Full Text
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਿਵੱ ਚ
ਦੀਵਾਨੀ ਅਪੀਲ ਅਿਧਕਾਰ ਖੇਤਰ
ਦੀਵਾਨੀ ਅਪੀਲ ਨ
ੰ . 5564-2009
ਇ
ੰ ਪਰੂਵਮਟ ਟਰੱ ਸਟ, ਰੋਪੜ
ਆਪਣੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਰੋਪੜ, ਪੰ ਜਾਬ ਰਾਹ& ..... ਅਪੀਲਕਰਤਾ
ਬਨਾਮ
''ੀ ਬਾਲਾ ਅਤੇ ਇ
ੱ ਕ ਹੋਰ ..... ਜਵਾਬਦੇਹ
ਿਨਰਣਾ
ਸੰ ਜੇ ਕੁਮਾਰ, ਜੱ ਜ
JUDGMENT
1. ਇੰਪਰੂਵਮਟ ਟਰੱਸਟ, ਰੋਪੜ (ਇਸ ਤ ਬਾਅਦ ਟਰੱਸਟ) ਨ ਸਮਾਿਜਕ ਵਰਕਰ ੀ ਬਾਲਾ ਨੂ ੰ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਤਿਹਤ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ, ਚੰਡੀਗੜ% ਦੇ ਿਨਰਦੇ& ਿਵਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਿਮਤੀ 13.05.2008 ਦੇ ਆਦੇ ਰਾਹ*, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ ਰੋਕ (Stay) ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰ ਲਈ ਅਤੇ 10.08.2009 ਨੂ ੰ ਇਸ ਨੂ ੰ ਮੁਕੰਮਲ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ।
2. ਟਰੱਸਟ ਵੱਲ ਪੇ ਹੋਏ ਮਾਣਯੋਗ ਵਕੀਲ ਸ਼/ੀ ਬੀਰ0ਦਰ ਕੁਮਾਰ ਿਮਰਾ ਅਤੇ ੀ ਬਾਲਾ ਵੱਲ ਪੇ ਹੋਏ ਮਾਣਯੋਗ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਸ਼/ੀ ਪੀ. ਐੱਸ. ਪਟਵਾਲੀਆ ਨੂ ੰ ਸੁਿਣਆ ਿਗਆ।
3. ਤੱਥ, ਿਜਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ/ਾਸੰਿਗਕ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ%& ਪ/ਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨਃ ਸਮਾਿਜਕ ਵਰਕਰ ੀ ਬਾਲਾ ਨ 28.01.1987 ਨੂ ੰ ਆਪਣੇ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਤਿਹਤ 500 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਦਾ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂ ੰ ਅਰਜ਼ੀ ਿਦੱਤੀ ਸੀ। ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਿਦਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨ 11.02.1987 ਦੇ ਪੱਤਰ ਰਾਹ* ਿਵਕਾਸ ਸਕੀਮ ਿਗਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਿਸੰਘ ਨਗਰ ਸੁਧਾਰ ਟਰੱਸਟ, ਰੋਪੜ ਿਵੱਚ 500 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ ਪੰਜਾਬ ਟਾਊਨ ਇੰਪਰੂਵਮਟ (ਜ਼ਮੀਨ& ਦੀ ਵਰਤ ਅਤੇ ਪਲਾਟ& ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ) ਰੂਲਜ਼, 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ 4 (Rule 4 of the Punjab Town Improvement (Utilization of Land and Allotment of Plots) ਤਿਹਤ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਿਵੱਚ ੀ ਬਾਲਾ ਨੂ ੰ ਆਮ ਿਨਯਮ& ਅਤੇ ਰਤ&' ਤੇ ਦੁੱਗਣੇ ਰਾਖਵ0 ਮੁੱਲ 'ਤੇ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ/ਵਾਨਗੀ ਿਦੱਤੀ। ਇਹ ਅਲਾਟਮਟ ੀ ਬਾਲਾ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ ਭਲਾਈ ਸਰਟੀਿਫਕੇਟ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹਲਫਨਾਮਾ ਪੇ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਿਜਵ0 ਿਕ ਿਨਯਮ& ਿਵੱਚ ਦੱਿਸਆ ਿਗਆ ਹੈ। ੀ ਬਾਲਾ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟ ਦਰਿਮਆਨ ਪੱਤਰ ਿਵਹਾਰ ਦੇ ਅਦਾਨ-ਪ/ਦਾਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਿਮਤੀ 04.07.1988 ਨੂ ੰ ਇੱਕ ਮੀਮੋ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਉਨ % & ਨੂ ੰ ਨ ੱ ਥੀ ਪ/ੋਫਾਰਮਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਿਚਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਸਦੀਕੁਦਾ ਹਲਫਨਾਮਾ ਜਮ%& ਕਰਨ ਲਈ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਟਰੱਸਟ ਨ ਿਕਹਾ ਿਕ ਇਸ ਨੂ ੰ ਜਮ%& ਕਰਵਾਉਣ ਤ ਬਾਅਦ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਗਲੇਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
4. ੀ ਬਾਲਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਿਕ ਉਸ ਨ ਉਪਰੋਕਤ ਲੋੜ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਅਲਾਟਮਟ ਪੂਰੀ ਨਹ* ਹੋਈ, ਿਜਸ ਕਾਰਨ ਉਸ ਨੂ ੰ ਸਥਾਨਕ ਅਖ਼ਬਾਰ& ਿਵੱਚ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂ ੰ ਉਭਾਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਿਪਆ। ਇਸ ਤ ਬਾਅਦ, ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ/ੈੱਸ ਿਨਊਜ਼ ਪੇਪਰ ਿਵੱਚ 10.01.1989 ਨੂ ੰ ਇੱਕ ਪ/ੈੱਸ ਨ h ਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ੀ ਬਾਲਾ ਦੇ ਕੇਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਲੋੜ*ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਸਬੰਿਧਤ ਮਿਹਕਮਾ ਨੂ ੰ ਭੇਜ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਉਨ % & ਨੂ ੰ ਸੂਿਚਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲ&ਿਕ, ਿਮਤੀ 02.01.1989 ਦੇ ਮੀਮੋ ਰਾਹ*, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨ ੀ ਬਾਲਾ ਨੂ ੰ ਸੂਿਚਤ ਕੀਤਾ ਿਕ ਇਸ ਸਕੀਮ ਅਧੀਨ ਅਲਾਟਮਟ ਲਈ ਕੋਈ ਪਲਾਟ ਸਪਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਨਹ* ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲਾਟ ਉਪਲ ੱ ਬਧ ਹੋਣ ਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਦਾਅਵੇ' ਤੇ ਿਵਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
5. ਪਲਾਟ ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਦੀ ਪ/ਿਕਿਰਆ ਿਵੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹ* ਹੁੰਿਦਆਂ ਅਤੇ ਦੇਰੀ ਦੀ ਿਕਾਇਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ੀ ਬਾਲਾ ਨ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ 1992 ਦਾ ਸੀਡਬਿਲਊਪੀ ਨ ੰ ਬਰ 9737 ਦਾਇਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਿਵਚ ਉਸ ਦੀ ਅਰਦਾਸ ਸੀ ਿਕ ਉਹ ਉਸ ਨੂ ੰ ਿਵਕਾਸ ਸਕੀਮ ਿਗਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਿਸੰਘ ਨਗਰ, ਰੋਪੜ ਿਵਚ 500 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਦਾ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅਿਧਕਾਰੀਆਂ ਨੂ ੰ ਿਨਰਦੇ ਦੇਣ। 17.11.2006 ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੁਆਰਾ, ਇੱਕ ਮਾਣਯੋਗ ਜੱਜ ਨ ਿਰੱਟ ਪਟੀਨ ਨੂ ੰ ਇਹ ਨ h ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਿਦੱਤੀ ਿਕ ਸਰਕਾਰ ਨ ੀ ਬਾਲਾ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਪਲਾਟ ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਨੂ ੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਿਦੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਨ ਰਸਮੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋੜ ਅਨੁਸਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ%& ਕਰਵਾਏ ਸਨ। ਅਿਧਕਾਰੀਆਂ ਨੂ ੰ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਿਕ ਉਹ ਉਸ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਉਸ ਨੂ ੰ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ, ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਿਨਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦ ਸਰਕਾਰ ਨ ਟਰੱਸਟ ਨੂ ੰ ਿਗਆਨੀ ਜ਼ੈਲ ਿਸੰਘ ਨਗਰ, ਰੋਪੜ ਦੀ ਿਵਕਾਸ ਯੋਜਨਾ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦਾ ਿਨਰਦੇ ਿਦੱਤਾ ਸੀ।
6. ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਤੁਟ, ਟਰੱਸਟ ਨ 2008 ਦੀ ਲੈਟਰਜ਼ ਪੇਟਟ ਅਪੀਲ ਨ ੰ ਬਰ 12 ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ। ਪਰ 23 ਜਨਵਰੀ, 2008 ਨੂ ੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਿਡਵੀਜ਼ਨ ਬਚ ਨ ਇਹ ਕਿਹੰਿਦਆਂ ਅਪੀਲ ਨੂ ੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਕ ਸਰਕਾਰ ਨ ਪਿਹਲ& ਹੀ ੀ ਬਾਲਾ ਨੂ ੰ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਿਦੱਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤੱਥ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਸੀ ਿਕ ਉਸਨ ਇਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲੋੜ*ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਜਮ%& ਕਰਵਾ ਿਦੱਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਟਰੱਸਟ ਵੱਲ ਮੌਜੂਦਾ ਅਪੀਲ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ।
7. ਉਪਰੋਕਤ ਤੱਥ ਦਰਸਾjਦੇ ਹਨ ਿਕ ੀ ਬਾਲਾ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਿਨਰਦੇ ਨਵੰਬਰ 2006 ਿਵੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਜੱਜ ਦੁਆਰਾ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਪੁਟੀ ਜਨਵਰੀ 2008 ਿਵੱਚ ਡਵੀਜ਼ਨ ਬਚ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲ&ਿਕ, ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੱਥ ਨੂ ੰ ਨਾ ਤ& ਮਾਣਯੋਗ ਜੱਜ ਦੇ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਿਲਆਂਦਾ ਿਗਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਿਡਵੀਜ਼ਨ ਬਚ ਦੇ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਿਲਆਂਦਾ ਿਗਆ, ਜੋ ਿਕ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਦੇ ਿਨਯਮ ਦੀ ਕਾਨੂ ੰ ਨੀ ਸਿਥਤੀ ਹੈ, ਿਜਸ ਦੇ ਤਿਹਤ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨ ਉਸ ਸਮ0 ੀ ਬਾਲਾ ਨੂ ੰ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦੀ ਪ/ਵਾਨਗੀ ਿਦੱਤੀ ਸੀ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੌਰ 'ਤੇ 1996 ਦੇ ਸੀਡਬਿਲਊਪੀ ਨ ੰ ਬਰ 7401, ਿਜਸ ਦਾ ਿਸਰਲੇਖ 'ਡਾ. ਅਮਰ ਿਸੰ ਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਨਾਮ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇ ੱ ਕ ਹੋਰ' ਸੀ, ਨ ਇਸ ਤ ਬਹੁਤ ਪਿਹਲ& ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਿਵੱਚ 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ& ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਿਵੱਚ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਚੋਣਵੀਆਂ /ੇਣੀਆਂ ਲਈ ਪਲਾਟ& ਦੇ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਦੀਆਂ ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਿਵੱਚ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਏ ਸਨ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਬਚ ਨ 25.07.2003 ਨੂ ੰ 'ਡਾ. ਅਮਰ ਿਸੰ ਘ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਨਾਮ ਪੰ ਜਾਬ ਰਾਜ ਅਤੇ ਇ ੱ ਕ ਹੋਰ' [ਏ ਆਈ ਆਰ 2004 ਪੀ ਐਂਡ ਐਚ 67] ਿਵੱਚ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਰਾਹ* ਪਲਾਟ& ਦੇ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਲਾਟਮਟ ਦੀ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਪ/ਣਾਲੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ। ਇਸ ਤ ਪਿਹਲ& 21.03.1997 ਨੂ ੰ ਪੂਰੇ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂ ੰ 'ਅਿਨਲ ਸਭਰਵਾਲ ਬਨਾਮ ਹਿਰਆਣਾ ਰਾਜ' [ਪੀਐੱਲਆਰ (1997) 116 ਪੀ ਐਂਡ ਐੱਚ 7 (ਐੱਫਬੀ)] ਿਸਰਲੇਖ ਵਾਲੇ 1996 ਦੇ ਸੀਡਬਿਲਊਪੀ ਨ ੰ ਬਰ 5851 ਿਵੱਚ ਸੁਣਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ%&, ਪੂਰੇ ਬਚ ਨ ਿਟੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਿਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂ ੰ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਅਖ਼ਿਤਆਰ ਿਨਆਂਇਕ ਸਮੀਿਖਆ ਤ ਅਛੂਤੇ ਨਹ* ਹਨ ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਉਨ % & ਨ ਅਿਜਹੇ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਤਿਹਤ ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ& ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਨੂ ੰ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂ ੰ ਨੀ ਐਲਾਨ ਿਦੱਤਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਅਪਵਾਦ& ਅਤੇ ਿਨਰਦੇ& ਦੇ ਅਧੀਨ ਅਲਾਟਮਟ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਸਪੈਲ ਲੀਵ ਪਟੀਨ& ਦੇ ਇੱਕ ਬੈਚ ਿਵੱਚ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਿਵਰੋਧ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ % & ਦਾ ਿਨਪਟਾਰਾ 'ਹਰ' ਢ&ਗਰਾ ਬਨਾਮ ਹਿਰਆਣਾ ਰਾਜ' [(2001) 9 ਐੱਸਸੀਸੀ 550] ਿਵੱਚ ਿਰਪੋਰਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਫੈਸਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਿਗਆ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਪੂਰਨ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂ ੰ ਇਕੋ ਇੱਕ ਸੋਧ ਨਾਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਿਖਆ ਿਗਆ ਿਕ ਇਹ 23.04.1996 ਤ ਪ/ਭਾਵੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਿਕjਿਕ ਉਹ ਿਮਤੀ ਸੀ ਿਜਸ ਨੂ ੰ ਸੀਡਬਿਲਊਪੀ ਨ ੰ ਬਰ 5851 ਆਫ 1996 ਿਵੱਚ ਅੰਤਿਰਮ ਆਦੇ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
8. 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ& ਦੇ ਿਨਯਮ 4 ਦੇ ਤਿਹਤ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਿਵੱਚ ਪਲਾਟ& ਦਾ ਰਾਖਵ&ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਿਵੱਚ ਪ/ਚਿਲਤ ਪ/ਣਾਲੀ, ਿਵਵਹਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਰਾਜ ਿਵੱਚ ਪ/ਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ। 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ& ਦਾ ਿਨਯਮ 4, ਿਜਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਵਾਜਬ ਹੈ, ਹੇਠ ਿਲਖੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈਃ "4. ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ& ਅਤੇ ਬਹੁਮੰਜ਼ਲੀ ਮਕਾਨ& ਦਾ ਰਾਖਵ&ਕਰਨ:- (1) ਿਨਯਮ 10 ਦੀਆਂ ਿਵਵਸਥਾਵ& ਦੇ ਅਧੀਨ, ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਲੀ ਮਕਾਨ ਹੇਠ ਿਲਖੀਆਂ /ੇਣੀਆਂ ਦੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂ ੰ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਖਵ0 ਰੱਖੇ ਜਾਣਗੇ:- ਰਾਖਵ1ਕਰਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਤੱ ਕ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀ '2ੇਣੀ
(i) to (vi)……………………….
(vii) ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀ ਿਸਰਫ 500 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਫੀਸਦੀ ਪਲਾਟ ਬਰਤੇ. ਬਰਤੇ. ਪਰੰਤੂ 5 ਪ/ਤੀਤ ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਮੰਜ਼ਲੀ ਮਕਾਨ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ/ਵਾਨਗੀ ਨਾਲ ਅਿਜਹੇ ਵਰਗ ਜ& /ੇਣੀ ਦੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂ ੰ ਅਤੇ ਉਸ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਸਮ0 ਸਮ0 ਤੇ ਅਿਜਹੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਿਜਕ-ਆਰਿਥਕ ਸਿਥਤੀਆਂ ਨੂ ੰ ਿਧਆਨ ਿਵਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਉਿਲਖਤ ਕਰੇ।"
9. ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨ ਇਸ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਤਿਹਤ ਕਤੀ ਦੀ ਵਰਤ ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਨੀਤੀਗਤ ਫੈਸਲਾ ਿਲਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨ h ਟੀਿਫਕੇਨ ਨ ੰ ਬਰ 5/537/3CII-88/1604 ਿਮਤੀ 31.01.1989 ਿਵੱਚ ਦਰਸਾਇਆ ਿਗਆ ਹੈ। ਇਸ ਨ h ਟੀਿਫਕੇਨ ਿਵੱਚ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਹੈ ਿਕ ਹੇਠ ਿਲਖੀਆਂ /ੇਣੀਆਂ ਦੇ ਿਵਅਕਤੀ 5 ਫੀਸਦੀ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਅਧੀਨ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇਃ “(i) ਉਨ % & ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਜ& ਉਨ % & ਦੇ ਆਿਰਤ& ਿਜਨ % & ਨੂ ੰ ਦਿਹਤਗਰਦ& ਜ& ਦੰਗਾਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹੱਥ ਦੁੱਖ ਝੱਲਣੇ ਪਏ ਹਨ; (ii) ਿਜਨ % & ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰ& ਿਜਵ0 ਿਕ ਖੇਡ&, ਕਲਾ, ਿਵਿਗਆਨ, ਿਸੱਿਖਆ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਆਿਦ ਿਵੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂ ੰ pਚਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਿਜਨ % & ਨੂ ੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲ ਰਾਜ/ਰਾਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ& ਰਾਹ* ਮਾਨਤਾ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; (iii) ਫੌਜ, ਪੁਿਲਸ, ਅਰਧ-ਸੈਿਨਕ ਅਮਲਾ ਿਜਨ % & ਨ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਜ& ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਤ ਬਹਾਦਰੀ ਜ& ਵੀਰਤਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਪ/ਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਨਾਗਿਰਕ ਿਜਨ % & ਨ ਾਨਦਾਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ/ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਨਤਾ ਪ/ਾਪਤ ਹੈ; (iv) ਸਮਰੱਥ ਅਿਧਕਾਰੀ ਦੇ ਿਵਵੇਕ 'ਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਯੋਗ ਮਾਮਲੇ। "
10. ਇਸ ਿਦ/ਟੀਕੋਣ ਨੂ ੰ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਪੂਰੇ ਬਚ ਨ ਡਾ. ਅਮਰ ਿਸੰ ਘ (ਸੁਪਰਾ) ਦੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਿਵੱਚ ਿਕਹਾ ਿਕ, 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ& ਦੇ ਿਨਯਮ 8 ਅਤੇ 12 ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਮੰਿਜ਼ਲਾ ਮਕਾਨ& ਦੀ ਿਵਕਰੀ ਜ& ਤ& ਡਰਾਅ ਰਾਹ* ਜ& ਿਨਲਾਮੀ ਰਾਹ* ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ ਪਰ ਿਨਯਮ 4 ਤਿਹਤ ਆਮ ਿਨਯਮ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਅਪਵਾਦ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ /ੇਣੀਆਂ ਦੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ& ਦੇ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਦੀ ਿਵਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂ ੰ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਿਕ ਹਿਰਆਣਾ ਨਾਲ ਸਬੰਿਧਤ ਪਿਹਲ& ਦੇ ਪੂਰੇ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਿਵੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿਰਭਾਿਤ /ੇਣੀਆਂ ਅਤੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ& ਲਈ ਰਾਖਵ&ਕਰਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਤੀ ਨੂ ੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਿਖਆ ਿਗਆ ਸੀ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂ ੰ ਪ/ਦਾਨ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕਤੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਿਵਧਾਨਕ ਿਵਵਸਥਾਵ& ਦੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਿਕjਿਕ ਅਿਜਹਾ ਰਾਖਵ&ਕਰਨ ਜ& ਅਲਾਟਮਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਪੂਰਨ ਅਿਧਕਾਰ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਨਹ* ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਿਖਆ ਿਗਆ ਿਕ ਿਨਯਮ 4 ਅਤੇ 31 ਜਨਵਰੀ, 1989 ਦੇ ਨੀਤੀਗਤ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਧੀਨ ਰਾਖਵ&ਕਰਨ ਸੰਿਵਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 14 ਅਧੀਨ ਲੋੜ*ਦੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਮਾਪਦੰਡ& ਨੂ ੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ। ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਸੈਨਾਨੀਆਂ, ਰਾਜਨੀਤਕ ਪੀੜਤ&, ਰੱਿਖਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਸੀਮਾ ਸੁਰੱਿਖਆ ਬਲ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾ ਿਵੱਚ ਿਨਯੁਕਤ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਅਨੁਸੂਿਚਤ ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਛੜੀਆਂ /ੇਣੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪੱਖ ਿਵੱਚ 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ& ਦੇ ਿਨਯਮ 4 (ii), (iii), (iv), (v) ਅਤੇ (vi) ਦੇ ਤਿਹਤ ਪ/ਦਾਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨੂ ੰ ਹਿਰਆਣਾ ਰਾਜ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਿਵੱਚ, ਪਿਹਲ& ਦੇ ਪੂਰੇ ਬਚ ਦੁਆਰਾ ਅਿਨਲ ਸਭਰਵਾਲ (ਉਪਰੋਕਤ) ਿਵੱਚ ਪਿਹਲ& ਹੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਿਖਆ ਿਗਆ ਸੀ, ਇਹ ਦੇਿਖਆ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਉਕਤ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਜ&ਚ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹ* ਹੈ।
11. ਹਾਲ&ਿਕ, ਪੂਰਨ ਬਚ ਨ ਿਕਹਾ ਿਕ ਿਨਯਮ 4 ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ/ਾਵਧਾਨ ਤਿਹਤ 5 ਫੀਸਦੀ ਦਾ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟਾ ਅਸਪਟ ਅਤੇ ਮਨਮਾਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਿਵਧਾਨ ਦੀ ਅਨੁਛੇਦ 14 ਦੀ ਉਲ ੰ ਘਣਾ ਹੈ। ਮੁਕੰਮਲ ਬਚ ਨ ਇਹ ਵੀ ਿਕਹਾ ਿਕ 31.01.1989 ਤ ਿਵਵੇਕਾਧੀਨ ਕੋਟੇ ਤਿਹਤ ਸੰਸਦ ਮਬਰ&, ਪੰਜਾਬ ਿਵਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮਬਰ& ਅਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂ ੰ ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ& ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਗੈਰ-ਕਾਨੂ ੰ ਨੀ ਅਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁਝ ਅਪਵਾਦ& ਦੇ ਅਧੀਨ ਇਸ ਨੂ ੰ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਉਨ % & ਮਾਮਿਲਆਂ ਿਵੱਚ ਿਜੱਥੇ ਿਨਯਮ 4 (i), (vii) ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਪਰੰਤੁਕ ਤਿਹਤ ਅਸਲ ਅਲਾਟੀਆਂ ਨ ੰ ਬਰ 7401/ 1996 ਦੇ 06.06.1996 ਨ h ਿਟਸ ਦੇ ਪ/ਕਾਨ ਤ ਪਿਹਲ& ਮਨਜ਼ੂਰੁਦਾ ਯੋਜਨਾਵ& ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਹਲ& ਹੀ ਮਕਾਨ& ਅਤੇ ਇਮਾਰਤ& ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕਰ ਲਈ ਸੀ, ਟਰੱਸਟ ਨੂ ੰ ਿਨਰਦੇ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਿਕ ਉਹ ਅਿਜਹੇ ਅਲਾਟੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ ਮਕਾਨ&/ਇਮਾਰਤ& ਨੂ ੰ ਪੰਜ ਸਾਲ& ਦੀ ਿਮਆਦ ਲਈ ਅਲ ੱ ਗ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਿਨਰਦੇ ਜਾਰੀ ਕਰੇ। ਅਲਾਟੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਿਵੱਚ ਵੀ ਅਪਵਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜੋ ਹਿਥਆਰਬੰਦ ਬਲ&/ਅਰਧ ਸੈਿਨਕ ਬਲ&/ਪੁਿਲਸ ਬਲ& ਦੇ ਮਬਰ ਸਨ, ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਗਿਠਤ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕਮੇਟੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮੀਿਖਆ ਦੇ ਅਧੀਨ, ਿਜਨ % & ਨ ਅੱਤਵਾਦ ਅਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀ ਗਤੀਿਵਧੀਆਂ ਤ ਪ/ਭਾਿਵਤ ਨਾਗਿਰਕ& ਿਵਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਲੜੀ ਸੀ। ਇਸ ਤ ਇਲਾਵਾ ਅਿਜਹੇ ਅਲਾਟੀਆਂ ਨੂ ੰ ਆਪਣੇ ਪਲਾਟ& ਨੂ ੰ ਪੰਜ ਸਾਲ& ਲਈ ਤੀਜੀ ਿਧਰ ਨੂ ੰ ਅਲ ੱ ਗ ਨਹ* ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
12. ਬਚ ਨ ਇਹ ਵੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਿਕ ਸਰਕਾਰ/ਟਰੱਸਟ/ਪੰਜਾਬ ਿਵਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ ਨੂ ੰ ਤੁਰੰਤ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਰਾਜ& ਿਵੱਚ ਿਵਆਪਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ/ਸਾਿਰਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅਖ਼ਬਾਰ& ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੇ ਿਵੱਚ ਿਵਆਪਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪ/ਸਾਿਰਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਅਖ਼ਬਾਰ& ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਨ h ਿਟਸ ਪ/ਕਾਿਤ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਇਹ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਵੇ ਿਕ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਤਿਹਤ ਅਲਾਟਮਟ ਰੱਦ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਅਿਜਹੇ ਅਲਾਟੀ ਉਨ % & ਵੱਲ ਜਮ%& ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਅਿਜਹੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਵੱਲ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦੇਣ ਦੇ ਦੋ ਮਹੀਿਨਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਅਿਜਹੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਅਿਜਹਾ ਨਾ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਤ& ਿਰਫੰਡ ’ਤੇ ਸਲਾਨਾ 15% ਦੀ ਦਰ ਨਾਲ ਿਵਆਜ ਲ ੱ ਗੇਗਾ।
13. ਇਹ ਨ h ਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਿਕ ਫੁੱਲ ਬਚ ਨ ਿਵੇ ਤੌਰ 'ਤੇ 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ& ਦੇ ਿਨਯਮ 4 ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ/ਾਵਧਾਨ ਦੇ ਤਿਹਤ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਵਰਗ& ਜ& ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਰਗ& ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਪਲਾਟ& ਦੇ 5% ਦੇ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਜੱਿਠਆ ਅਤੇ ਇਹ ਦੇਿਖਆ ਿਗਆ ਿਕ ਅਿਜਹਾ ਅਖਿਤਆਰ ਪੂਰੀ ਤਰ%& ਅਣਉਿਚਤ ਸੀ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਅਤੇ ਇਕੋ ਮਾਪਦੰਡ ਜੋ ਿਰਕਾਰਡ 'ਤੇ ਰੱਿਖਆ ਿਗਆ ਸੀ ਉਹ 31.01.1989 ਦੀ ਨ h ਟੀਿਫਕੇਨ ਿਵੱਚ ਾਮਲ ਨੀਤੀ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਬਚ ਨ ਅੱਗੇ ਿਕਹਾ ਿਕ ਜੇ ਇਸ ਤਰ%& ਦਾ ਅਖ਼ਿਤਆਰ ਿਸਰਫ /ੇਣੀਆਂ (i), (ii) ਅਤੇ (iii) ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਿਹਣਾ ਹੈ ਤ& ਉਪਰੋਕਤ ਨ h ਟੀਿਫਕੇਨ ਿਵੱਚ ਰਾਖਵ&ਕਰਨ ਨੂ ੰ ਜਾਇਜ਼ ਮੰਿਨਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਿਕjਿਕ ਹਿਰਆਣਾ ਰਾਜ ਵੱਲ ਪਿਹਲ& ਹੀ ਅਿਨਲ ਸਭਰਵਾਲ (ਸੁਪਰਾ) ਿਵੱਚ /ੇਣੀਆਂ (ii) ਅਤੇ (iii) ਿਵੱਚ ਾਮਲ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਨੂ ੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਿਖਆ ਿਗਆ ਹੈ। ਹਾਲ&ਿਕ, ਧਾਰਾ (iv) ਦੇ ਤਿਹਤ ਸਰਕਾਰ ਨੂ ੰ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਕਤੀ ਨੂ ੰ ਪੂਰੀ ਤਰ%& ਮਨਮਾਨੀ ਅਤੇ ਦੁਰਵਰਤ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਿਨਆ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਿਕ ਫੁੱਲ ਬਚ ਦੇ ਿਨਯਮ 4 ਦੇ ਤੀਜੇ ਪ/ਾਵਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ 5% ਦਾ ਪੂਰਾ ਅਖਿਤਆਰੀ ਕੋਟਾ ਅਸਪਟ ਅਤੇ ਮਨਮਾਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਿਵਧਾਨ ਦੀ ਧਾਰਾ 14 ਦੀ ਉਲ ੰ ਘਣਾ ਸੀ।
14. ਇਸ ਤ ਇਲਾਵਾ, ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂ ੰ ਿਨਰਦੇ ਿਦੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਿਕ ਉਹ ਿਵੇ ਵਰਗ& ਦੇ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂ ੰ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨੀਤੀ ਿਤਆਰ ਕਰੇ ਅਤੇ ਅਿਜਹੀ ਨੀਤੀ ਨੂ ੰ ਨ h ਟੀਫਾਈ ਕਰੇ। ਅਿਜਹੀ ਨੀਤੀ ਅਧੀਨ ਅਲਾਟਮਟ ਉਸ ਿਵੇ ਵਰਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ& ਤ ਜਨਤਕ ਨ h ਿਟਸ ਰਾਹ* ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਮੰਗ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ 31 ਜਨਵਰੀ, 1989 ਦੇ ਨ h ਟੀਿਫਕੇਨ ਿਵੱਚ ਿਨਰਧਾਿਰਤ /ੇਣੀਆਂ (i), (ii) ਅਤੇ (iii) ਨੂ ੰ ਿਵੇ ਰਾਖਵ&ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਲਾਟਮਟ ਲਈ ਯੋਗ ਮੰਿਨਆ ਜ&ਦਾ ਹੈ, ਤ& ਿਕਸੇ ਨੀਤੀ ਦੇ ਿਨਰਮਾਣ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਉਪਰੋਕਤ ਿਨਰਦੇ ਉਨ % & /ੇਣੀਆਂ pਤੇ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ, ਿਜਨ % & ਿਵੱਚ 'ਸੋਲ ਸਰਿਵਸ' /ੇਣੀ ਵੀ ਾਮਲ ਹੈ।
15. ਉਪਰੋਕਤ ਪੂਰਨ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ, ੀ ਬਾਲਾ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਪਲਾਟ ਦੀ ਅਯੋਗ ਅਲਾਟਮਟ ਨੂ ੰ ਬੇਲੋੜਾ ਅਤੇ ਅਪ/ਭਾਵੀ ਕਰਾਰ ਿਦੱਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕjਿਕ ਿਸਰਫ ਉਨ % & ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂ ੰ, ਿਜਨ % & ਨੂ ੰ ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਿਵੇ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਿਜਨ % & ਨ 06.06.1996 ਤ ਪਿਹਲ& ਮਨਜ਼ੂਰੁਦਾ ਯੋਜਨਾਵ& ਅਨੁਸਾਰ ਘਰ&/ਇਮਾਰਤ& ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਪੂਰੇ ਬਚ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਿਖਅਤ ਰੱਿਖਆ ਿਗਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਥ ਤੱਕ ਿਕ ਉਨ % & ਅਲਾਟੀਆਂ ਨੂ ੰ ਵੀ ਿਜਨ % & ਨੂ ੰ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਪ/ਭਾਵੀ ਿਮਤੀ ਤੱਕ ਘਰ&/ਇਮਾਰਤ& ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨਹ* ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਨ % & ਦੁਆਰਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤੇ ਪੈਸੇ ਇੱਕ ਸਮ&-ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਾਪਸ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਸਨ। ੀ ਬਾਲਾ ਇਨ % & ਲੋਕ& ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹ* ਸੀ ਿਕjਿਕ ਉਸ ਨੂ ੰ ਅਜੇ ਇੱਕ ਪਛਾਿਣਆ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਨਹ* ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਭਾਵ0 ਿਕ ਉਸ ਨ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤ& ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਅਿਜਹੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂ ੰ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਿਵਵਾਿਦਤ ਮੰਿਨਆ ਜਾ ਿਰਹਾ ਸੀ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਿਕ ਉਸ ਨ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਨਹ* ਕੀਤਾ ਿਕ ਉਸ ਨ ਇੱਕ ਪਲਾਟ ਲਈ ਕੋਈ ਿਵਕਰੀ ਦਾ ਭੁਗਤਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।
16. ਇਹ ਿਧਆਨ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ ਿਕ ਪੰਜਾਬ ਿਹਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਿਵਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ (ਪੁੱਡਾ) ਨ ੰ ਬਰ 7401/ 1996 ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਸਮੀਿਖਆ ਪਟੀਨ ਅਰਥਾਤ ਆਰ ਏ ਨ ੰ ਬਰ 64/ 2004 ਦਾਇਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਿਜਸ ਿਵੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਪਲਾਟ& ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਮੁਕੰਮਲ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਪ/ਭਾਿਵਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਹਰ' ਢ&ਗਰਾ (ਸੁਪਰਾ) ਿਵੱਚ ਸੋਧ ਕਰਕੇ 31 ਜਨਵਰੀ, 1989 ਤ ਬਾਅਦ ਦੀ ਿਮਤੀ ਤ ਅਲਾਟਮਟ ਦੇ ਸੰਭਾਿਵਤ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲ&ਿਕ, ਿਮਤੀ 09.07.2004 ਦੇ ਆਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਪੂਰਨ ਬਚ ਨ ਸਮੀਿਖਆ ਪਟੀਨ ਨੂ ੰ ਰੱਦ ਕਰ ਿਦੱਤਾ। ਇਸ ਤ ਬਾਅਦ, 25.07.2003 ਨੂ ੰ ਫੁੱਲ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ 09.07.2004 ਦੇ ਆਦੇ ਨੂ ੰ ਪੁੱਡਾ ਵੱਲ ਐਸ. ਐਲ. ਪੀ. (ਸੀ) ਨ ੰ ਬਰ 7285 / 2007 ਿਵੱਚ 'ਪੰ ਜਾਬ 'ਿਹਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰ ਦੀ ਅਤੇ ਿਵਕਾਸ ਅਥਾਰਟੀ ਬਨਾਮ ਅਮਰ ਿਸੰ ਘ ਅਤੇ ਹੋਰ' ਿਸਰਲੇਖ ਹੇਠ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਿਵੱਚ ਚੁਣੌਤੀ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਕਤ ਐੱਸ ਐੱਲ ਪੀ ਦਾ ਿਨਪਟਾਰਾ 24.09.2014 ਨੂ ੰ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਇਹ ਨ h ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਿਕ ਫੁੱਲ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤ ਪ/ਭਾਵਤ ਹੋਏ ਅਲਾਟੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵੇਰਵਾ ਉਪਲਬਧ ਨਹ* ਸੀ, ਿਕjਿਕ ਉਨ % & ਿਵੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹ* ਆਇਆ ਸੀ ਜ& ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਿਵੱਚ ਰਾਹਤ ਦੀ ਮੰਗ ਲਈ ਨਹ* ਿਗਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਲੋੜ*ਦੇ ਅਤੇ ਸੰਬੰਿਧਤ ਵੇਰਿਵਆਂ ਦੀ ਅਣਹਦ ਕਾਰਨ, ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ ਦੇਿਖਆ ਿਕ ਇਹ ਪੁੱਡਾ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵੇ ਿਵੱਚ ਹੋਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹ* ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਨ ਅਪੀਲ 'ਤੇ ਸੁਣਵਾਈ ਨਹ* ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਪ/ਭਾਿਵਤ ਿਵਅਕਤੀਆਂ ਨੂ ੰ ਹਰ' ਢ&ਗਰਾ ਦੇ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਰੌਨੀ ਿਵੱਚ ਕਾਨੂ ੰ ਨ ਿਵੱਚ ਆਪਣੇ ਉਪਾਅ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਖੁੱਲ%ਾ ਛੱਡ ਿਦੱਤਾ, ਜੇਕਰ ਉਨ % & ਨੂ ੰ ਇਸ ਤਰ%& ਦੀ ਸਲਾਹ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥ ਤੱਕ ਿਕ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ੀ ਬਾਲਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਨਹ* ਆjਦੀ, ਿਕjਿਕ ਉਸ ਨੂ ੰ ਅਸਲ ਿਵੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਨਹ* ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਸੀ, ਭਾਵ0 ਇਹ 31.01.1989 ਤ ਪਿਹਲ& ਜ& ਬਾਅਦ ਿਵੱਚ ਹੋਵੇ।
17. ਭਾਵ0 ਿਕ ਸ/ੀ ਪੀ. ਐਸ. ਪਟਵਾਲੀਆ, ਜੋ ਿਕ ਿਵਦਵਾਨ ਸੀਨੀਅਰ ਵਕੀਲ ਹਨ, ਨ ਦਲੀਲ ਿਦੱਤੀ ਿਕ ੀ ਬਾਲਾ ਨੂ ੰ ਪਲਾਟ ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ % & ਦੀ ਦਲੀਲ ਨੂ ੰ ਨਹ* ਮੰਿਨਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਿਕjਿਕ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰ& ਿਵਭਾਗ ਦੇ ਿਡਪਟੀ ਸਕੱਤਰ ਦੇ 11.02.1987 ਦੇ ਪੱਤਰ ਿਵੱਚ ਸਪਟ ਿਕਹਾ ਿਗਆ ਸੀ ਿਕ ਸਰਕਾਰ ਨ ਿਸਰਫ 500 ਵਰਗ ਗਜ਼ ਦੇ ਿਰਹਾਇੀ ਪਲਾਟ ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਨੂ ੰ ਪ/ਵਾਨਗੀ ਿਦੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟ ਨੂ ੰ 1983 ਦੇ ਿਨਯਮ& ਦੇ ਿਨਯਮ 4 ਅਧੀਨ ੀ ਬਾਲਾ ਨੂ ੰ ਇੱਕ ਨਾਖ਼ਤ ਪਲਾਟ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦਾ ਿਨਰਦੇ ਿਦੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਿਵੇ ਪਲਾਟ ਦੀ ਪਿਹਚਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਟਰੱਸਟ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਿਸਰਫ ਪ/ਵਾਨਗੀ ਸੀ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਿਦੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ%& ੀ ਬਾਲਾ ਨ ਖੁਦ ਇਸ ਨੂ ੰ ਸਮਿਝਆ, ਿਜਵ0 ਿਕ ਉਸ ਦੀ ਿਰੱਟ ਪਟੀਨ ਿਵੱਚ ਉਸ ਦੀ ਪ/ਾਰਥਨਾ ਤ ਸਪਟ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ੀ ਬਾਲਾ ਦੇ ਹੱਕ ਿਵੱਚ ਇੱਕ ਪਛਾਣੇ ਹੋਏ ਪਲਾਟ ਦੀ ਅਲਾਟਮਟ ਸਾਲ 2003 ਿਵੱਚ ਫੁੱਲ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਿਮਤੀ ਤੱਕ ਰੌਨ ਨਹ* ਹੋਈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ/ਵਾਨਗੀ ਦੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਰੁਕੀ ਰਹੀ।
18. ਿਜਵ0 ਿਕ ਇਸ ਤ ਪਿਹਲ& ਦੱਿਸਆ ਿਗਆ ਹੈ, ਅਖ਼ਿਤਆਰੀ ਕੋਟੇ ਤਿਹਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਸਲ ਅਲਾਟਮਟ& ਨੂ ੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੂ ੰ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ /ੇਣੀਆਂ ਲਈ ਰਾਖਵ0ਕਰਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਿਵੱਚ ਨੀਤੀ ਿਤਆਰ ਕਰਨ ਦਾ ਿਨਰਦੇ ਦੇਣ ਸਬੰਧੀ ਫੁੱਲ ਬਚ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਜੱਜ ਜ& ਿਡਵੀਜ਼ਨ ਬਚ ਦੇ ਿਧਆਨ ਿਵੱਚ ਨਹ* ਿਲਆਂਦਾ ਿਗਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਪਰੋਕਤ ਫੁੱਲ ਬਚ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਉਲਟ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਿਨਰਦੇ, ਿਜਨ % & ਦੀ ਇਸ ਅਦਾਲਤ ਦੁਆਰਾ ਪੁਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਵੀਕਾਰ ਜ& ਕਾਰਵਾਈ ਨਹ* ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
19. ਉਪਰੋਕਤ ਿਵਲੇਣ 'ਤੇ, ਇਸ ਿਸਵਲ ਅਪੀਲ ਨੂ ੰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਿਰਆਣਾ ਹਾਈ ਕੋਰਟ, ਚੰਡੀਗੜ% ਦੁਆਰਾ ਕ/ਮਵਾਰ ਐਲ ਪੀ ਏ ਨ ੰ ਬਰ 12/ 2008 ਅਤੇ ਸੀਡਬਿਲਊਪੀ ਨ ੰ ਬਰ 9737/ 1992 ਿਵੱਚ ਪਾਸ ਕੀਤੇ ਗਏ 23.01.2008 ਅਤੇ 17.11.2006 ਦੇ ਆਦੇ& ਨੂ ੰ ਦਰਿਕਨਾਰ ਕਰਿਦਆਂ ਆਿਗਆ ਿਦੱਤੀ ਜ&ਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀਆਂ ਆਪਣੇ ਖਰਚੇ ਖੁਦ ਚੁੱਕਣਗੀਆਂ।....................................ਜੱਜ [ਿਵਕਰਮ ਨਾਥ]...................................ਜੱਜ [ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ] ਨਵ* ਿਦੱਲੀ 17 ਅਪ/ੈਲ, 2023. ਿਡਸਕਲੇਮਰ:- ਸਥਾਨਕ ਭਾਸ਼ਾ ਿਵੱ ਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਿਗਆ ਿਨਆਂ ਿਨਰਣ& ਕੇਵਲ ਮੁਕੱਦਮੇਬਾਜ਼ਾ ਲਈ ਉਹਨ& ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਿਵੱ ਚ ਸਮਝਣ ਤੱ ਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਿਕਸੇ ਹੋਰ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਨਹ* ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸਾਰੇ ਿਵਹਾਰਕ ਅਤੇ ਅਿਧਕਾਰਤ ਮੰਤਵ& ਲਈ, ਿਨਆਂ ਿਨਰਣੇ ਦਾ ਅੰ ਗਰੇਜ਼ੀ ਸੰ ਸਕਰਣ ਪ/ਮਾਿਣਕ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਅਮਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਨੂ ੰ ਤਰਜੀਹ ਿਦੱ ਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।