਰਡ ਿਵੱ ਚ ਭੇਜ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਤ- ਬਾਅਦ ਦਰ(ਨ ਿਸੰ ਘ ਨ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਰਣਜੀਤ ਿਸੰ ਘ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਨ ਿਸੰ ਘ ਿਵਰੁੱ ਧ ਇੱ ਕ ਹੋਰ ਿ(ਕਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਹੀ ਐੱਫ. ਆਈ. ਆਰ. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਮਨਮੋਹਨ ਿਸੰ ਘ ਅਤੇ ਰਣਜੀਤ ਿਸੰ ਘ ਿਵਰੁੱ ਧ ਆਈ. ਪੀ. ਸੀ. ਦੀ ਧਾਰਾ 420,120-ਬੀ ਅਤੇ 506 ਤਿਹਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
4. ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਵਕੀਲ ਦੁਆਰਾ ਉਠਾਈ ਗਈ ਦਲੀਲ ਇਹ ਹੈ ਿਕ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂ ੰ ਵ=ਡੀ ਦਾ ਪਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਨ ਪਿਹਲ[8] ਦੋ ਿ(ਕਾਇਤ[8] ਇਕੋ ਿਜਹੇ ਦੋ(8 ਦੇ ਸੈੱਟ ਨਾਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ 0 8 ਨੂ ੰ ਪ5ਾਪਤ ਕਾਨੂ ੰ ਨੀ ਰਾਏ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਿਰਕਾਰਡ ਿਵੱ ਚ ਭੇਿਜਆ ਿਗਆ ਸੀ, ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ਕੇਸ ਨੂ ੰ ਿਸਵਲ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਦੱਿਸਆ ਿਗਆ ਸੀ। ਅਿਜਹੀ ਪਿਹਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਿਖ਼ਲਾਫ਼ ਕੋਈ ਦੋ( ਨਹ[6] ਸੀ। ਅਸਲ ਿਵੱ ਚ ਇਹ ਿਵਵਾਦ ਪੂਰੀ ਤਰ08 ਿਸਵਲ ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਿਵਕਰੀ ਪੱ ਤਰ, ਜੋ ਿਕ 24.12.2014 ਨੂ ੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਿਵੱ ਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹੰ ਦਾ ਹੈ। ਜਵਾਬਦੇਹ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਿਵ(ੇ( ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਢੁਕਵ@ ਹੱ ਲ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਸੀ ਪਰ ਕੋਈ ਮੁਕੱਦਮਾ ਦਾਇਰ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਹਾਲ8ਿਕ ਤੀਜੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਪਿਹਲ[8] ਦੀਆਂ ਦੋ ਿ(ਕਾਇਤ[8] ਦੀ ਿਕਸਮਤ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤੇ ਿਬਨ[8] ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਐੱਫ. ਆਈ. ਆਰ. 15.06.2017 ਨੂ ੰ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਵੱ ਲ- ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਭਾਵ ਿਵਕਰੀ ਡੀਡ ਰਿਜਸਟਰ ਕਰਨ ਦੀ ਿਨਰਧਾਿਰਤ ਿਮਤੀ ਤ- ਲਗਭਗ ਿਤੰਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ। ਜਵਾਬਦੇਹ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਨ ਪੁਿਲਸ ਕੋਲ ਿ(ਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤ- ਪਿਹਲ[8] ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨ A ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਸੀ, ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ਕੋਈ ਹੱ ਲ ਦੀ ਮੰ ਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਿਤੰਨ ਿ(ਕਾਇਤ[8] ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਸਪ(ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁਝਾਅ ਿਦੰਦਾ ਹੈ ਿਕ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ (ੁਰੂਆਤੀ ਬੇਨਤੀ ਤ- ਬਾਅਦ, ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਪਿਹਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਵੱ ਖ-ਵੱ ਖ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੰ ਦੇ ਹੋਏ ਦੋ( ਿਸਰਫ਼ ਪ5ਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ[8] ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ, ਨਾ ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ, ਜਦਿਕ ਬਾਅਦ ਿਵੱ ਚ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ (ਾਮਲ ਸੀ।
5. ਰਾਜ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਵਕੀਲ ਨ ਪੇ( ਕੀਤਾ ਿਕ ਚਾਰਜ(ੀਟ ਦਾਇਰ ਕਰ ਿਦੱ ਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਹੇਠਲੀ ਅਦਾਲਤ ਿਵੱ ਚ ਸਾਰੀਆਂ ਦਲੀਲ[8] ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਐੱਫ. ਆਈ. ਆਰ. ਨੂ ੰ ਰੱ ਦ ਕਰਨ ਦਾ ਕੇਸ ਨਹ[6] ਹੈ।
6. ਨ A ਿਟਸ ਦੀ ਤਾਮੀਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2/ਿ(ਕਾਇਤਕਰਤਾ ਪੇ( ਨਹ[6] ਹੋਇਆ ਹੈ।
7. ਿਧਰ[8] ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਵਕੀਲ ਨੂ ੰ ਸੁਿਣਆ ਅਤੇ ਪੇਪਰ ਬੁੱ ਕ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਕੀਤਾ।
8. ਿਧਰ[8] ਵੱ ਲ- ਿਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਰੱ ਖੀ ਗਈ ਸਮੱ ਗਰੀ' ਤੇ, ਇਹ ਸਪੱ (ਟ ਹੈ ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2, ਅਰਥਾਤ ਸਰਬਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਪੱ ਖ ਿਵੱ ਚ 1 (ਕਨਾਲ) ਦੇ ਪਲਾਟ ਦੀ ਿਵਕਰੀ ਲਈ ਇੱ ਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। 'ਿਵਕਰੀ' ਨਾਲ ਹੋਏ ਸਮਝੌਤੇ ਿਵੱ ਚ ਿਵ(ੇ( ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤੱ ਥ ਦਾ ਿਜ਼ਕਰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਹੈ ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ/ਿਵਕਰੇਤਾ ਮਲਕੀਤ ਕੌਰ ਵੱ ਲ- 27.05.2013 ਨੂ ੰ ਉਸ ਦੇ ਹੱ ਕ ਿਵੱ ਚ ਕੀਤੇ ਗਏ' ਿਵਕਰੀ 'ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਜਾਇਦਾਦ ਦਾ ਹੱ ਕਦਾਰ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ। ਸੇਲ ਡੀਡ ਦੀ ਰਿਜਸਟ5ੇ(ਨ ਲਈ ਆਖਰੀ ਿਮਤੀ 25.06.2014 ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਿਜਸ ਨੂ ੰ 24.12.2014 ਤੱ ਕ ਵਧਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਿ(ਕਾਇਤਕਰਤਾ ਜ[8] ਰਾਜ ਵੱ ਲ- ਅਿਜਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਿਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਨਹ[6] ਰੱ ਿਖਆ ਿਗਆ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਦਰਸਾ.ਦਾ ਹੋਵੇ ਿਕ ਅਪਰਾਿਧਕ ਿ(ਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕਰਨ ਤ- ਇਲਾਵਾ, ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਨ ਿਵਕਰੀ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ' ਤੇ ਜ[8] ਿਬਆਨਾ ਰਕਮ ਦੀ ਿਵਕਲਿਪਕ ਵਾਪਸੀ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਿਵਕਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂ ੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਿਸਵਲ ਕਾਰਵਾਈ (ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ।
9. 30 ਸਤੰਬਰ, 2015 ਨੂ ੰ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਿਹਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਦਾ ਅਿਧਐਨ ਦਰਸਾ.ਦਾ ਹੈ ਿਕ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਨੂ ੰ ਿਬਨ[8] ਿਕਸੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਦੋ( ਦੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਪ5ਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਮਨਮੋਹਨ ਿਸੰ ਘ ਅਤੇ ਪ5ਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ[8] ਰਣਜੀਤ ਿਸੰ ਘ ਿਵਰੁੱ ਧ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਪਰੋਕਤ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦਰਿਮਆਨ ਹੋਏ ਿਵਕਰੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੱ ਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਤ- ਇਲਾਵਾ, ਕੁੱਲ ਿਮਲਾ ਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋ ਹੋਰ ਸਮਝੌਿਤਆਂ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ। 29,39,500/- ਰੁਪਏ ਪ5ਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ[8] ਤ- ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱ ਕ ਪ5ਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲ8ਿਕ, ਉਪਰੋਕਤ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਸਵਾਲ ਿਵੱ ਚ ਵੇਚਣ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਹਾਲ8ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਿਵਰੁੱ ਧ ਕੋਈ ਿ(ਕਾਇਤ ਨਹ[6] ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਪਰੋਕਤ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੀ ਜ8ਚ ਆਰਿਥਕ ਅਪਰਾਧ (ਾਖਾ ਵੱ ਲ- ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇੱ ਕ ਿਰਪੋਰਟ 22.03.2016 ਨੂ ੰ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਿਲਸ ਸੁਪਰਡ=ਟ ਨੂ ੰ ਪੇ( ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱ ਕ ਿਰਪੋਰਟ ਪੇ( ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਿਜਸ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਿਜ਼ਲ0ਾ ਅਟਾਰਨੀ ਤ- ਕਾਨੂ ੰ ਨੀ ਰਾਏ ਮੰ ਗੀ ਗਈ ਸੀ, ਿਜਸ ਿਵੱ ਚ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਕੋਈ ਵੀ ਅਪਰਾਿਧਕ ਅਪਰਾਧ ਨਹ[6] ਬਣਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਿ(ਕਾਇਤਕਰਤਾ ਨੂ ੰ ਿਸਵਲ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਰਤ- ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਪਰੋਕਤ ਰਾਏ ਨੂ ੰ ਸੀਨੀਅਰ ਪੁਿਲਸ ਸੁਪਰਡ=ਟ, ਲੁਿਧਆਣਾ (ਿਦਹਾਤੀ) ਨ 18.5.2016 ਨੂ ੰ ਪ5ਵਾਨ ਕਰ ਿਲਆ ਸੀ।
10. ਇਸ ਤ- ਬਾਅਦ ਦਰ(ਨ ਿਸੰ ਘ (ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2) ਨ 5 ਅਕਤੂਬਰ, 2016 ਨੂ ੰ ਡੀਆਈਜੀ, ਲੁਿਧਆਣਾ ਨੂ ੰ ਇੱ ਕ ਹੋਰ ਿ(ਕਾਇਤ ਕੀਤੀ, ਿਜਸ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਜ8ਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਾਇਆ ਿਗਆ ਿਕ ਪਿਹਲ[8] ਅਿਜਹੀ ਹੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਿਕ.ਿਕ ਕੋਈ ਅਪਰਾਿਧਕ ਅਪਰਾਧ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਰਕਾਰਡ ਿਵੱ ਚ ਭੇਜ ਿਦੱ ਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਦੂਜੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਦਰ(ਨ ਿਸੰ ਘ ਵੱ ਲ- ਪਿਹਲ[8] ਕੀਤੀ ਗਈ ਿ(ਕਾਇਤ ਦਾ ਕੋਈ ਿਜ਼ਕਰ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਿਗਆ।
11. ਿਫਰ ਵੀ ਿਪਛਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜ- ਸੰ ਤੁ(ਟ ਨਹ[6] ਸੀ, ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਦੀ ਪਸੰ ਦ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹ[6] ਸੀ। ਉਨ 0 8 ਨ 23.01.2017 ਨੂ ੰ ਇੱ ਕ ਹੋਰ ਿ(ਕਾਇਤ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤ- ਬਾਅਦ, ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਦੁਆਰਾ ਇੱ ਕ ਹੋਰ ਿ(ਕਾਇਤ 15.06.2017 ਨੂ ੰ ਐੱਫਆਈਆਰ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕੇਸ ਦੇ ਤੱਥ[8] ਤ- ਇਹ ਸਪੱ (ਟ ਹੁੰ ਦਾ ਹੈ ਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਦੀ ਕੋਿ(( ਿਸਰਫ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂ ੰ ਅਪਰਾਿਧਕ ਕੇਸ ਿਵੱ ਚ (ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਸੀ ਜਦ- ਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਨ ਅਿਜਹਾ ਕੁਝ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਿਕ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਿਵਕਰੀ ਡੀਡ ਰਿਜਸਟਰਡ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਿਤਆਰ ਅਤੇ ਇੱ ਛੁਕ ਸੀ। ਿਵਕਰੀ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਿਵਕਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂ ੰ ਲਾਗੂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਿਸਵਲ ਕਾਰਵਾਈ (ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ੰ ਬਰ 2 ਜ[8] ਸਮਝੌਤੇ ਿਵੱ ਚ (ਾਮਲ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਵੱ ਲ- ਕੋਈ ਯਤਨ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਅਸਲ ਿਵੱ ਚ, ਿਵਸਤਾਰ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੇਲ ਡੀਡ ਨੂ ੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਿਮਤੀ 24.12.2014 ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
12. ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਲਈ ਿਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹ[6] ਹੈ ਿਕ ਿਵਕਰੀ ਡੀਡ ਦੀ ਅੰਿਤਮ ਿਮਤੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਤ- ਪਿਹਲ[8] ਜ[8] ਉਸ ਤ- ਤੁਰੰ ਤ ਬਾਅਦ ਿਵਕਰੀ ਡੀਡ ਨੂ ੰ ਰਿਜਸਟਰ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਜ[8] ਖਰੀਦਦਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਨੂ ੰ ਕੋਈ ਨ A ਿਟਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਕੋਈ ਿਸਵਲ ਕਾਰਵਾਈ ਵੀ (ੁਰੂ ਨਹ[6] ਕੀਤੀ ਗਈ, ਸਗ- ੰ ਬਰ 2 ਨ ਿਸਰਫ ਪੁਿਲਸ ਕੋਲ ਿ(ਕਾਇਤ[8] ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ, ਿਜਨ 0 8 ਿਵੱ ਚ- ਦੋ ਪਿਹਲ[8] ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੀਵਾਨੀ ਕਾਰਵਾਈ (ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਤ[8] ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਦੀ ਿਤਆਰੀ ਅਤੇ ਇੱ ਛਾ ਦਾ ਸਵਾਲ ਵੀ ਇੱ ਕ ਪਿਹਲੂ ਹੈ ਿਜਸ ਦੀ ਜ8ਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
13. ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦੀ ਉਲ ੰ ਘਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਅਪਰਾਿਧਕ ਮੁਕੱਦਮਾ ਨਹ[6] ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਜਦ- ਤੱਕ ਿਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ (ੁਰੂਆਤ ਿਵੱ ਚ ਹੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਜ[8] ਬੇਈਮਾਨੀ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸਹੀ ਨਹ[6] ਿਦਖਾਇਆ ਜ8ਦਾ।ਿਸਰਫ਼ ਵਾਅਦੇ ਪੂਰੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਦੋ(8 ਨਾਲ ਹੀ ਅਪਰਾਿਧਕ ਕਾਰਵਾਈ (ੁਰੂ ਨਹ[6] ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਿਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਤੱਥ[8] ਤ-, ਇਹ ਸਪ(ਟ ਹੈ ਿਕ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਨ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਿਵਰੁੱ ਧ ਕੋਈ ਦੋ( ਨਾ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਪਿਹਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤ- ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱ ਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਬਲਿਕ ਇਹ ਿਸਰਫ ਪ5ਾਪਰਟੀ ਡੀਲਰ[8] ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਸੀ ਜੋ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਿ(ਕਾਇਤ[8] ਿਵੱ ਚ ਸੀ ਿਕ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਿਦੱ ਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਪਿਹਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ 'ਤੇ, ਇੱ ਕੋ ਇੱ ਕ ਬੇਨਤੀ ਸੀ ਿਕ ਪ5ਤੀਵਾਦੀ ਨ ੰ ਬਰ 2 ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜਦ- ਪਿਹਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ, ਤ[8] ਦੂਜੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੇ ਿਵਰੁੱ ਧ ਵੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾ.ਦੇ ਹੋਏ ਿਬਹਤਰ ਸੰ ਸਕਰਣ ਦੇ ਨਾਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜੋ ਿਪਛਲੀ ਿ(ਕਾਇਤ ਿਵੱ ਚ ਨਹ[6] ਸੀ। ਅਿਜਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਿਕ ਪੂਰਾ ਿਵਚਾਰ ਇੱ ਕ ਦੀਵਾਨੀ ਿਵਵਾਦ ਨੂ ੰ ਅਪਰਾਧ ਿਵੱ ਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕਿਥਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ' ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਫੌਜਦਾਰੀ ਅਦਾਲਤ[8] ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਿਕਸੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂ ੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਜ[8] ਿਸਵਲ ਿਵਵਾਦ[8] ਨੂ ੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਪਾਰਟੀਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਜ8ਦਾ। ਿਜੱ ਥੇ ਿਕਤੇ ਵੀ ਫੌਜਦਾਰੀ ਅਪਰਾਧ[8] ਦੇ ਤੱਤ ਿਤਆਰ ਕੀਤੇ ਜ8ਦੇ ਹਨ, ਫੌਜਦਾਰੀ ਅਦਾਲਤ[8] ਨੂ ੰ ਇਸ ਦਾ ਨ A ਿਟਸ ਲੈਣਾ ਪ=ਦਾ ਹੈ। ਿਜਸ ਿ(ਕਾਇਤ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਐੱਫ. ਆਈ. ਆਰ. ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਿਵਕਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦੀ ਰਿਜਸਟ5ੇ(ਨ ਦੀ ਆਖਰੀ ਿਮਤੀ ਤ- ਲਗਭਗ ਿਤੰ ਨ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱ ਖਣ ਦੀ ਆਿਗਆ ਦੇਣਾ ਅਦਾਲਤ ਦੀ ਪ5ਿਕਿਰਆ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤ- ਹੋਵੇਗੀ।
14. ਇਸ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਰਾਏ ਿਵੱ ਚ, ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਆਦੇ( ਨੂ ੰ ਰੱ ਦ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਐੱਫਆਈਆਰ ਨੂ ੰ ਰੱ ਦ ਕਰਨ ਲਈ ਅਪੀਲਕਰਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪਟੀ(ਨ ਨੂ ੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇ( ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜ-, 16 ਅਕਤੂਬਰ, 2017 ਨੂ ੰ ਜਾਰੀ ਐੱਫਆਈਆਰ ਨ ੰ ਬਰ 430 ਅਤੇ ਉਸ ਤ- ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂ ੰ ਰੱ ਦ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੇ( ਿਦੱ ਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਪੀਲ ਨੂ ੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਿਦੱ ਤੀ ਜ8ਦੀ ਹੈ।..................ਜੱ ਜ (ਅਭੈ ਐਸ ਓਕਾ)..................ਜੱ ਜ (ਰਾਜੇ% ਿਬੰ ਦਲ) ਨਵ& ਿਦੱ ਲੀ
01. 03. 2023. ਿਡਸਕਲੇਮਰ:- ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਿਵੱ ਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਿਨਆਂ ਿਨਰਣ[8] ਕੇਵਲ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ਾ ਲਈ ਉਹਨ[8] ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਿਵੱ ਚ ਸਮਝਣ ਤੱ ਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹ[6] ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ ਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਅਿਧਕਾਰਤ ਮੰ ਤਵ[8] ਲਈ, ਿਨਆਂ ਿਨਰਣੇ ਦਾ ਅੰ ਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰਸਕਰਣ ਪ5ਮਾਿਣਕ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਮਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂ ੰ ਤਰਜੀਹ ਿਦੱ ਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। Translated by Ms. Kusum Lata, Revisor.